Video

Wat gebeurt er met je lichaam als je het afstaat aan de wetenschap?

Leen Popleu doceert anatomie aan de Universiteit van Hasselt. En hoe kan je beter uitleggen waar de "aorta ascendens" en "nervus ulnaris" zich bevinden dan door het te tonen op een echt lichaam? En vanwaar komen die echte lichamen? Van mensen die na hun dood hun lichaam afstaan voor de wetenschap! Professor Popleu legt hier uit wat er precies allemaal met zo'n lichaam gebeurt.

Waarom is er eb en vloed?

Heel wat verwoede pogingen heeft sterrenkundige Christoffel Waelkens al gedaan om het antwoord op deze vraag juist in de aardrijkskundeboeken te krijgen, en toch wordt het nog al te vaak fout aangeleerd. Bij ons doet professor Waelkens nog één finale poging.

Waarom mag je niet op een koraal gaan zitten?

Vind jij het fijn als er iemand op je teen gaat staan? Nee? Koralen ook niet. Dus ga er niet op zitten, want koralen zijn geen stenen of planten, zoals het misverstand wil. Het zijn dieren. Marine-bioloog Marc Kochzius (VUB) komt vertellen over de schoonheid, diversiteit, nut, maar helaas ook de bedreiging van koralen.

Stammen de mensen af van de apen?

'Nee, mensen stammen niet af van apen!' Dat is het verbazingwekkende antwoord van bioloog Patrick Reygel. Is professor Reygel een creationist, niet goed bij zinnen, of heeft hij hier de perfecte wetenschappelijke verklaring voor? Hij trekt de schedelkast van de UHasselt open en duikt enkele miljoenen jaren de geschiedenis in.

Word je ziek als je met nat haar in de kou loopt?

'Doe je jas dicht en zet een muts op! Straks word je nog ziek!' Kinderen rollen vaak met hun ogen als een volwassen het zegt, maar zodra ze wat ouder zijn, zullen ze dit soort goede raad meestal zelf ook gaan herhalen. Prof. dr. Dirk Devroey is hoogleraar aan de VUB en heeft in zijn dokterspraktijk al vele generatieconflicten beslecht. Verkouden worden door natte haren: mythe of waarheid?

Word je creatiever als je je rechterhersenhelft traint?

Bij rationele mensen is de linkerhersenhelft meer ontwikkeld. Gebruik je je rechterhersenhelft daarentegen meer, dan ben je creatiever, gevoeliger en intuïtiever. Dat is althans een stelling die je heel vaak hoort. Maar klopt dat ook? Neuropedagoog Bert De Smedt (KU Leuven) legt mensen onder de MRI-scanner, en weet dat er nog heel wat hersenmythes zijn die de wereld mogen worden uitgeholpen.

Van wie is de ruimte?

China wil naar de achterkant van de maan reizen, Elon Musk wil naar Mars en wij gebruiken elk dag massaal onze GPS. Het wordt behoorlijk druk in de ruimte. Mag iedereen zomaar doen wat hij wilt in de ruimte? Een stukje maan kopen, een basis bouwen op Mars, wat kernafval de ruimte insturen? Naast expert internationaal recht en Star Trek-liefhebber is Jan Wouter (KU Leuven) ook gespecialiseerd in ruimterecht.

Kunnen we CO2 opslaan in de oceaan?

We stoten te veel CO2 uit, dat moeten we je niet meer vertellen. Zou het niet fantastisch zijn, mochten we die CO2 gewoon uit de lucht kunnen vissen? Wél, daar zijn ze aan de VUB mee bezig. Via plankton. Het is te zeggen: plankton doet dat al vanzelf. En nu zoekt VUB-marine-bioloog Willy Baeyens uit of hij de oceaan niet een beetje kan bemesten zodat er méér plankton groeit.

Is er een planeet B?

Op alle klimaatmarsen door, is er één slogan die telkens weer opduikt: 'There is no planet B'. Maar klopt dat wel? Fysicus Jean Manca van de UHasselt manoevreert tussen planeten, manen en sterrenstelsel op zoek naar leefbaar alternatief voor de aarde.

Hoe overleef je op Mars?

Volgens NASA wonen de eerste mensen in 2040 op Mars. Elon Musk is zelfs nog optimistischer en wil er al in 2024 staan. Maar hoe gaan deze 'Martianen' overleven? De rode planeet heeft een gemiddelde temperatuur van -47 graden, en geen vloeibaar water of atmosfeer. Voedsel verbouwen wordt er dan ook héél moeilijk. Gelukkig is er Siegfried Vlaeminck (en een heel team van bio-ingenieurs over de hele wereld) om van Mars een paradijs te maken (en de nieuwe bewoners van lekkere microalgen te voorzien).

