03/06/12 om 10:30 - Bijgewerkt om 10:30

Onthullend: regering Di Rupo wil stevig schrappen in aanbevelingen Europa

De regering Di Rupo wil op cruciale punten wijzigingen aanbrengen in het EU-rapport met aanbevelingen om ons land uit de economische crisis te halen. Dat blijkt uit interne documenten van de regering die Knack.be kon inkijken. Een behoorlijk verdeelde regering wil het zich niet nog moeilijker laten maken door Europa. Vooral interessant is de discussie rond de index.

Onthullend: regering Di Rupo wil stevig schrappen in aanbevelingen Europa

Op 30 mei jongstleden kreeg de regering Di Rupo in het kader van het zogenaamde Europese semester de halfjaarlijkse beoordeling van de diensten van de Europese Commissie in de bus. Dit rapport van de Europese Commissie bestaat uit 18 punten van vaststelling en analyse en vervolgens 7 punten van aanbeveling.

De leden van de regering deden de voorbije dagen uitgebreid lezing van dit EC-document. In de komende dagen en weken wil de regering er toe komen dat de Commissie haar rapportering van België op diverse punten enigszins tot grondig wijzigt. Op de Europese top van 28-29 juni moeten de definitieve aanbevelingen dan worden goedgekeurd.

Het behoort tot de geplogendheden dat Di Rupo I, net zoals andere Europese regeringen, probeert deze rappportering naar haar hand te zetten. Dit is een normale procedure. Het is echter wel erg leerzaam om gedetailleerd kennis te nemen van de wijzigingen die men op Europees niveau wil bepleiten en vooral ook van de verschillen die rond een aantal punten bestaan tussen de diverse regeringspartijen.

Optimistisch

Eerst de 18 punten van vaststelling en analyse. In punt 8) stelt de Commissie dat het macro-economisch scenario dat de regering voor 2014 en 2015 hanteert te optimistisch is gegeven de recente inschattingen vanwege de Commissie van de potentiële groei van de Belgische economie. Er is unanimiteit binnen de regering om te pogen deze passus in haar geheel te laten schrappen.

In punt 9) handelt de Commissie over de kosten van de vergrijzing en besluit dat "verdere hervormingen zoals het leggen van een verband tussen de wettelijke pensioenleeftijd (statutory retirement age) en de levensverwachting ook zouden kunnen bijdragen". Open VLD en CD&V gaan akkoord met deze passus terwijl SP.A, PS en CdH deze passus integraal geschrapt willen zien. De MR van haar kant willen "wettelijke pensioenleeftijd" vervangen door "effectieve pensioenleeftijd".

Wat de zeven aanbevelingen betreft, gaat de eerste over de noodzaak voor België om de nodige maatregelen te nemen zodat de budgettaire doelstellingen van 2012 en 2013 gehaald worden. De Commissie wil dat er voldoende controle en supervisie is op alle niveaus van de Belgische staatshuishouding. De regering Di Rupo wil aan de Commissie laten weten dat er geen sprake kan van zijn dat via de budgettaire discussie de Commissie zich gaat moeien met de interne organisatie van de Belgische staat.

De tweede aanbeveling van de Commissie handelt over de noodzaak om de duurzaamheid van de publieke financiën op termijn te versterken. De Commissie vraagt om alle leeftijdsgebonden uitgaven terug te schroeven, "inclusief uitgaven in de gezondheidszorg". Deze laatste toevoeging wil Di Rupi I geschrapt zien. Ook hier komt het verzet tegen het vastleggen van een verband tussen pensioenleeftijd en levensverwachting weer aan de orde.

In aanbeveling drie wil de Commissie "verdere verhoging van het kapitaal van de zwakste banken". De regering wil dit stevig afzwakken. De onderhandelaars krijgen als marsbevel mee dat men tot de volgende formulering zou moeten komen: "Stimulering van kapitaalsverhogingen door de zwakste banken".

