Live Turkse couppoging: Gülen aan VS: 'Verwerp misbruik voor politieke vendetta - Bourgeois 'ziet gelijkenissen met naziregime'

15/07/16 om 22:45 - Bijgewerkt op 20/07/16 om 08:10

De reactie van Turkije op de couppoging blijft voor deining zorgen in het buitenland. Ook in ons land: minister-president Geert Bourgeois reageert fors op een beschuldiging van de Turkse ambassade in Brussel. Turkije heeft officieel de uitlevering van Fethullah Gülen gevraagd aan de VS. Volg LIVE.

Turkse couppoging: Gülen aan VS: 'Verwerp misbruik voor politieke vendetta - Bourgeois 'ziet gelijkenissen met naziregime'

Fethullah Gülen © AFP

  1. 1Cijfer bijgesteld: 208 doden bij mislukte staatsgreep
  2. 2Turkije vraagt officieel uitlevering Fethullah Gülen
  3. 3Roep om herinvoering doodstraf klinkt steeds luider
  4. 4De 5 staatsgrepen in Turkije sinds 1960: overzicht
  5. 5Hoe Erdogan zelf al jarenlang een stille staatgreep pleegt
  6. 6Turkije opent kliklijnen en roept Vlaanderen op: 'Moet Gülen-beweging onderzoeken'
  • Simon Demeulemeester

    Gülen roept Washington op om elke vraag tot uitlevering af te wijzen

    Moslimprediker Fethullah Gülen heeft aan de Verenigde Staten, waar hij verblijft, gevraagd om de uitleveringsverzoeken van Turkije te verwerpen. Dat land stuurde dinsdag naar eigen zeggen vier documenten naar de VS die de betrokkenheid van Gülen bij de mislukte staatsgreep in Turkije zouden bewijzen. Gülen ontkent betrokken te zijn bij de couppoging.

    Gülen is een voormalige bondgenoot van Turks president Recep Tayyip Erdogan, die is uitgegroeid tot diens grootste tegenstander. In 1999 werd hij naar de VS verbannen, waar hij momenteel woont in de staat Pennsylvania. De prediker doet de beschuldigingen van Erdogan over zijn betrokkenheid bij de couppoging van vorige week af als "belachelijk" en ontkent alle betrokkenheid.

    "Erdogan heeft nogmaals getoond dat hij tot alles bereid is om zijn macht te consolideren en iedereen die kritiek levert te vervolgen", verklaarde hij.

    De Verenigde Staten gaven dinsdag aan dat ze de documenten van Turkije hadden ontvangen en dat ze die zouden bekijken. Amerikaans president Barack Obama zou ook al een telefoongesprek gehad hebben met Erdogan over de kwestie.

    Gülen vraagt de VS nu echter om niet in te gaan op de uitleveringsverzoeken van Turkije. "Ik roep de Amerikaanse regering op om elke poging te verwerpen om de uitleveringsprocedure te misbruiken voor politieke vendetta's", klinkt het.

    Gülen is de spirituele leider van de Hizmet-beweging, een gigantisch net van scholen, ngo's en bedrijven. Hizmet heeft veel invloed in de media, de politie en de magistratuur (Belga)

    Recep Tayyip Erdogan en Fethullah Gülen

    Recep Tayyip Erdogan en Fethullah Gülen © Reuters

  • Simon Demeulemeester

    Couppoging kost Turkse banken mogelijk geld

    De kredietwaardigheid van zeventien banken in Turkije staat onder druk door de mislukte staatsgreep in het land. De militaire coup werd door de regering van president Recep Tayyip Erdogan afgewend, maar dat kan niet verhullen dat er sprake is van politieke "uitdagingen", stelt kredietbeoordelaar Moody's. Een lagere kredietbeoordeling kan het duurder maken om geld te lenen.

