William Taylor onthult nieuw feit

Op de eerste dag getuigde de waarnemend Amerikaans ambassadeur in Oekraïne, William Taylor. Hij liet tijdens zijn openingsverklaring weten van een nieuw feit kennis te hebben genomen: op 26 juli, de dag na het gesprek tussen Donald Trump en zijn Oekraïense ambtsgenoot Volodymyr Zelensky, belde EU-ambassadeur Gordon Sondland naar de president in bijzijn van Taylors medewerker David Holmes. Holmes kon het gesprek horen, en de president vroeg duidelijk naar de 'onderzoeken'. Nadat Sondland de telefoon ophing, vroeg Holmes hem hoe de president dacht over Oekraïne. Sondland antwoordde dat Trump 'geen reet' geeft om Oekraïne, maar vooral geïnteresseerd is in onderzoeken naar Burisma, de Bidens en de verkiezingen van 2016.

Trump intimideert getuige

Marie Yovanovitch getuigde over hoe ze in mei van dit jaar van haar post als Oekraïne-ambassadeur werd gehaald. De Democraten zien dat als het begin van een alternatief diplomatiekanaal, onder leiding van Trumps persoonlijke advocaat Rudy Giuliani, dat zich richt op de onderzoeken naar Burisma en de verkiezingen van 2016. De Republikeinen benadrukten het voorrecht van de president om een ambassadeur op elk moment van zijn of haar post te halen, en ook Trump zelf noemde dat recht in een tweet die hij op de ochtend van Yovanovitch's hoorzitting verstuurde. In diezelfde tweet zegt hij dat alles wat Yovanovitch doet 'slecht wordt'.

De Democratische commissievoorzitter Adam Schiff haalt de tweet in de hoorzitting aan en Yovanovitch geeft aan het 'intimiderend' te vinden. Schiff zei vervolgens 'het intimideren van getuigen zeer serieus te nemen'.

'Het is luitenant-kolonel, alstublieft'

De hoogstgeplaatste Republikein van de commissie, Devin Nunes, ondervroeg luitenant-kolonel Alexander Vindman, die als Oekraïne-expert in de nationale veiligheidsraad van het Witte Huis werkt. Vindman luisterde mee naar het telefoongesprek van 25 juli en bracht daarna andere collega's met een need to know op de hoogte. Die bevonden zich vooral binnen de veiligheidsraad, maar hij vertelde ook twee collega's buiten de raad over het gesprek: George Kent, die op de ambassade in Kyiv werkt, en een lid van de inlichtingendienst. Nunes wil dat Vindman de naam van die laatste noemt (omdat hij denkt dat het de klokkenluider die het hele impeachment-proces aan het rollen bracht zou kunnen zijn), en raakt daarbij decorum -zeer belangrijk in deze hoorzittingen- uit het oog. Hij noemt Vindman 'meneer', maar Vindman herinnert Nunes eraan hem met zijn militaire titel aan te spreken. Het is een belangrijk moment, want de Republikeinen, waaronder Nunes, proberen Vindmans geloofwaardigheid en belang onderuit te halen. Doordat Vindman hier voor zichzelf opkomt, herclaimt hij zijn onpartijdige status als lid van het Amerikaans leger.

Kurt Volker verandert van gedachten

Volker werd als getuige opgeroepen op vraag van de Republikeinen. In een gesloten zitting had hij in oktober aangegeven dat het bevriezen van de militaire steun aan Oekraïne en een ontmoeting in het Witte Huis niet werden aangeboden in ruil voor onderzoeken naar Trumps politieke rivaal. Maar in zijn openbare hoorzitting bleek Volker van gedachten veranderd. 'Ik heb [de afgelopen maand] veel geleerd, dingen waarvan ik geen weet had toen dit allemaal speelde.' Volker gelooft nu dat de Oekraïeners gedacht kunnen hebben dat de militaire steun en de ontmoeting afhankelijk waren van de gewenste onderzoeken.

Kurt Volker ziet Burisma en Biden niet als hetzelfde

Volker gaf in zijn getuigenis ook aan dat hij niet had ingezien dat onderzoek naar Burisma, een corrupt Oekraïens gasbedrijf waar Joe Biden's zoon Hunter voor werkte, codetaal was voor onderzoek naar de Bidens. Achteraf gezien had hij dat moeten beseffen, zegt hij, en zou hij dat bezwaarlijk gevonden hebben.

