De Stijl...
Het Kruis verslaat de Halve Maan

Het Kruis verslaat de Halve Maan

Aan het begin van het tweede millennium omvatte het kalifaat van Córdoba ruim driekwart van het Iberische Schiereiland. Nadat het onder Al-Mansoer zijn grootste omvang had bereikt, zette na diens dood het verval meteen in. Regionale warlords eigenden zich de zeggenschap over een deel van het kalifaat toe, dat in 1031 officieel ophield te bestaan.

El Cid

El Cid

Elke natiestaat-in-wording heeft behoefte aan nationale helden. Meestal zijn het mannen die aan de wieg hebben gestaan van de natie of die anderszins tot de verbeelding spreken (bijvoorbeeld door een rijzige gestalte, manhaftig optreden of een charismatische uitstraling). Vaak lopen feit en fi ctie op een hinderlijke manier door elkaar. Een voorbeeld van zo'n nationale held is de Spanjaard Rodrigo Diaz de Vivar (1040-1099), beter bekend als El Cid.

D-Day bij Gibraltar

D-Day bij Gibraltar

Begin 711 steken Arabieren en Berbers de zeestraat tussen Noord-Afrika en Spanje over. Hun invasie brengt ook hun nog jonge religie, de islam, naar Europa.

De curieuze omwegen van kennis uit de Oudheid

De curieuze omwegen van kennis uit de Oudheid

Aristoteles, Archimedes, Galenus: geleerden van wie veel originele geschriften verloren gingen. Toch bleef dat werk voor Europa behouden - doordat Arabieren er vertalingen van maakten.

De verovering van het paradijs

De verovering van het paradijs

Sinds keizer Justinianus de Goten versloeg, is het vruchtbare Sicilië een buitengewest van het Byzantijnse rijk. In Noord-Afrika wachten de Saracenen hun kans af.

Saraceense herfst

Saraceense herfst

In de 11de eeuw veroveren de Normandiërs Zuid-Italië en Sicilië. De onbehouwen noorderlingen zijn onder de indruk van de Arabische verworvenheden. Een tijd van culturele uitwisseling breekt aan.

Keerpunt in de wereldgeschiedenis

Keerpunt in de wereldgeschiedenis

Op maandag 2 januari 1492 viel het doek over bijna acht eeuwen Moorse aanwezigheid op het Iberische schiereiland. Vergezeld van het puikje van de Castiliaanse adel, de voornaamste bisschoppen en abten van het land en de belangrijkste raadgevers van het hof reden koningin Isabella van Castilië en koning Ferdinand van Aragon te paard Granada binnen.

Wenen belegerd

Wenen belegerd

'Als je niet braaf bent, komt de Turk en neemt je mee!' Generaties Oostenrijkse kinderen waren opgegroeid met dit dreigement in de oren en beelden uit het rampjaar 1529 voor ogen. En ineens, in 1683, staat 'de Turk' dan wéér voor de poorten.

Bokrijk - Het openluchtmuseum en de toekomst

Bokrijk - Het openluchtmuseum en de toekomst

Voor de meeste Vlamingen is Bokrijk verweven met de nostalgie van school-en groepsreizen. Als een van de openluchtmusea in België (naast Fourneau Saint Michel bij Saint-Hubert en Bachten de Kupe in Izenberge) is het wel het enige dat zich op het behoud richt van waardevol erfgoed - onroerend (gebouwen) en roerend erfgoed (objecten)- uit heel Vlaanderen.

'Ik moest autheur worden en ik was het reeds'

'Ik moest autheur worden en ik was het reeds'

De 19de eeuw sleepte lange tijd een suf imago met zich mee. Door de biografie van Jacob van Lennep (1802-1868) wordt althans tweederde deel daarvan met bonte taferelen verlevendigd. En een tijdvak dat deze weinig brave heer van stand, gezegend met een onuitputtelijke 'schrijfjeuk', voortbracht kan alleen al daardoor niet saai zijn geweest.