    Eerder al liet Moody's weten Turkije in de gaten te houden, als voorbode op een mogelijk verlaging van de kredietbeoordeling van het land. Volgens de organisatie wordt onder meer bekeken of de overheid nog wel goed kan ingrijpen in de bankensector als dat nodig is. Moody's verwacht dat alle zeventien financiële instellingen in zekere mate last hebben van de ontstane onrust. Er wordt per bedrijf gekeken hoe groot die invloed is.

  • Kevin Van der Auwera

    VS onderzoeken Turkse documenten over Gülen

    De Verenigde Staten hebben bevestigd dat ze van de Turkse regering documenten over moslimprediker Fethullah Gülen hebben ontvangen. Er wordt nog nagegaan of die ook een officieel uitleveringsverzoek bevatten, zei de woordvoerder van het State Department, Mark Toner.

    President Barack Obama telefoneerde dinsdag met de Turkse president Recep Tayyip Erdogan, aldus het Witte Huis. Naar verluidt zou Obama Turkije aangeboden hebben om te helpen bij het onderzoek naar de poging tot staatsgreep. (Belga)

  • Kevin Van der Auwera

    Militairen die naar Griekenland vluchtten, zijn verhoord

    De Griekse autoriteiten zijn begonnen met de regeling van het asielverzoek van acht Turkse mogelijke putschisten, wier uitlevering door Ankara wordt gevraagd. De militairen, die met een helikopter naar het buurland waren gevlucht, verklaarden tijdens hun eerste verhoor dat ze niets met de staatsgreep in Turkije te maken hadden. 'Ze vreesden voor hun leven', zei een advocate van de militairen aan de Griekse radio ERT.

    Volgens Griekse juristen kan de asielprocedure een aantal maanden duren als de Turkse soldaten alle rechtsmiddelen tot en met het hooggerechtshof benutten. Turkije hoopt op een snelle uitlevering. Een andere beslissing zou 'de bilaterale betrekkingen tussen beide landen niet helpen', verklaarde de Turkse ambassadeur in Athene, Kerim Uras, aan de Griekse media. De Griekse autoriteiten hadden de militairen helemaal geen toelating tot landen mogen geven. (Belga)

  • Simon Demeulemeester

    Bourgeois ziet gelijkenissen met naziregime: 'Rectoren, professoren afzetten hebben nazi's ook gedaan'

    Vlaams minister-president Geert Bourgeois noemt het afzetten van magistraten en professoren in Turkije "praktijken die niet thuishoren in een rechtstaat". Dat zei hij in het Radio 1-programma "De Wereld Vandaag". Bourgeois ziet een gelijkenis met het naziregime. "Het naziregime heeft op een bepaald moment magistraten afgezet. Het eerste wat men gedaan heeft toen men Polen binnenviel, is professoren afzetten."

    Bourgeois spreekt van een "bangelijke evolutie" in Turkije. "Dit is angstwekkend en ik vind dat er geen plaats is in de Europese Unie voor een land dat die weg opgaat", zei Bourgeois.

    "We moeten echt wel duidelijk maken met de Europese Unie dat dit absoluut niet hoort, dat dit niet conform is onze opvattingen en dat dit er niet toe kan leiden dat Turkije lid wordt van de Europese Unie."

    Bourgeois maakte een link met het naziregime. "Rectoren, professoren afzetten, heeft het naziregime ook gedaan. Rechters ontslaan dat zijn praktijken die niet thuishoren in een democratische rechtstaat", zei Bourgeois. "Ik weet dat het naziregime op een bepaald moment magistraten afgezet heeft en professoren afgezet heeft. Het eerste wat het gedaan heeft toen men Polen binnenviel, is professoren afzetten. Ik zeg niet dat Turkije een naziregime is, maar het zijn praktijken die niet thuishoren in een democratie", aldus Bourgeois.

    "Een uitvoerende macht die intervenieert in de rechterlijke macht, dat betekent dat je de scheiding der machten opheft. Dat is de waarborg voor ons allemaal om tegen de overheid beschermd te zijn, om onze mening te kunnen uiten of om te procederen tegen de overheid en in te gaan tegen wat die overheid zegt of doet."

