'Is een zware dag', zo begon een sombere president zijn tussenkomst.
...

'Is een zware dag', zo begon een sombere president zijn tussenkomst. Somber, omwille van het verlies aan levens, maar misschien ook omdat de VS-terugtrekking uit Afghanistan en de evacuaties juist bedoeld waren om het bloedverlies voor Amerikaanse militairen te vermijden. Sinds februari 2020 waren geen VS-soldaten in Afghanistan gesneuveld. De taliban hadden tijdens onderhandelingen met de regering Trump in 2019-2020 beloofd geen VS-doelwitten meer te zullen aanvallen in afwachting van de VS-terugtrekking, en zich hielden zich aan die belofte. Biden had met alle gewicht de terugtrekking verdedigd. Hij zei daarbij dat hij geen zin had om ouders van gesneuvelde Amerikanen op te bellen met de droeve mare. De terugtrekking van troepen zou dergelijke telefoontjes voorkomen.De aanslagen aan de luchthaven van Kaboel, met 13 VS-doden en 18 Amerikaanse gewonden, maakten een einde aan die verzuchting en aan de pauze van het VS-bloedverlies. Het was ineens het zwaarste VS-bloedverlies in Afghanistan in de voorbije tien jaar, en volgens meerdere commentatoren 'de donkerste dag' uit het presidentschap van Biden.Ook de logica van Bidens bewering dat de VS niets meer te zoeken hadden in Afghanistan eens Al-Qaeda was verslagen, klinkt ietwat hol nu een andere terreurbeweging, IS-K (K voor Khorasan, een oude geografische aanduiding voor onder meer Afghanistan), er aanslagen beraamt en pleegt.Biden klonk in zijn tussenkomst behalve somber ook resoluut. 'We zijn verbolgen zowel als diepbedroefd', verklaarde hij. Hij zei dat de VS informatie hebben over de IS-leiders die de aanslagen organiseerden - weliswaar geen zekere informatie, maar die zekerheid zou men dra hebben. 'Aan degenen die deze aanval uitvoerden, en iedereen die de VS schade toebrengt, besef dit: we zullen niet vergeven, we zullen niet vergeten. We zullen jullie opjagen en doen boeten.''Ik zal onze belangen en onze mensen met elk middel waarover ik beschik, verdedigen.'De VS zullen een moment kiezen om met 'precisie' en met 'kracht' maar met een beperkte militaire inzet te reageren. Hij had al opdracht gegeven om deze aanvallen tegen IS-K voor te bereiden, voegde hij toe. 'Deze IS-terroristen zullen niet winnen'. Hij noemde dat 'een heilige verplichting' tegenover de families van de gesneuvelden.De Amerikaanse president kondigde ook aan dat de evacuaties worden verdergezet, met 31 augustus als einddatum. Desnoods zullen de VS ook na 31 augustus op allerlei manieren mensen evacueren. 'De taliban', gaf hij toe, 'zijn geen brave jongens', maar hij verdedigde dat de VS rekenden op de hulp van de taliban aan de luchthaven. 'Er is geen bewijs van samenwerking' tussen de taliban en IS, en het is in het belang van de taliban dat ze hun samenwerking verlenen aan de evacuaties. Ze zullen, zei hij, de internationale gemeenschap nodig heben als ze een instorting van de economie willen vermijden. De Bidenploeg kwam aan de macht met de belofte van competentie. De terugtrekking van VS-troepen en de evacuaties verlopen allesbehalve gestroomlijnd, zoals van een competent team zou kunnen verwacht worden. De Amerikaanse inlichtingendiensten hadden volgens Biden informatie over een 'complexe aanval' die IS-K plande. Burgers waren gewaarschuwd dat er plannen gesmeed waren. IS wou, volgens VS-specialisten, enerzijds de VS een hak zetten, en tegelijk tonen dat de taliban het land niet onder controle hebben. Ondanks al die informatie konden de aanslagen niet vermeden worden. De groepering vond massa's potentiële slachtoffers in de chaos rond de luchthaven, en vond gaten in de controles die de taliban en restanten van het Afghaanse regeringsleger uitvoerden.Nog voor Biden had gesproken stond een koor van Republikeinen op om zijn ontslag te eisen. 'Biden heeft bloed aan zijn handen', tweette Elise Stefanik, de nummer drie van de Republikeinse partij in het Huis van Afgevaardigden. Ook Nikki Haley, gewezen ambassadeur van de VS bij de Verenigde Naties, en een gedoodverfde presidentskandidaat, stelde dat Biden na de aanslag van donderdag niet langer kan aanblijven, al voegde ze in haar tweet meteen toe dat vicepresident Kamala Harris erger zou zijn dan Biden. Gewezen Amerikaanse president Donald Trump, wiens regering de terugtrekking van VS-troepen met de taliban onderhandelde, liet via een mededeling weten dat de aanslagen 'nooit hadden mogen gebeuren'.Het Biden-kamp wuifde het geroep om ontslag weg. 'Dit is geen dag voor politiek', reageerde Jen Psaki, woordvoerder van het Witte Huis. 'We zouden verwachten dat elke landgenoot, verkozen of niet, met ons achter de terroristen aan wil gaan, en de nagedachtenis van de militairen wil eren'.Medestanders argumenteerden al snel dat de aanslagen juist het gelijk van Biden bewijzen: de VS kunnen niet snel genoeg uit Afghanistan vertrekken en bijkomend gevaar achter zich laten.De eisen om ontslag zijn opportunistisch en niet realistisch, maar de afgelopen weken in Afghanistan geven het imago van Biden wel degelijk een deuk. Met een positie die breed gedragen wordt in de VS - de terugtrekking van troepen uit Afghanistan - slaagt hij erin kritiek van links tot rechts op te wekken. De snelle overwinning van de taliban, de chaotische terugtrekking, en op binnenlands gebied ook wel dat de covid-besmettingen niet onder controle geraken - het tast Bidens populariteit aan. In mei vond nog 54 procent van de gepeilden in de VS dat de president het goed doet. Op 24 augustus, twee dagen voor de aanslagen, was dat gezakt tot 47 procent. Voor het eerst in zijn presidentschap vinden méér mensen dat de president het slecht doet. De deuk kan tijdelijk zijn. Misschien probeert Biden met zijn forse taal rond vergeldingsacties de schade te beperken. Het Witte Huis laat intussen geen gelegenheid voorbijgaan om te benadrukken hoeveel mensen geëvacueerd worden: ruim 100.000 sinds 14 augustus. Biden zelf noemde dat donderdag 'ongezien in de geschiedenis'. Dat moet de teruggevonden competentie tonen. Maar dodelijke bomexplosies zoals die van donderdag helpen daarbij niet.