Uit de regeerakkoorden voor het Vlaams en het Franstalig onderwijs blijkt dat de ambities van onze ministers voor onderwijs ondermaats zijn om de enorme sociale, ecologische, technologische en culturele uitdagingen het hoofd te bieden. Het Vlaams regeerakkoord zwijgt in alle talen over de sociale ongelijkheid waarin het Vlaams onderwijs nochtans uitsteekt, zoals de recente PISA-resultaten alweer bewijzen. Men kondigt daarentegen maatregelen aan die de sociale segregatie in het onderwijs veeleer zullen versterken dan afzwakken. De beleidsnota van de Vlaamse minister van Onderwijs weerspiegelt een enge onderwijsvisie: kinderen zijn ons "startkapitaal", leraars de "vermogensbeheerders" om dit kapitaal te laten renderen voor de grote bedrijven. Onderwijs is echter meer dan economie alleen. Het gaat vooral over democratie: jongeren moeten leren kiezen in welke maatschappij ze willen leven en hoe ze die maatschappij mee vorm willen geven.

Daarvoor komt Ovds op. Wij staan voor een democratisch en emancipatorisch onderwijs waar jongeren alle kennis en vaardigheden verwerven om mee te werken aan de noodzakelijke sociale en ecologische transitie. In naam van "excellentie" plooien de enen zich terug op een school die selecteert en ongelijkheid genereert. Anderen zijn in naam van een mis begrepen gelijkheidsstreven wars van elke ambitie. Wij geloven in iets anders. Wat wij willen is....

1. Een veelzijdige vorming voor allen. We kunnen ons niet tevreden stellen met enkele "basiscompetenties" of met een strakke specialisatie. Alle jongeren moeten een stevige vorming genieten met zowel "klassieke" als polytechnische componenten om de wereld te kunnen begrijpen in al zijn dimensies - historisch, wetenschappelijk, technologisch, economisch, sociaal en filosofisch. Ze moeten dat kunnen doen in hun moedertaal en in vreemde talen, mondeling en schriftelijk, en met kunst en wiskunde.

2. 15 leerlingen per klas in de eerste jaren van het basisonderwijs. Bijna alle leerlingen zijn in staat om een ambitieus onderwijsprogramma te volgen op voorwaarde dat leerkrachten de tijd krijgen om hen een positieve houding tot de kennis en de school bij te brengen. Een eerste vereiste daartoe is een drastische verlaging van het aantal leerlingen per klas in het kleuter- en lager onderwijs om vroegtijdig afhaken te voorkomen.

3. Een "brede" school. Leerlingen, ouders en leerkrachten moeten zich goed voelen op school. Daarom moet de school een leefruimte zijn, die open staat buiten de lesuren en een grote verscheidenheid aan activiteiten aanbiedt, van remediëring en huiswerkbegeleiding tot sport, dans, knutselen of tuinieren. De school is de plaats om de waarden van samenwerking en solidariteit te leren. Ze moet ook voldoen aan de materiële vereisten van een moderne maatschappij: duurzame gebouwen, aangename klaslokalen, refters met gezonde maaltijden, plaats voor werk en voor ontspanning.

4. Een einde maken aan segregatie. Het recht op onderwijs zou de zekerheid moeten bieden van een kwaliteitsschool die open staat voor de sociale en etnische diversiteit. Dat recht geldt ook voor kinderen met een handicap. De overheid moet aan de ouders, zonder verplichting, een plaats aanbieden in een school die gemakkelijk bereikbaar en sociaal gemengd is. Dat systeem zou de vicieuze cirkel doorbreken van de sociale segregatie in "gettoscholen", die de belangrijkste oorzaak is van de ongelijkheid tussen scholen en tussen leerlingen van verschillende afkomst.

5. Een gemeenschappelijke stam tot 15 jaar. Met bovenvermelde maatregelen wordt het mogelijk de kloof tussen leerlingen te verminderen. Dan kunnen we tot een echte "gemeenschappelijke stam" komen en de studiekeuze uitstellen tot een rijpere leeftijd. De lagere en de hogere cyclus van het secundair onderwijs dienen structureel gescheiden te worden door een autonome lagere cyclus te creëren. Ook na de leeftijd van 15 jaar blijven de leerlingen in alle studierichtingen een stevige algemene vorming genieten.