Index

De vierde aanbeveling van de Commissie ligt duidelijk erg gevoelig. De Commissie wil dat de regering tot "een hervorming van ons systeem van loononderhandelingen en loonindexatie overgaat". De evolutie van de lonen moet "nauwer aansluiten op de evolutie van de arbeidsproductiviteit en de competitiviteit". Er moet voor gezorgd worden dat "ex post aanpassingen" in de loonvorming zouden kunnen en dat "opt-out clausules uit de sectorale loonovereenkomsten moeten voorzien worden".

De PS wil de totale aanbeveling vier geschrapt zien, SP.A en CdH leunen erg dicht aan bij dit PS-standpunt. De drie andere regeringspartijen kunnen zich volledig vinden in deze aanbeveling van de Europese Commissie.

Opvallend is dat uit de interne documenten van de regering blijkt dat de volgende tekst finaal door de regeringsonderhandelaars zal moeten verdedigd worden inzake de vierde aanbeveling van de Europese Commissie: "Behoud van het mechanisme van de automatische indexering van lonen en uitkeringen met het oog op het ondersteunen van de interne vraag (de consumptie) en op het behoud van de koopkracht van de burgers".

Veto van PS

We wisten het reeds maar het wordt hier nog eens zwart op wit bevestigd: er heerst binnen de regering een veto van de PS, met duidelijke steun van sp.a en CdH, omtrent de index en aanverwante onderwerpen. Open VLD, Cd&V en MR leggen zich daar duidelijk bij neer nu.

In de zesde aanbeveling rond de concurrentie in distributie- en netwerkindustrieën willen PS, sp.a, CdH en Cd&V scharping van de expliciete verwijzing naar "elektriciteit en gas, telecom, post en transport" en ook van de Commissie-visie dat de concurrentie in die sectoren moet aangescherpt worden "door het herzien van de toegangsbarrières voortvloeiend uit de regulering en door het versterken van de institutionele regelingen om tot effectieve afdwinging van de regels inzake staatshulp te komen".

Geen goed vaderschap

De intern reeds behoorlijk verdeelde regering Di Rupo I wil het zich duidelijk niet nog moeilijker laten maken door de Europese Commissie. De poging om de vermaning inzake het te optimistische macroeconomische scenario voor 2014 en 2015 van tafel te krijgen, heeft alles te maken met het feit dat indien men de Commissie zou volgen er dan nu al bijkomende saneringsmaatregelen dienen genomen te worden. Het getuigt in ieder geval niet van pro-actief goed vaderschap dat men zich vastbijt in te rooskleurige prognoses.

Opvallend is ook de scherpte waarmede Di Rupo I opmerkingen omtrent de interne organisatie van de Belgische staat wil bestrijden.

De wijzigingen die Di Rupo I gaat proberen uit de brand te slepen inzake de verhoging van de pensioenleeftijd, de versterking van de banksector, het indexmechanisme, de werking van de arbeidsmarkt en de concurrentiële verhoudingen in de distributie- en netwerksectoren geven duidelijk aan dat deze regering terugdeinst voor ernstige, structurele ingrepen op elk van deze belangrijke terreinen. Het verzet tegen de vraag van de Commissie tot wijzigingen in de organisatie van een aantal netwerkindustrieën klinkt misschien vrij theoretisch maar heeft in de realiteit alles te maken met het afschermen van bepaalde, politiek en financieel (voor een klein groeje tenminste) erg lucratieve beschermde posities.

De discussie rond de analyse en de aanbevelingen van de Europese Commissie bevestigt wat we tot nu toe reeds zagen en hoorden van deze regering, nl. een hoogdravende retoriek maar als men gaat kijken naar wat er als maatregelen genomen wordt en ook effectief uitgevoerd wordt, blijkt de spoeling behoorlijk dun, zeker als het om structurele ingrepen in het sociaal-economisch bestel gaat. Zelfs de pensioenhervorming waar reeds zoveel om te doen was, blijkt hoe langer hoe meer niet veel meer dan een slag in het water te zijn (maar daar is de Europese Commissie nog niet over gevallen).

Onze partners