De val van de Italiaanse regering kwam toch nog als een verrassing. De leider van de extreemrechtse partij Lega, vicepremier en minister van Binnenlandse Zaken Matteo Salvini, zegde begin augustus al het vertrouwen in de coalitie met de populistische anti-establishment Vijfsterrenbeweging (M5S) op, maar vorige week koos premier Guiseppe Conte alsnog voor een spectaculaire aftocht. Hij nam ontslag in het parlement en schold Salvini op de bank naast de zijne bij die gelegenheid de huid vol. Salvini, zei Conte, had als minister altijd a...

De val van de Italiaanse regering kwam toch nog als een verrassing. De leider van de extreemrechtse partij Lega, vicepremier en minister van Binnenlandse Zaken Matteo Salvini, zegde begin augustus al het vertrouwen in de coalitie met de populistische anti-establishment Vijfsterrenbeweging (M5S) op, maar vorige week koos premier Guiseppe Conte alsnog voor een spectaculaire aftocht. Hij nam ontslag in het parlement en schold Salvini op de bank naast de zijne bij die gelegenheid de huid vol. Salvini, zei Conte, had als minister altijd alleen zijn eigen belang gediend en niet dat van Italië. Alleen een coalitie van de M5S met de centrumlinkse Democratische Partij (PD) kon vermijden dat Salvini zijn zin zou krijgen en Italië vervroegd naar de stembus zou gaan. De M5S is nu nog wel de grootste partij, maar bij de Europese verkiezingen in mei klapte ze in elkaar terwijl de Lega haar score verdubbelde. Als de Lega bij verkiezingen nu inderdaad 37 procent haalt, zoals peilingen voorspellen, volstaat de steun van een kleine neofascistische partij voor de meest rechtse, nationalistische en anti-Europese regering in Italië sinds Mussolini, met Salvini als premier. Conte had met zijn uitval naar Salvini natuurlijk een punt. De Lega-leider is voortdurend op campagne, en dat niet alleen met zijn harde houding tegenover migranten op zee. De dagen dat hij op kantoor te vinden is, zijn zeldzaam. De voorbije weken werd hij feestend in zwembroek op stranden gesignaleerd waar Italianen vakantie vieren. Hij belooft een forse belastingverlaging en is niet van plan om zich als premier veel van de richtlijnen uit Brussel aan te trekken. Italië moet in zijn volgende begroting wel 23 miljard euro aan besparingen of belastingverhogingen vinden. Maar Salvini roept: 'Ik heb er genoeg van dat er voor elke beslissing een handtekening nodig is van een Europese ambtenaar.' Die houding is niet alleen slecht nieuws voor Italië, maar ook voor Europa, dat al met een recessie flirt en straks de brexit moet verwerken. Een akkoord tussen de M5S en centrumlinks is ook niet vanzelfsprekend: ze zijn oude politieke vijanden. Als Salvini het laken toch naar zich toetrekt, zal hij zich niet meer kunnen beperken tot het maken van selfies op campagne. De permanente campagne is in tijden van sociale media ook een ziekte van de tijd, niet alleen in Italië. Maar campagne voeren is niet hetzelfde als uitstippelen wat er echt moet gebeuren. Zichzelf op de borst kloppen, kan Salvini. Besturen is nog iets anders.