6. De leerkrachten laten onderwijzen. Onderwijzers en leraren hebben geen behoefte aan een opgelegde onderwijsmethode. Of aan een overdreven veelheid van gestandaardiseerde toetsen. Zij hebben er evenmin behoefte aan dat men hen verplicht het laatste technologisch modesnufje te gebruiken. Of dat men hen opzadelt met een managementcultuur uit de privé-sector. Leerkrachten vragen goede arbeidsomstandigheden, een minimum aan respect, een behoorlijk loon, duidelijke leerplannen en de vrijheid om ze na hun stevige basisopleiding in praktijk om te zetten.

7. Een voldoende en rechtvaardige financiering. Kost dat geld? Ongetwijfeld. De inzet is dan ook groot. Ons land moet de financieringsmechanismen van het onderwijs herzien en het keurslijf doorbreken waarin het onderwijs sinds 30 jaar is opgesloten. Elk kind, in Vlaanderen, Wallonië of Brussel, heeft recht op onderwijs van dezelfde kwaliteit, in dezelfde omstandigheden.

U kan deze petitie ondertekenen op www.democratischeschool.org. U vindt op deze website ook een uitgebreide argumentatie en toelichting bij deze petitie.

Premiers signataires francophones

Blumfarb Danièle, Présidente Education populaire - Mouvement Freinet

Bruggeman Eric, Infor Jeunes

Carly Geoffroy, CEMEA

CGSP Enseignement Liège, Secrétaire régional CGSP Enseignement Liège

Coenen Jean-Pierre, Ligue des droits de l'enfant

De Smet Noelle, CGé

Delplanque Jean-Noël, Président CSC-E secteur secondaire Bruxelles

Delvaux Bernard, GIRSEF

Deruette Serge, Professeur à l'UMONS, Président de l'Ecole des Sciences Humaines et Sociales de l'UMONS

Detroux Léon, Président CRB de la fédération CSC Bruxelles

Durand Pascal, Professeur ULiège, Philosophie et Lettres

Education Populaire - Mouvement Freinet, Blumfarb Danièle, Dumont Jean, Berghmans Grégory, Dor Françoise, Gaiatto Virginie, Jacobs Claudine, Landroit Henry, Marigliano Stéphanie, Meert Emmanuelle (C.A. d'Education Populaire - Mouvement Freinet).

Eloy Eugénie, Ex-inspectrice, membre du GBEN

Ernst Eugène, Ancien Secrétaire Général de la CSC Enseignement

Fanara Antonio, Secrétaire régional FGTB Métal

GBEN, Groupe Belge d'Education Nouvelle/Ligue internationale d'Education Nouvelle

Gillis Pierre, Physicien, professeur honoraire à l'UMONS, ancien président du Centre Interfacultaire des Sciences et de la Médecine

Gouverneur Jacques, Professeur émérite UCL

Hambye Philippe, Sociolinguiste, UCL

Hirtt Nico, Enseignant retraité, Président de l'Aped

Kerckhofs Jean-Pierre, Enseignant, Député PTB

Lacroix André, ex-Président du SEL-SETCa

Landroit Henry, Militant Freinet, Membre du C.A. d'Education Populaire - Mouvement Freinet

Liesenborghs Jacques, ancien sénateur Ecolo

Mahy Christine, Réseau Wallon de Lutte contre la pauvreté

Manil Jean-François, Maître d'école, Docteur en sciences de l'éducation, membre du GBEN (Groupe belge d'Education Nouvelle - LIEN)

Maquoi Joseph, Inspecteur de l'enseignement à la retraite et formateur d'enseignants

Marage Pierre, physicien, prof. hon., ancien doyen de la Faculté des Sciences, ancien vice-recteur, ULB

Morelli Anne, Professeure honoraire de Didactique de l'histoire-ULB

Mouvet Bernadette, Professeure honoraire de la faculté de psychologie et des sciences de l'éducation de l'université de Liège (ancienne directrice du service de Méthodologie des Innovations scolaires)

Pepinster Charles, Fondateur du Groupe Belge d'Education Nouvelle (GBEN), ex-inspecteur, instituteur

Rosier Jean-Maurice, professeur honoraire, ancien directeur du centre de méthodologie et de didactique du français de l'ULB

