Nick Hannes
Opinie

09/03/07 om 17:00 - Bijgewerkt om 16:59

Lada

Misschien vind ik de Lada stiekem wel een mooie auto. Vraag een kind een wagen te tekenen, en je krijgt een Lada. Hoekig, symmetrisch, een bak met vier wielen en een stuur. De oervorm van de automobiel.

Lada

Tbilisi. We doen een taxi stoppen. Een versleten witte Lada met sterren in de voorruit.

"Hoeveel naar Rustaveli?", vraag ik, om achteraf niet voor verrassingen te staan.
"Maakt niets uit", lacht de bejaarde chauffeur, die tot onze verbazing aan aardige mond Engels spreekt. "Hoeveel wil je geven?"
"Vier Lari", zeg ik.
"Stap in", wenkt de man. "Hier rijden zoveel mooie en nieuwe taxi's rond, en toch doen jullie uitgerekend mij stoppen! Waarom dan?"
"Oude wagens hebben meer charme", antwoord ik. "Ze zijn getekend door de tijd."
"Mensen hier willen dure wagens", zegt de man. "Dat hoort bij de Georgische cultuur. Een Georgier houdt van dure dingen. Hij wil opvallen, en anderen verrassen."

Deze man is geen rasechte taxi-chauffeur. Onmogelijk. Daarvoor is hij te eerlijk. Een echte chauffeur vraagt het driedubbele aan buitenlanders.

"Ik heb mijn hele leven in het onderwijs gestaan", bevestigt de man even later mijn vermoeden. "Maar met mijn pensioen alleen red ik het niet."

Als ik foto's maak, probeer ik meestal zo weinig mogelijk auto's in beeld te brengen. Auto's zijn lelijk. Het zijn onpersoonlijke stoorzenders, die de aandacht van de kijker afleiden. Vooral de witte. Ze maken het beeld meteen rommelig. Dat geldt overigens niet alleen in de fotografie, maar evenzeer in het echt.

Maar waarom kan ik van Lada's wel verdragen dat ze figureren in mijn foto's? De Lada, het meest bespotte vervoermiddel in het westen, is hier in de Kaukasus met voorsprong de meest voorkomende wagen. De kans is groot dat er net eentje in beeld komt op het moment dat ik afdruk. Meer zelfs, soms wacht ik zelfs met afdrukken tot er eentje passeert.

Misschien heeft het met nostalgie te maken. De Lada's hier zijn gemiddeld 25 jaar oud. Ouderdom werkt op foto.

Misschien laat ik me leiden door een cliche, dat in mijn hoofd is vastgeroest. De hele voormalige Sovjet-Unie en bij uitbreiding het hele oostblok, verplaatst zich toch per Lada, niet? Het is zoals met de Mercedes in Albanie.

Of misschien vind ik de Lada stiekem wel een mooie auto. Vraag een kind een wagen te tekenen, en je krijgt een Lada. Hoekig, symmetrisch, een bak met vier wielen en een stuur. De oervorm van de automobiel.

In elk geval, een knalrode of gifgroene Lada in beeld, qua kleuraccent in de grijze stad kan het tellen.

Onze partners