Het vuile werk in Brits India - Robert Clive

Het vuile werk in Brits India - Robert Clive

Op 10 maart 1743 stond de zeventienjarige Robert Clive, met zijn hele hebben en houden in een paar koffers, op de kade in Londen. Diezelfde dag zou hij aan boord gaan van de Winchester, een koopvaarder/marineschip van de East India Company (EIC) en een van de grootste schepen ter wereld. In plaats van de geplande zes maanden duurde het bijna vijftien maanden voordat het schip in de haven van Madras (tegenwoordig: Chennai) afmeerde.

De bron van de Origin of species

De bron van de Origin of species

Tijdens een bezoek tien jaar geleden aan de botanische tuin Kew Gardens in Londen, liet een conservator gedroogde planten zien uit het herbarium. Ze waren door Charles Darwin meegebracht van de Galapagos Eilanden. Ik was diep onder de indruk, mede omdat tijdens zijn verblijf daar de kiemen werden gelegd voor zijn evolutietheorie.

Leonidas Held of stommeling?

Leonidas Held of stommeling?

Als je via de E75 van Athene naar Thessaloniki rijdt, kom je Leonidas tegen. Op zijn hoge, witmarmeren sokkel staat hij de Perzen op te wachten met gevelde speer. Het monumentale bronzen beeld werd in 1955 opgericht op de plek van het antieke Thermopylae. Aan de overkant van de weg ligt nog de heuvel waar de Spartaanse koning zich met de rest van zijn Spartanen verschanste voor hun last stand. We kennen het verloop van deze historische slag in augustus 480 v.Chr. Maar wat ging vooraf, wat volgde? Met de focus op de Spartanen uiteraard.

Sporen van katholiek reveil Kloosters in Limburg

Sporen van katholiek reveil Kloosters in Limburg

In Nederlands-Limburg is er een 400-tal kloosterpanden te vinden. Thorn en Steyl zijn plaatsen die automatisch aan een klooster worden gelinkt. In de oude kern van Maastricht kan men bijna geen straat inlopen zonder op een kloosterpand te stoten. In zowat elk Limburgs dorp zijn er terug te vinden.

Een verhaal dat blijft plakken Duct tape.

Een verhaal dat blijft plakken Duct tape.

Duct Tape, die grijze rol die bij klusjes en schade altijd weer uitkomst biedt, wie heeft het eigenlijk niet in huis? Het zou in de Tweede Wereldoorlog voor het eerst gebruikt zijn door het Amerikaanse leger. Maar is dat wel zo?

Achter de muur

Achter de muur

De multimediale tentoonstelling The Pink Floyd Exhibition: Their Mortal Remains biedt een bijzondere inkijk in het gesloten pantheon der rocksterren. Drummer Nick Mason bij de presentatie in Dortmund: 'This band was famous for not getting on, this exhibition is about collaboration.'

Schilder tussen de mensen

Schilder tussen de mensen

Van de Vlaamse schilder Adriaen Brouwer (ca. 1605-1638) is eigenlijk niet veel bekend. Hij werd geboren in Oudenaarde als zoon van een kartonschilder, maar woonde daar niet lang. Tijdens zijn turbulente leven zwierf hij door zowel de Noordelijke Nederlanden (Gouda, Amsterdam, Haarlem) als Zuidelijke Nederlanden. Hij stierf berooid in Antwerpen, waar hij ook nog enige tijd vastzat.

Kunstroof
Karl Marx

Karl Marx

'Er waart een spook door Europa, het spook van het communisme.' Zo begint het Communistisch Manifest, door Karl Marx en Friedrich Engels in 1848 uitgegeven en bedoeld voor een klein publiek. Maar Marx' theorieën kregen wereldwijde navolging, verwoestend en heilzaam.

Globe van Da Vinci?

Globe van Da Vinci?

Indien de intuïtie van Stefaan Missine juist is, dan heeft hij een unieke vondst gedaan. Te vergelijken met de ontdekking van de steen van Rosetta of de Dode Zee-rollen, zo schrijft hij met enige bombarie in zijn recente boek.

50 jaar 'The White Album' van The Beatles: was de Dubbele Witte echt het begin van het einde?