  • Kevin Van der Auwera

    Meer dan 15.000 ambtenaren van ministerie van Onderwijs ontslagen

    In de nasleep van de mislukte putsch van vorig weekeinde in Turkije heeft het ministerie van Onderwijs in Ankara beslist, 15.200 medewerkers van dat ministerie te ontslaan. Dat meldt nieuwszender CNN Türk. Voorts wil de Hoge Onderwijsraad dat alle rectoren van openbare universiteiten de laan worden uitgestuurd. Ook radio- en televisiezenders worden gevisserd: van 24 van hen is de licentie ontnomen. De voorbije dagen waren al 20 online-nieuwsportalen geblokkeerd. Bij de inlichtingendiensten sneuvelen ook al een honderdtal medewerkers. (Belga)

  • Jasper Van Loy

    Vautmans: 'Onze Europese waarden staan niet in de solden'

    In een persbericht heeft Europees Parlementslid Hilde Vautmans (Open Vld) de Europese Unie opgeroepen om de toetredingsgesprekken met Turkije stop te zetten.

    'Een militaire coup is niet de manier om in een democratie een verkozen president en zijn regering af te zetten', aldus Hilde Vautmans, lid van de AFET, de commissie van de Buitenlandse Zaken. Tegelijk waaschuwt ze president Erdogan en de hele Turkse regering: 'Ze moeten de coupplegers straffen volgens democratische principes. Maar toch niet met het herinvoeren van de doodstraf. Dat is geen stap voorwaarts naar betere relaties met de Europese Unie. Daarom dat de toetredingsgesprekken als toekomstig lid van de EU moeten opgeschort worden', stelt Vautmans.

    De politica wil ook de situatie van de mensenrechten opvolgen. 'Het aantasten van de persvrijheid blijft onaanvaardbaar, het gerechtelijk apparaat staat onder druk. De rechtstaat is in gevaar in Turkije. Maar een antwoord hebben wij alvast klaar voor Turkije: onze Europese waarden staan niet in de solden.'

    'Een stabiele omgeving in Europa is voor mij erg belangrijk. Het baart me daarom ook zorgen dat deze gebeurtenissen naar hier overwaaien, zoals in Limburg in Beringen waar een Turks cultureel centrum werd vernield, waar er wordt gedreigd, waar mensen op de vlucht slaan en de politie te lijf wordt gegaan. Dit kan gewoonweg niet. Alleen een volwassen democratie kan Turkije terug op de kaart zetten en de relaties met Europa verbeteren', besluit Vautmans. 'Ik verwacht van de Europese Commissie en de Europese Raad een stevig statement.'

    Hilde Vautmans

    Hilde Vautmans © Belga

  • Simon Demeulemeester

    Turkije opent kliklijnen en roept Vlaanderen op: 'Moet Gülen-beweging onderzoeken'

    De Turkse couppoging blijft ook in het buitenland doorwerken, met kliklijnen in Nederland en een oproep door de Turkse ambassade in Brussel aan de Vlaamse regering om een onderzoek te doen naar de Gülen-beweging.

    'Totaal onaanvaardbaar' en 'te gek voor woorden'. Zo bestempelt Vlaams minister-president Geert Bourgeois verdachtmakingen van de Turkse ambassade.

  • Jasper Van Loy

    257 medewerkers van eerste minister ontslagen

    Bij een nieuwe zuiveringsactie als gevolg van de mislukte staatsgreep in Turkije, zijn in de kantoren van eerste minister Binali Yildirim in totaal 257 mensen ontslagen. Dat meldt het Turkse nieuwsagentschap Dogan.

    Ook bij het Turkse Directoraat voor Religieuze Zaken (Diyanet) zijn 492 mensen uit hun functie ontzet, zo meldt dezelfde bron nog. Volgens het door de overheid gecontroleerde persbureau Anadolu is daarnaast ook Erkan Kivrak gearresteerd. Hij werd beschouwd als de belangrijkste militaire adviseur van president Recep Tayyip Erdogan. Kivrak werd tijdens zijn vakantie opgepakt in een hotel in Antalya. Het is niet duidelijk waarvan hij verdacht wordt.