Ryckoort Vincent, président CSC-E région bruxelloise

Siroux Jean-Louis, Sociologue ULB

Stengers Isabelle, Philosophe, ULB

Thirion Nicolas, Professeur ULiège, droit, science politique et criminologie

Premiers signataires néerlandophones

Baert Herman, Prof. Em KU Leuven, Centrum voor Professionele Opleiding en Ontwikkeling en Levenslang Leren (POOLL°

Blommaert Jan, professor taalkunde - superdiversiteit U Tilburg + U Gent

Coulier Jo, voorzitter ACOD Onderwijs

De Clus Johan, docent opleiding Sociaal Werk Arteveldehogeschool Gent

De Leersnyder Jozefien, Onderzoeksprofessor Sociale en Culturele Psychologie, KU Leuven

De Maegd Katrien, lerarenopleider, Opleidingsvoorzitter Lager en Kleuteronderwijs Hogent

De Witte Kim, Vlaams Parlementslid (PVDA)

Denys Kris, leraar Tweedekansonderwijs (TKO) en beleidsmedewerker middelbare Freinetschool Keerpunt

Dumortier Frans, oud leraar Nederlands, Dichter des Vaderlands Charles Ducal

Dumoulyn Jan, professor Geschiedenis UGent

Glorieux Ignace, Prof. VUB, onderzoeksgroep TOR

Lamrabet Rachida, Schrijfster en juriste

Laquiere Marc, secretaris FMV (Federatie Marokkaanse Verenigingen); pedagogisch raadgever IQRA-school

Laurijssen Ilse, pst-doctoraal onderzoeker, onderzoeksgroep TOR, VUB

Libert Nancy, algemeen secretaris ACOD Onderwijs

Loopmans Maarten, Prof. KU Leuven afdeling Geografie en Toerisme

Mahieu Paul, Prof. Em. Onderwijswetenschappen UAntwerpen

Masschelein Jan, professor KU Leuven fac. psychologie en pedagogie

Meeussen Loes, KU Leuven culturele psychologie

Mortier Freddy, Prof., gewezen vicerector UGent

Naert Jan, lector Arteveldehogeschool orthopedagogie - vzw Jong

Nicaise Ides, professor Onderwijs en Samenleving, KULeuven

Simons Maarten, professor KU Leuven - Educatie, Cultuur en Samenleving

Stappaerts Frank, ere-inspecteur NCZ

Swyngedouw Marc, professor Centrum Sociologisch onderzoek KU Leuven

Triest Monika, Prof. Em Vrouwenstudies Universiteit Amsterdam; oprichter Pedagogisch Centrum provincie Antwerpen

Van Avermaet Piet, professor Steunpunt Diversiteit U Gent

Van Maldeghem Hendrik, vakdidacticus Wiskunde UGent

Vandepitte Marc, leraar, filosoof, opiniemaker

Vanqaethem Anne, schoolhoofd Vlaamse Onafhankelijke Methodeschool

Verschueren Jef, "professor Em. UA Antwerpen Taalkunde

Secretary General, International Pragmatics Association (IPrA)"

