Al enkele jaren volg ik de situatie in Latijns-Amerika op de voet. Ongelijkheid, onrechtvaardigheid en armoede loeren altijd om de hoek. Vele landen kampen met zwakke instellingen. Vertrouwen in de overheid is ver zoek bij latino's.
...

Al enkele jaren volg ik de situatie in Latijns-Amerika op de voet. Ongelijkheid, onrechtvaardigheid en armoede loeren altijd om de hoek. Vele landen kampen met zwakke instellingen. Vertrouwen in de overheid is ver zoek bij latino's. Toen het coronavirus uitbrak in het gedisciplineerde China, dacht ik al: wat als dit virus uitbreekt in Ecuador, waar ik geboren en opgegroeid ben en waar mijn familie woont. Net zoals alle Belgen beleef ik de impact van 'blijf in uw kot' en betreur ik de slachtoffers in ons land. Vorige week kwam het begin van het bittere antwoord op mijn prangende vraag. Ecuador zit nog maar aan het begin van de crisis, maar de situatie loopt nu al totaal uit de hand. De beelden die ik nu van journalisten en familie ter plaatse krijg, zijn ronduit hallucinant. Het epicentrum van het land ligt in de havenstad Guayaquil en omgeving. Zeventig procent van de geregistreerde besmettingen bevindt zich in de provincie Guayas. De temperaturen liggen daar gemiddeld rond de 25 graden. Warmte lijkt het virus dus niet tegen te houden. Openbare ziekenhuizen in Guayaquil nemen niet langer patiënten op. Zelfs mortuaria sluiten hun deuren voor nieuwe doden. Mensen getuigen dat ze al acht dagen aan het wachten zijn op de overheid om het lijk van een geliefde op te halen. Ondertussen blijven de besmette lijken in de huizen liggen. 'Huisarrest' is voor de naasten van een overledene een hel. Op sociale media zien we getuigenissen van buren die vertellen dat er al een heel gezin van vijf familieleden gestorven is. Andere mensen sterven op straat. Ze vallen plotsklaps neer. Niemand die hen durft te helpen, niemand die hen komt ophalen. De arme bewaker van het naburige gebouw is gedoemd om op drie meter afstand van het lijk de wacht te blijven houden. Andere mensen verpakken hun naasten in plastic folie, leggen het lijk in hun auto, rijden er elders mee naartoe en laten het lijk daar achter. Sinds het weekend zijn mensen hun geliefden op straat beginnen te verbranden. Ze slepen een zetel met het lijk op midden op straat en steken dat allemaal in brand. Lokale artsen zien al deze taferelen met lede ogen gebeuren. Veel huizen hebben rieten daken. De assen dwarrelen er zo binnen. De Ecuadoraanse overheid lijkt lamgeslagen. Politici wijzen naar het lokale of nationale niveau om de schuldige aan te duiden. President Lenin Moreno en zijn regeringsleden wezen in het begin van de instorting van de openbare ziekenhuizen in Guayaquil nog naar de bevolking als schuldigen. Doordat zij niet voldoende de maatregelen respecteerden, zouden de besmettingen zo snel toenemen. De regering kwam inderdaad al vrij snel met strenge maatregelen. Op zaterdag 14 maart kondigde de Ecuadoraanse president huisarrest af. Vanaf 17 uur 's avonds moest iedereen in zijn huis blijven. Ondertussen is dit verscherpt en mogen mensen zich vanaf 14 uur tot 5 uur 's ochtends niet meer verplaatsen. Scholen zijn gesloten, reizen naar andere steden zijn verboden en vliegtuigen mogen niet landen of opstijgen. Ook de regels van handen wassen en social distancing worden frequent via de media verspreid.Alleen is de uitvoering daarvan in de armere overbevolkte wijken van de steden haast onmogelijk. Hoe kan je afstand houden als je met zoveel mensen dicht op elkaar leeft? Hoe kan je in je kot blijven als daar geen basisvoorzieningen aanwezig zijn. Arme mensen moeten afwegen of ze aan corona of aan honger zullen sterven. In Ecuador zie je geen beelden van mensen die op 1,5 meter afstand van elkaar in de file aan het warenhuis staan. Dat klopt, maar de overheid had sneller moeten reageren. De openbare ziekenhuizen zijn nu al volledig overbevraagd. Op sociale media zie je een filmpje, opgenomen in een openbaar ziekenhuis waarbij mensen in rolstoelen zitten, sommige in bedden liggen en in dezelfde kamer in het toilet een aantal lijken op elkaar liggen, verpakt in plastic folie. Sinds vorige week is het leger ingeschakeld. Zij worden op sommige plaatsen met stenen bekogeld. Het vertrouwen in leger en politie is compleet zoek. De frustratie en onmacht neemt de overhand bij de bevolking. Volgens de officiële cijfers zijn er in Ecuador 3000 personen besmet en 120 doden. Deze cijfers liggen niet veel achter de cijfers van Brazilië, een land met 13 keer meer inwoners dan Ecuador. Dat deze cijfers een zware onderschatting zijn van de realiteit, is overduidelijk. Zelfs president Moreno gaf gisteren in zijn toespraak aan de bevolking toe dat wellicht niet alle besmette personen en doden in deze statistieken terug te vinden zijn. Hij waarschuwde de bevolking dat de kans reëel is dat er in totaal meer dan 3500 Ecuadoranen zouden sterven tijdens de komende weken. Wellicht nog steeds een serieuze onderschatting. Van de 9000 testen die werden afgenomen bij mensen die binnenkwamen in ziekenhuizen, blijkt 3600 van deze mensen besmet te zijn met het coronavirus. Alleen al de voorbije week zijn er 600 lijken van de straten in Guayaquil gehaald. De doodsoorzaak van veel van deze mensen zal corona zijn, maar dat is niet geweten. Autopsies van lijken gebeurt niet langer, de regering verbiedt dat. Ondertussen heeft de overheid een communicatieverantwoordelijke voor corona aangesteld. Jorge Wated heeft gisteren zelf gezegd: 'We vragen als overheid onze excuses omdat we vorige week de lijken niet zijn komen ophalen. Op dit moment verdelen we in alle wijken verschillende diepvriescontainers waar de lijken veilig ingelegd kunnen worden, zodanig dat de overheid voor iedereen een menswaardige begrafenis kan voorzien'. De tol van deze crisis zal ongemeen hard zijn in Ecuador. Hopelijk slaagt de overheid erin om te realiseren dat Guayaquil het epicentrum blijft en dat het virus niet zo ongemeen hard uitbreek in andere steden van het land.