Impeachment-expert Frank O. Bowman noemt het 'ongeloofwaardig' dat Volker het niet eerder besefte.

Sondland: er was een quid pro quo

In misschien wel het meest spraakmakende moment van de afgelopen week, zei EU-ambassadeur Gordon Sondland, die samen met Volker en energieminister Rick Perry namens Trump en Giuliani onderhandelde met Oekraïne, dat er sprake was van een quid pro quo. De Republikeinen hebben dat steeds ontkend, en geen van de andere getuigen wilden die woorden in de mond nemen. Dat Sondland, die verder geen diplomatieke ervaring heeft maar wel een miljoen dollar doneerde aan Trumps inauguratiefonds, het zo onomwonden zei, wordt gezien als win voor de Democraten.

Oekraïne vroeg op dag van telefoongesprek via e-mail naar militaire steun

Een moment dat onderbelicht gebleven is in de berichtgeving afgelopen week, is dit moment uit de getuigenis van Laura Cooper. Cooper werkt op het ministerie van defensie. Ze gaf aan dat er vanuit Oekraïne al vragen kwamen over het uitblijven van de militaire steun in juli, op de dag van het telefoongesprek tussen Trump en Zelensky. Hoewel er niet direct gevraagd werd of het uitblijven van de steun verband hield met de gunst waar Trump om vroeg in het gesprek (het aankondigen van de onderzoeken), is het toch een belangrijk moment. De Republikeinen zeggen, en dat werd door verschillende andere getuigen ook gezegd, dat Oekraïne pas in augustus wist dat de steun werd bevroren. Volgens de Republikeinen kan er van een quid pro quo geen sprake zijn op 25 juli, als ze toen nog niet wisten dat de steun werd bevroren. Uit emails die Cooper voorlegde, bleek dat Oekraïne dat dus wel wist.

Fiona Hill toont zicht strijdig

Fiona Hill was twee jaar lang adviseur van Donald Trump voor Rusland en Oekraïne als lid van de nationale veiligheidsraad. Oorspronkelijk afkomstig van de denktank Brookings Institution, staat ze bekend als een van de voornaamste experts over Vladimir Poetin in de VS. Ze waarschuwde de inlichtingencommissie, in het bijzonder de Republikeinse leden, om niet in de val te trappen die Poetin voor de VS heeft uitgezet: dat niet Russische veiligheidsdiensten maar Oekraïense actoren zich in de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016 gemend hebben. 'Ik verzoek u dit soort politiek gedreven valsheden die overduidelijk Russische belangen behartigen niet te promoten', zei ze tegen de Republikeinen.

Twee kanalen

Een week eerder had waarnemend Oekraïne-ambassadeur William Taylor al verteld over hoe er een regulier diplomatiek en een 'irregulier' kanaal leken te bestaan. Fiona Hill preciseerde die twee kanalen. Het ene was inderdaad een normale diplomatie, waar verschillende agentschappen en ministeries in deelnemen. Hill zat zelf in dat kanaal, net als Taylor. Maar EU-ambassadeur Sondland en speciaal gezant Volker leken zich meer te richten op Amerikaanse binnenland-zaken, en probeerden die in Oekraïne te bewerkstelligen, zei Hill. En dat kwam omdat Trump zich niet echt om de relatie met Oekraïne leek te bekommeren, maar meer geïnteresseerd was in zijn politieke rivaal Joe Biden.

Adam Schiff maakt zich kwaad

Adam Schiff zat als commissievoorzitter de hoorzittingen kalm voor, ook al klaagden de Republikeinse commissieleden vrij continu dat ze oneerlijk behandeld werden. Maar toen het tijd werd voor zijn slotrede (het is onbekend of er nog meer hoorzittingen zullen volgen, maar de komende weken door reces in ieder geval niet) liet hij zijn kalme facade vallen. Schiff toonde zich kwaad, vooral over het feit dat de Republikeinen inzoomen op de anonieme klokkenluider die het telefoongesprek van 25 juli aankaartte, in plaats van op de feiten die de afgelopen weken gepresenteerd zijn.