Zahidi Karim, wijsbegeerte UA UGent

Uit de regeerakkoorden voor het Vlaams en het Franstalig onderwijs blijkt dat de ambities van onze ministers voor onderwijs ondermaats zijn om de enorme sociale, ecologische, technologische en culturele uitdagingen het hoofd te bieden. Het Vlaams regeerakkoord zwijgt in alle talen over de sociale ongelijkheid waarin het Vlaams onderwijs nochtans uitsteekt, zoals de recente PISA-resultaten alweer bewijzen. Men kondigt daarentegen maatregelen aan die de sociale segregatie in het onderwijs veeleer zullen versterken dan afzwakken. De beleidsnota van de Vlaamse minister van Onderwijs weerspiegelt een enge onderwijsvisie: kinderen zijn ons "startkapitaal", leraars de "vermogensbeheerders" om dit kapitaal te laten renderen voor de grote bedrijven. Onderwijs is echter meer dan economie alleen. Het gaat vooral over democratie: jongeren moeten leren kiezen in welke maatschappij ze willen leven en hoe ze die maatschappij mee vorm willen geven. Daarvoor komt Ovds op. Wij staan voor een democratisch en emancipatorisch onderwijs waar jongeren alle kennis en vaardigheden verwerven om mee te werken aan de noodzakelijke sociale en ecologische transitie. In naam van "excellentie" plooien de enen zich terug op een school die selecteert en ongelijkheid genereert. Anderen zijn in naam van een mis begrepen gelijkheidsstreven wars van elke ambitie. Wij geloven in iets anders. Wat wij willen is.... 1. Een veelzijdige vorming voor allen. We kunnen ons niet tevreden stellen met enkele "basiscompetenties" of met een strakke specialisatie. Alle jongeren moeten een stevige vorming genieten met zowel "klassieke" als polytechnische componenten om de wereld te kunnen begrijpen in al zijn dimensies - historisch, wetenschappelijk, technologisch, economisch, sociaal en filosofisch. Ze moeten dat kunnen doen in hun moedertaal en in vreemde talen, mondeling en schriftelijk, en met kunst en wiskunde. 2. 15 leerlingen per klas in de eerste jaren van het basisonderwijs. Bijna alle leerlingen zijn in staat om een ambitieus onderwijsprogramma te volgen op voorwaarde dat leerkrachten de tijd krijgen om hen een positieve houding tot de kennis en de school bij te brengen. Een eerste vereiste daartoe is een drastische verlaging van het aantal leerlingen per klas in het kleuter- en lager onderwijs om vroegtijdig afhaken te voorkomen. 3. Een "brede" school. Leerlingen, ouders en leerkrachten moeten zich goed voelen op school. Daarom moet de school een leefruimte zijn, die open staat buiten de lesuren en een grote verscheidenheid aan activiteiten aanbiedt, van remediëring en huiswerkbegeleiding tot sport, dans, knutselen of tuinieren. De school is de plaats om de waarden van samenwerking en solidariteit te leren. Ze moet ook voldoen aan de materiële vereisten van een moderne maatschappij: duurzame gebouwen, aangename klaslokalen, refters met gezonde maaltijden, plaats voor werk en voor ontspanning. 4. Een einde maken aan segregatie. Het recht op onderwijs zou de zekerheid moeten bieden van een kwaliteitsschool die open staat voor de sociale en etnische diversiteit. Dat recht geldt ook voor kinderen met een handicap. De overheid moet aan de ouders, zonder verplichting, een plaats aanbieden in een school die gemakkelijk bereikbaar en sociaal gemengd is. Dat systeem zou de vicieuze cirkel doorbreken van de sociale segregatie in "gettoscholen", die de belangrijkste oorzaak is van de ongelijkheid tussen scholen en tussen leerlingen van verschillende afkomst. 5. Een gemeenschappelijke stam tot 15 jaar. Met bovenvermelde maatregelen wordt het mogelijk de kloof tussen leerlingen te verminderen. Dan kunnen we tot een echte "gemeenschappelijke stam" komen en de studiekeuze uitstellen tot een rijpere leeftijd. De lagere en de hogere cyclus van het secundair onderwijs dienen structureel gescheiden te worden door een autonome lagere cyclus te creëren. Ook na de leeftijd van 15 jaar blijven de leerlingen in alle studierichtingen een stevige algemene vorming genieten. 6. De leerkrachten laten onderwijzen. Onderwijzers en leraren hebben geen behoefte aan een opgelegde onderwijsmethode. Of aan een overdreven veelheid van gestandaardiseerde toetsen. Zij hebben er evenmin behoefte aan dat men hen verplicht het laatste technologisch modesnufje te gebruiken. Of dat men hen opzadelt met een managementcultuur uit de privé-sector. Leerkrachten vragen goede arbeidsomstandigheden, een minimum aan respect, een behoorlijk loon, duidelijke leerplannen en de vrijheid om ze na hun stevige basisopleiding in praktijk om te zetten. 7. Een voldoende en rechtvaardige financiering. Kost dat geld? Ongetwijfeld. De inzet is dan ook groot. Ons land moet de financieringsmechanismen van het onderwijs herzien en het keurslijf doorbreken waarin het onderwijs sinds 30 jaar is opgesloten. Elk kind, in Vlaanderen, Wallonië of Brussel, heeft recht op onderwijs van dezelfde kwaliteit, in dezelfde omstandigheden. U kan deze petitie ondertekenen op www.democratischeschool.org. U vindt op deze website ook een uitgebreide argumentatie en toelichting bij deze petitie.