50 jaar 'The White Album' van The Beatles: was de Dubbele Witte echt het begin van het einde?

Kurt Blondeel - The Beatles van The Beatles, beter bekend als The White Album, wordt vijftig. Markeerde de Dubbele Witte voor de Fab Four écht het begin van het einde, zoals de geschiedenis ons leert? Of vormden John, Paul, George en Ringo in 1968 als vanouds een gesloten front, zoals Giles Martin beweert, de man achter de grootscheepse heruitgave van de plaat? Knack stak het Kanaal over, op zoek naar het antwoord.

Moeizaam nabuurschap

Moeizaam nabuurschap

De interactie tussen moslim- en christenrijken in Europa bestond nu eens uit handel, dan weer uit oorlog.

Het werk van deze overleden Franse filosoof is relevanter dan ooit

Het werk van deze overleden Franse filosoof is relevanter dan ooit

Hans Wetzels - Fake news, Disneyland en de elektronische aandelenhandel. Het zijn volgens de onheilspellende filosofie van Jean Baudrillard (1929-2007) allemaal gevolgen van een consumptiecultuur waaraan we onmogelijk nog kunnen ontsnappen.

Boudewijn en de monarchie: 'Zijn koningschap verdient geen navolging'

Boudewijn en de monarchie: 'Zijn koningschap verdient geen navolging'

Walter Pauli - In verkiezingsjaren stijgt het politieke belang van de koning. In 2019 zal Filip nog eens moeten tonen of hij van hetzelfde kaliber is als zijn oom Boudewijn, de meest plichtsbewuste koning uit de geschiedenis, aldus historicus Mark Van den Wijngaert: 'Kardinaal Suenens had hem gezegd: "U moet een heilige worden, en ik zal u zeggen wat u daarvoor moet doen."'

Waarom modernen Frans Hals adoreerden: 'Die schoft schilderde net zoals ik'

Waarom modernen Frans Hals adoreerden: 'Die schoft schilderde net zoals ik'

Dave Mestdach - Manet, Monet, Van Gogh, Courbet: stuk voor stuk waren ze grote fan van de Hollandse meester Frans Hals, hoewel 'de losbol van de Gouden Eeuw' in hun tijd bijna vergeten was. De expo 'Frans Hals en de Modernen' onderzoekt het passionele geflirt tussen de negentiende-eeuwse nieuwlichters en hun ooit verguisde idool.

Het decennium na Wereldoorlog I: een ware goudmijn voor de Duitse filosofie

Het decennium na Wereldoorlog I: een ware goudmijn voor de Duitse filosofie

Marnix Verplancke - Het decennium na de Eerste Wereldoorlog was een goudmijn voor de Duitse filosofie. Maar wat hebben Ernst Cassirer, Walter Benjamin, Martin Heidegger en Ludwig Wittgenstein ons vandaag nog te bieden? Veel, zegt Wolfram Eilenberger, auteur van Het tijdperk van de tovenaars. 'Zonder Heidegger was er van Die Grünen geen sprake geweest.'

Wereldoorlog I: van Brave Little Belgium naar Poor Little Belgium

Wereldoorlog I: van Brave Little Belgium naar Poor Little Belgium

Jan Stevens - Aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog was het kleine België een economische grootmacht. Vijftig maanden later was ons land geruïneerd. In Een dure vrede reconstrueert Mark De Geest de bruuske overgang van Brave Little Belgium naar Poor Little Belgium. 'We beseften niet wat we te verliezen hadden.'

11 november
Volg de wegen van de herinnering in Wallonië en herdenk de Eerste Wereldoorlog

Volg de wegen van de herinnering in Wallonië en herdenk de Eerste Wereldoorlog

De Eerste Wereldoorlog liet een spoor van vernieling na in Wallonië. Hier werd strijd geleverd tijdens de allereerste veldslag op Belgische bodem en gaf het laatste Belgische fort zich over. Hier viel het eerste en het laatste Britse oorlogsslachtoffer. Hier werd gedroomd over reddende engelen terwijl dorpen compleet van de kaart geveegd werden. De forten van toen bezorgen je vandaag nog steeds kippenvel.