  • Jasper Van Loy

    Bourgeois reageert op beschuldigingen Turkse ambassade

    'Totaal onaanvaardbaar' en 'te gek voor woorden'. Zo bestempelt Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA) enkele uitspraken van de woordvoerder van de Turkse ambassade. Die zegt in Gazet van Antwerpen onder meer dat de Vlaamse overheid goede banden heeft met terroristische Gülen-organisaties.

    'Beschuldigingen dat de Vlaamse regering terroristische organisaties zou steunen, neem ik niet. Dit is te gek voor woorden. Als iemand bewijzen heeft van onwettige daden, kan hij klacht indienen bij het onafhankelijke gerecht', luidt het.

    Geert Bourgeois

    Geert Bourgeois © Belga Image

  • Jasper Van Loy

    Turkije vraagt officieel uitlevering Gülen

    Turkije heeft officieel de uitlevering van Fethullah Gülen gevraagd aan de Verenigde Staten. Dat zei eerste minister Binali Yildirim in het parlement vandaag. Eerder had president Erdogan dat gevraagd, maar nu is het verzoek officieel.

  • Kevin Van der Auwera

    Erdogan: 'Als parlement doodstraf weer invoert, teken ik de wet'

    Als in het Turkse parlement een meerderheid gevonden wordt om de doodstraf weer in te voeren, dan zal de Turkse president Recep Tayyip Erdogan die wet tekenen. Dat heeft Erdogan zelf maandag gezegd in een interview met CNN. 'Natuurlijk is het aan het parlement om hierover (over de herinvoering van de doodstraf, red.) een beslissing te nemen', zei Erdogan. 'De parlementaire leiders zullen hiervoor dus samen moeten komen en dat bespreken. Als ze akkoord zijn hierover te spreken dan zal ik als president elke beslissing die daarover van het parlement komt, goedkeuren.'

    Maandag was Erdogan door Europa en de Navo al gewaarschuwd de maatregel niet weer in te voeren. Zo wees de woordvoerder van de Duitse bondskanselier Angela Merkel erop dat een land met de doodstraf geen lid kan zijn van de EU. Ook de Europese Buitenlandminister Federica Mogherini had zich in die zin verklaard. Turkije schafte in 2004 de doodstraf af in het kader van zijn kandidatuur voor EU-lidmaatschap.

    Nog volgens CNN zal Erdogan binnen enkele dagen de Verenigde Staten formeel vragen om de uitlevering van Fethullah Gülen, de imam die volgens het regime in Ankara de schuld draagt voor de staatsgreep.

    De Turkse president Recep Tayyip Erdogan

    De Turkse president Recep Tayyip Erdogan © Belga Image

  • Kevin Van der Auwera

    7 nieuwe arrestaties op luchtmachtbasis Incirlik

    Op de luchtmachtbasis van Incirlik in het zuiden van Turkije zijn zeven militairen opgepakt en aangehouden. Dat meldt het staatspersbureau Anadolu. De basis wordt gebruikt door de door de Amerikanen geleide coalitie tegen de terreurgroep IS. Eerder op de dag hielden politie en justitie een huiszoeking op de basis (zie ouder bericht in deze live). De Turkse autoriteiten hadden eerder al de bevelhebber van de basis en een tiental anderen opgepakt die ervan verdacht worden hulp geleverd te hebben aan de coupplegers. Het regime in Ankara vermoedt dat de basis gebruikt werd om vliegtuigen te leveren aan de putschisten. (Belga)

