Het percentage rokers in de bevolking van 15 jaar en ouder blijft sinds 2001 dalen tot 19,4 procent, waarvan 15,4 procent dagelijkse rokers en 4 procent occasionele rokers. In vergelijking met de eerste metingen in 2001, zijn er momenteel minder rokers bij jongeren van 15 tot 24 jaar. Meer dan de helft van de bevolking van 15 jaar en ouder (57,5 procent) heeft nog nooit gerookt.

76,6 procent van de Belgen van 15 jaar en ouder drinkt alcohol. Dat is veel, zegt Sciensano, maar wel minder in vergelijking met de peiling van 2013 (82 procent). Vooral bij jongeren is er nog probleemgedrag: 20 procent doet minstens 1 keer per maand aan 'binge drinking', met andere woorden het drinken van minstens 4 glazen alcohol bij vrouwen of 6 glazen bij mannen in minder dan 2 uur. 'Mensen zijn zich meer bewust van de gevaren van alcohol en tabak. Dit besef heeft bijgedragen tot deze daling', verklaart Sabine Drieskens, onderzoekster bij Sciensano.

Overgewicht en obesitas bij volwassenen is de afgelopen 20 jaar alleen maar toegenomen. Maar liefst 49,3 procent van de Belgen heeft overgewicht (BMI hoger dan 25) en 15,9 procent is obees (BMI hoger dan 30). In 1997 was dat nog respectievelijk 41,3 procent en 10,8 procent. 'Dat zijn zorgwekkende cijfers', stelt Drieskens. 'Het is belangrijk dat mensen beseffen is dat overgewicht ernstige gevolgen kan hebben voor de gezondheid. Dat zou de drijfveer moeten zijn om gezonder te gaan leven, door bijvoorbeeld te meer te bewegen en het voedingspatroon aan te passen.'

Dat veel mensen obees zijn komt volgens Sciensano omdat slechts 30,1 procentvan de bevolking minstens 150 minuten per week een sportieve inspanning doet van matige intensiteit, zoals zwemmen of fietsen. We zitten ook te veel; tot gemiddeld 6 uur per dag. Bovendien eten we te ongezond: we eten te weinig fruit en groenten. Slechts 32,7 procent van de bevolking van 6 jaar en ouder eet de dagelijks aanbevolen hoeveelheid van 2 stukken fruit per dag. Voor groenten is dat maar 38 procent. 1 op 5 drinkt elke dag gesuikerde frisdranken en 38 procent eet dagelijks zoete of zoute snacks.

Maggie De Block, minister van Volksgezondheid, laat in een reactie weten dat ze het positief vindt dat de Belg minder rookt en drinkt. 'Daarmee hebben we onze doelstelling uit het federale Tabaksplan, om het aantal dagelijkse rokers terug te dringen naar 18 procent, gehaald", zegt de minister. 'We moeten dus verder op de ingeslagen weg maar die weg is nog lang. De neutrale pakjes, die binnenkort worden ingevoerd, zullen daar zeker bij helpen.'

De minister blijft achter de keuze staan om de e-sigaret 'een gecontroleerde plek' te geven in onze samenleving. 'Amerikaanse toestanden, zoals een ongelimiteerd nicotinegehalte, zijn dankzij onze wetgeving onmogelijk. Onze diensten zullen uiteraard blijven controleren of de producten voldoen aan de veiligheidsnormen.'

En wat betreft het alcoholverbruik, zegt ze: 'Het problematisch alcoholgebruik moeten we blijven bestrijden maar we zien duidelijk dat de schadelijke tendensen afnemen en dat kunnen we alleen maar toejuichen. Het werk is geenszins gedaan en men zal op alle niveaus verdere maatregelen moeten nemen.'