Blijft kernafval voor altijd gevaarlijk?

Kunnen we kernafval ooit volledig neutraliseren? Of zadelen we generaties na ons op met tonnen levensgevaarlijk kernafval? Waar blijven we dat stapelen? Of zouden we ervoor kunnen zorgen dat kernafval minder lang gevaarlijk blijft? Over die vragen buigt Wouter Schroeyers zich. Hij is expert nucleaire technologie aan de UHasselt.

Moet je elke dag 10 000 stappen zetten?

Dat we moéten sporten en moéten bewegen weten we intussen wel al. En we doen het soms wel om calorieën te verbranden of wat conditie te kweken, maar het is nog véél belangrijker dan alleen maar voor de calorieën en conditie. Na dit college van sportwetenschapper Wim Derave (UGent) laat je die elektrische step of auto links staan en ga je niet voor 10.000, maar voor 15.000 stappen per dag.

Waarom kost het koppels vaak moeite om kinderen te krijgen?

Bij één op zeven koppels lukt het niet vanzelf om kinderen te krijgen. Wat als je al lang probeert en toch niet zwanger geraakt? Professor Christophe Blockeel werkt op de fertiliteitsafdeling van het UZ Brussel. Hij kijkt naar de oorzaken en zoekt mee naar oplossingen.

Eet je beter geen suiker als je zwanger bent?

Eat for two? Elke zwangere vrouw wéét dat je niet dubbel zoveel mag eten, maar de drang is soms groot. Ook de drang naar taartjes, pudding, chocola, cake, ijs, milkshake en pannenkoeken (naast misschien ook nog pickles, haring, puree en hamburgers). Maar mag al die suiker wel? Krijg je daar zwangerschapsdiabetes van? En wat is dat eigenlijk? Katrien Benhalima, endocrinologe aan de KU Leuven (en zelf zwanger toen ze dit college gaf) deed er onderzoek naar.

Waarom herinneren mensen met dementie zich enkel hun jeugd?

Waarom herinneren personen met dementie vaak wel details uit hun jeugd, maar niet dat je gisteren op bezoek kwam? Of is dat een fabeltje? Neuroloog Sebastiaan Engelborghs (UAntwerpen & VUB) zoekt uit of we dementie niet vroeger kunnen opsporen. Of toch de meest bekende vorm van dementie: Alzheimer.

Enkele honderden mensen op Brusselse vrouwenmars

Aan het Brusselse Centraal Station zijn omstreeks 17.30 uur enkele honderden mensen vertrokken voor een vrouwenmars. Er zijn vooral vrouwen, maar ook mannen opgedaagd voor de betoging tegen seksisme en voor solidariteit met vrouwen in de hele wereld. Ze scanderen slogans over vrouwenrechten en sommigen dragen borden met slogans. Verschillende organisaties lopen mee. De vakbonden ABVV en ACV zijn prominent aanwezig. Uit de politieke wereld is er een vertegenwoordiging van onder meer cdH. Ook de Brusselse universiteiten VUB en ULB zijn vertegenwoordigd.

Hoe moeilijk is het om de trein stipt te laten rijden?

Wie af en toe de trein neemt, krijgt vroeg of laat te maken met vertraagde of afgeschafte treinen. En dat terwijl het in Japan of Zwitserland wel allemaal perfect lijkt te lukken. Mobiliteitsexpert Pieter Vansteenwegen van KU Leuven onderzoekt wat er mis loopt op het Belgische spoorwegennet.

Waarom zijn schimmels zo slecht nog niet?

Een etensrestje in de keuken is veranderd in een harig monster of je hebt jeukende tenen na je laatste zwempartij. Bij het zien van schimmels word je zelden vrolijk. Iemand die wel helemaal blij wordt bij horen van het woord schimmel is Jan Colpaert van de UHasselt. Fungi, zoals hij ze noemt, komen namelijk goed van pas. (En niet enkel en alleen in de vorm van een heerlijke portobelloburger op je bord.)

Waarom zijn mensen bang in Brussel?

Heel wat niet-Brusselaars zijn bang in Brussel. En niet-Antwerpenaren zijn bang in Antwerpen. Waarom zijn mensen bang in grote steden? En is dat terecht? VUB-criminologe Els Enhus, geboren en getogen in Brussel, ontleedt onze angsten.

Hebben beken bochten nodig?

Bochtige beken kunnen vervelend zijn. Bijvoorbeeld voor kajakers, maar ook voor wie zijn huis netjes aan de oever wil bouwen. Toch pleit de Hasseltse bioloog Alain De Vocht voor meer bochten in beken. En dat heeft iets te maken met overstromingen én vergeten vissen.