  • Kevin Van der Auwera

    'Ozturk ontkent coup': Anadolu past berichtgeving aan

    Akin Ozturk, de voormalige bevelhebber van de Turkse luchtmacht, ontkent dat hij achter de mislukte staatsgreep van afgelopen vrijdag te zitten. Dat meldt het Turkse staatspersbureau Anadolu in een nieuw bericht, nadat ze eerder hadden gemeld dat Ozturk had bekend de man achter de staatsgreep te zijn (zie ouder bericht in de live). 'Ik ben niet iemand die een militaire staatsgreep plant en leidt', aldus Ozturk in een citaat dat Anadolu verspreidt. 'Ik weet niet wie de coup gepland en geleid heeft. Mijn ervaringen doen me besluiten dat de parallelle structuur (van imam Fethullah Gülen, red.) achter deze couppoging zit. Maar het is moeilijk te overzien wie binnen het Turkse leger deze zaak georganiseerd en uitgevoerd heeft. Wat dat betreft, weet ik van niets. Ik heb hard opgetreden tegen deze structuur. (Belga)

  • Kevin Van der Auwera

    Internationale gemeenschap wijst Turkije op belang van democratie en rechtsstaat

    In een telefoongesprek met de Turkse president Recep Tayyip Erdogan wees Duits bondskanselier Angela Merkel onder meer op het belang van een behoud van de principes van de rechtsstaat. Ze heeft ook gezegd dat de golf van arrestaties en ontslagen in het leger, bij de politie en binnen het gerecht, 'aanleiding zijn tot grote zorgen'. Haar woordvoerder, Steffen Seibert, zei daarnaast in Berlijn dat Duitsland 'de doodstraf categorisch afwijst. Een land dat de doodstraf heeft, kan geen lid van de EU zijn.'

    Maandag was ook een gelijkaardig geluid te horen bij de secretaris-generaal van de NAVO, Jens Stoltenberg. Ook hij wees op het belang de rechtsstaat te beschermen en zei dat het voor Turkije, 'als lid van een unieke waardegemeenschap', onontbeerlijk is om zoals alle andere leden van de Navo 'onbeperkt respect voor de democratie en haar instellingen, de grondwettelijke orde, de rechtsstaat en de fundamentele vrijheden' te betonen.

    De Raad van Europa, waarvan Turkije een van de 47 leden is, is vooral bezorgd over de mogelijke herinvoering van de doodstraf in Turkije. 'Geen enkele lidstaat mag de doodstraf uitoefenen. Dat is een van de verplichtingen die in het Europees verdrag ter Bescherming van de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden (EVRM) staan', zegt secretaris-generaal Thorbjørn Jagland, die erop wijst dat Turkije de de protocollen 6 en 13, die de doodstraf afschaffen, heeft geratificeerd.

    Eerder op maandag drongen onder meer Amerikaans minister van Buitenlandse Zaken John Kerry, de vertegenwoordigster van het Europees buitenlands beleid Federica Mogherini, Frans Buitenlandminister Jean-Marc Ayrault, de Belgische minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders en de Eurocommissaris voor Uitbreiding Johannes Hahn, er al op aan om de rechtsstaat in Turkije overeind te houden. (Belga)

    Recep Tayyip Erdogan en Angela Merkel

    Recep Tayyip Erdogan en Angela Merkel © Reuters

  • Kevin Van der Auwera

    'Huiszoeking op door Amerikanen gebruikte basis Incirlik'

    Op de luchtmachtbasis van Incirlik, in het zuiden van Turkije, is een huiszoeking aan de gang. Dat meldt de krant Hurriyet. Turkije en de Verenigde Staten gebruiken Incirlik het meest, maar er zijn ook andere landen, zoals Duitsland, actief. Militairen van die basis zouden betrokken geweest zijn bij de mislukte coup van afgelopen vrijdag. Volgens het staatspersbureau Anadolu doorzoeken procureurs en politieagenten de basis.

    Na de mislukte staatsgreep werd Incirlik, door de Amerikanen gebruikt voor hun aanvallen op de terreurgroepering Islamitische Staat (IS) zaterdag reeds één dag afgesloten. Op maandag werd de bevelhebber van de basis, generaal Bekir Ercan Van, opgepakt samen met tien van zijn soldaten voor medeplichtigheid. (AFP)

    Incirlik

    Incirlik © BELGA

  • Kevin Van der Auwera

    Oud-bevelhebber luchtmacht 'bekent' achter coup te zitten

    Het Turkse staatspersagentschap Anadolu meldt dat de vroegere bevelhebber van de luchtmacht, Akin Ozturk, bekend heeft dat hij achter de mislukte staatsgreep zit. Op foto's van Ozturk die het persbureau op Twitter publiceerde, is de man bebloed en met een oor in een verband te zien. Na de mislukking van de coup werd Ozturk opgepakt en in de media snel als brein achter de coup genoemd. Regeringskringen in Ankara noemden hem al snel de 'formele leider van de junta'.