Duitsland valt aan

Duitsland valt aan

Zowel vriend als vijand beseft dat Duitsland aan zet zal zijn in 1918. Aan het oostelijk front heeft het communistische Rusland de handdoek in de ring gegooid. Aan het westelijk front happen de Britten naar adem na hun campagne bij Ieper, likt het Franse leger zijn wonden na grootschalige muiterijen en zijn de Amerikanen nog te weinig talrijk en onvoldoende getraind om beslissend te zijn.

Het geallieerde tegenoffensief

Het geallieerde tegenoffensief

In juli 1918 liggen de kaarten helemaal anders dan vier maanden eerder. Van een totale Duitse overwinning is geen sprake meer. Toch heerst er twijfel bij de geallieerden. Het Duitse leger biedt nog stevig weerwerk. De honderdduizenden Amerikaanse soldaten worden slechts mondjesmaat in de strijd geworpen. Niets wijst erop dat de oorlog in 1918 beslecht zal worden.

11 november 1918: vrede in Europa?

11 november 1918: vrede in Europa?

In het najaar van 1918 dringen geallieerde offensieven Duitsland en zijn bondgenoten in het defensief. Een voor een werpen ze de wapens neer. Ook Duitsland vraagt een wapenstilstand aan. Zo komt er na 1.567 dagen van bittere strijd een einde aan de oorlog, althans in het westen...

De tol van meer dan vier jaar oorlog

De tol van meer dan vier jaar oorlog

De cijfers over het aantal doden tijdens de Eerste Wereld oorlog zijn fragmentarisch en dikwijls gebrekkig. Ook over de gewonden is de informatie beperkt. Hen wachtte een moeilijke re-inte gratie in de maat schappij. En wat valt er te zeggen over de vier miljoen doden van de Spaanse griep die tot voor kort tussen de plooien van de geschiedenis vielen?

Wederopbouw, een zware klus

Wederopbouw, een zware klus

De Eerste Wereldoorlog heeft niet alleen een hoge menselijke tol geëist, maar ook veel materieel leed veroorzaakt. De Westhoek is onherkenbaar verwoest maar ook in de andere landsdelen hebben steden en gemeenten schade opgelopen tijdens de Duitse inval en daaropvolgende bezetting.

Loppem en de doorstart van het koninkrijk

Loppem en de doorstart van het koninkrijk

Loppem is een dorp bezuiden Brugge. In de laatste weken van de oorlog neemt koning Albert er zijn intrek in het kasteel van baron van Caloen. Het wordt het decor voor beslissende gesprekken over de toekomst van België.

De belofte van een beter leven

De belofte van een beter leven

1919 is het jaar van de Grote Vredeskater. Na de uitbundige vreugde om de wapenstilstand vallen veel Belgen weer terug in de doffe ellende van werkloosheid en armoede. Maar aan de einder gloort wat licht.

Bruno De Wever: 'Nooit meer oorlog? Ik denk dat oorlog soms noodzakelijk is'

Bruno De Wever: 'Nooit meer oorlog? Ik denk dat oorlog soms noodzakelijk is'

Hubert Van Humbeeck & Piet Piryns - Droeg de Eerste Wereldoorlog de kiemen van een volgende wereldbrand in zich? Begon de Tweede Wereldoorlog eigenlijk met de vrede van Versailles? En hoe zat het ook alweer met die dolkstootlegende? Op hoorcollege bij de Gentse professor Bruno De Wever.

Hoe België omging met de herinnering aan de Eerste Wereldoorlog

Hoe België omging met de herinnering aan de Eerste Wereldoorlog

Jan Van der Fraenen - Na de oorlog worden tal van initiatieven genomen om de gebeurtenissen en de slachtoffers te herdenken. Er ontstaat debat over het al dan niet bewaren van de oorlogsruïnes en er rijzen vragen over de repatriëring van de soldatenlichamen.