  • Kevin Van der Auwera

    Gevluchte militairen donderdag voor Griekse rechtbank

    De acht Turkse militairen die tijdens de mislukte staatsgreep het land ontvlucht zijn (twee bevelhebbers, vier kapiteins en twee sergeanten), zullen donderdag in snelrecht berecht worden, omdat ze Griekenland illegaal zijn binnengekomen en het Griekse luchtruim geschonden hebben. Volgens hun advocaat gaan ze asiel aanvragen in Griekenland omdat ze naar eigen zeggen geen deel uitmaakten van de putsch. Ze zouden gevlucht zijn omdat de politie hen onder vuur nam. Een Turkse advocaat zei aan de publieke zender ERT dat Ankara hun uitlevering gaat vragen omdat ze 'coupplegers' zijn en 'het vuur op burgers hebben geopend'. Ook de Turkse Buitenlandminister Mevlut Cavusoglu had dat al aangegeven. Een gerechtelijke bron zegt dat nog geen enkele vraag tot uitlevering is ingediend bij het Griekse ministerie van Justitie. Zondagochtend konden de Turken de Black Hawk-helikopter al recupereren. (Belga)

  • Kevin Van der Auwera

    'Verdeeldheid tussen Turken was nooit zo groot'

    Fedactio, een Turkse vereniging die bij de Gülen-beweging hoort, roept op tot dialoog tussen hun aanhangers en die van Turks president Erdogan.

    'De Gülen-beweging wordt allerlei zaken verweten, tot zelfs terrorisme, maar nooit wordt iets bewezen,' zegt woordvoerder Bahattin Koçak aan Belga. Hij betreurt dat de staatsgreep in hun schoenen geschoven wordt. 'Meer zelfs, de democratie is absoluut heilig voor ons. Wij zijn dus honderd procent tegen eender welke staatsgreep'.

    De spanningen tussen aanhangers van Erdogan enerzijds en die van Gülen anderzijds lopen ondertussen hoog op. Ook in België laten aanhangers van Erdogan van zich horen. Zo werd het kantoor van Fedactio afgelopen weekend bekogeld met stenen, en is het in Beringen, waar de met Gülen sympathiserende vereniging Vuslat actief is, al enkele dagen op rij onrustig.

    Koçak: 'De verdeeldheid op politiek vlak was dan ook nog nooit zo groot. Ofwel ben je voor Erdogan, ofwel ben je een staatsvijand. Wij willen niets liever dan in dialoog treden met de aanhangers van Erdogan, maar dat is gewoon niet mogelijk. De andere kant wil niet luisteren, ook al willen wij verzoenen.'

  • Kevin Van der Auwera

    Expert: 'Coupplegers in Turkije deden zowat alles verkeerd'

    Edward Luttwak sloeg de couppoging in Turkije met professionele interesse gade. De 73-jarige Amerikaanse politicoloog geldt als dé 'coupexpert' en is de auteur van het boek Coup d'Etat: A Practical Handbook. In een interview met de Nederlandse krant Trouw legt hij uit waarom de coup verkeerd liep. 'De volgende keer mogen ze me bellen, maar dan moeten ze wel mijn adviezen tot op de letter uitvoeren'. Ook de president krijgt een veeg uit de pan. 'Erdogan moet op zijn tellen passen, want zijn tegenstanders zullen de volgende keer professioneler te werk gaan'. Lees het interview op trouw.nl.

    Edward Luttwak

    Edward Luttwak © Wikipedia/Creative Commons

Onze partners