Met vallen en opstaan: de Belgische economie na 1918

Met vallen en opstaan: de Belgische economie na 1918

Jan Van der Fraenen - Aan het einde van de Eerste Wereldoorlog liggen bijna alle sectoren van de Belgische economie lam. Een terugkeer naar de vooroorlogse situatie lijkt onmogelijk, een snelle relance utopie. Zeker wanneer de verhoopte en aanzienlijke Duitse herstelbetalingen uitblijven.

Hoe een radicaal Vlaams-nationalisme ontsproot aan de Eerste Wereldoorlog

Hoe een radicaal Vlaams-nationalisme ontsproot aan de Eerste Wereldoorlog

Bert Govaerts - Kort na de wapenstilstand die een einde bracht aan de Eerste Wereldoorlog raken veel Belgen even in een patriottische roes. Door het gezamenlijk lijden is een duurzame eenheid tussen Vlamingen en Walen ontstaan, beweert koning Albert. Dat is gezichtsbedrog. Tot de erfenis van de oorlog hoort ook een nieuw, radicaal Vlaams-nationalisme.

Europa hertekende zichzelf na de Eerste Wereldoorlog, maar vrede leverde dat niet op

Europa hertekende zichzelf na de Eerste Wereldoorlog, maar vrede leverde dat niet op

Tom Simoens - De wapenstilstand van 11 november 1918 doet de wapens op alle fronten zwijgen. Maar de harde vredesverdragen die daarna worden getekend, bieden geen garantie voor een duurzame vrede. Integendeel, ze bevatten de kiemen voor conflicten die zullen uitmonden in een nieuwe wereldoorlog.

Na de gijzeling door de Charlie Hebdo-terroristen: 'Het kan niet dat je verderop een moskee bouwt'

Na de gijzeling door de Charlie Hebdo-terroristen: 'Het kan niet dat je verderop een moskee bouwt'

In De onfatsoenlijken gaat journalist Jan Antonissen op zoek naar de mensen die door de goegemeente met de nek worden aangekeken. Knack biedt u een passage uit het boek aan, over drukker Michel Catalano, de man die in januari 2015 gegijzeld werd door de broers Saïd en Chérif Kouachi, twee moslimterroristen op de vlucht na hun moorddadige raid op het redactielokaal van het satirische tijdschrift Charlie Hebdo. De latere bouw van een moskee nabij zijn drukkerij hield Catalano met succes tegen.

Het criminele genie

Het criminele genie

In de jaren dertig staat er iemand op die de Amerikaanse maffia tot een interstedelijk netwerk uitbouwt. Haar macht reikt nu tot in de hoogste politieke kringen.

Samoerai
De Japanse Dodenspoorlijn

De Japanse Dodenspoorlijn

Tijdens de Japanse bezetting van Zuidoost-Azië in de Tweede Wereldoorlog bouwden tienduizenden geallieerde krijgsgevangenen een spoorlijn dwars door Siam en Birma, ruim 400 kilometer lang. Uitsluitend handenarbeid met primitief materieel, onder onmenselijke omstandigheden en in een moordend tempo.

De dood of de citroenen

De dood of de citroenen

Over het ontstaan van de maffia is veel gefabuleerd. Was zij eerst een geheim genootschap van verzetsstrijders? Was er ooit een 'goede' maffia, die de zwakkeren bijstond? Nee, zeggen historici - de maffia heeft haar wortels in de boomgaarden van Palermo.

Cosa Nostra, Camorra, 'Ndrangheta

Cosa Nostra, Camorra, 'Ndrangheta

In criminele energie en wreedheid doen deze drie Italiaanse organisaties niet voor elkaar onder, maar er zijn wel verschillen.

De tien geboden

De tien geboden

Het 'eervolle genootschap' heeft ongenadig strenge regels, waar elk lid aan gehouden is - op straffe van de dood. In 2007 kwam de geheime grondwet van de maffia verrassend aan het licht.

In de greep van de Zwarte Hand

In de greep van de Zwarte Hand

Little Italy in New York heeft omstreeks 1900 z'n problemen: woningnood, armoede - en maffiose afpersers. Politieagent Joe Petrosino pakt hen aan.