Frankfurter Dagboek: En dan wordt er poëzie vertaald in het Tamil

© Belga

Is er dankzij het gastlandschap meer belangstelling voor de Vlaamse literatuur? Dat misschien niet, maar zaken worden er gedaan. Ook onverwachte. Dag 2 op de Frankfurter Buchmesse.

Karel van de Woestijne krijgt een vertaling in het Tamil. Net als Mark Insingel, Peter Holvoet-Hanssen en nog een handvol Vlaamse dichters. Stafmedewerker Patrick Peeters van het Vlaams Fonds voor de Letteren (VFL), verantwoordelijk voor de verkoop van non-fictie en poëzie aan het buitenland, kijkt er van op. Hij dacht een kennismakingsgesprek te voeren met Kannan Sundaram van Kalachuvadu Publications. Hij had hem nooit eerder ontmoet. Maar de zwijgzame Indiër weet precies wat hij wil: een bloemlezing van zijn favoriete Vlaamse dichters.

Wat blijkt? Na enig doorvragen heeft Peeters de toedracht boven tafel. Sundaram heeft de kleine brochures bestudeerd die het VFL in het verleden van individuele dichters heeft gemaakt. Hij wil de Engelse vertalingen uit de brochures van zijn favorieten laten vertalen door drie Tamil-dichters die ieder die dichters voor hun rekening nemen met wie ze zich verwant voelen. Wil hij misschien recenter werk?, probeert Peeters nog. Sommige brochures dateren al van 2003. Maar nee. Hij wil informatie over de vertaalsubsidies van het VFL. Peeters belooft hem die te sturen.

Zo gaat de rechterhandel op de Buchmesse in de praktijk. Individuele uitgevers en het Vlaams Fonds voor de Letteren praten als Brugman om tenminste een vonk van belangstelling te laten overspringen. Meestal komt de buitenlandse uitgever daarna nooit meer terug op de besproken auteurs. Hooguit een op de tien gesprekken leidt tot een daadwerkelijke vertaling. Maar soms gaat het dus vanzelf. Blijkt een handvol brochures uit het verleden genoeg te zijn.

Een transitiejaar

Ook deze Buchmesse hebben Peeters en zijn VFL-collega’s weer tientallen afspraken. Zoveel, dat velen al voor de opening in een hotel met elkaar praten. Anders past het niet in de agenda’s. Het Nederlands-Vlaams gastlandschap verandert daar niets aan. Het is niet drukker geworden, meent Peeters. Hij heeft alleen voorafgaand aan de beurs het organiserende team van het gastlandschap van informatie voorzien over aankomende vertalingen. En hij geniet van iets meer feestjes dan gebruikelijk.

Wel hoopt hij op internationalere gesprekspartners. De afgelopen twee jaar sprak hij met veel Duitsers die per se een Nederlandstalige auteur wilde hebben – of eindelijk de Nolens-vertaling brachten waar ze al vier jaar over aan het dubben waren. Nu moet de vloedgolf aan Duitse vertalingen leiden tot interesse uit de rest van de wereld. Dat zal echter in 2017 moeten blijken, denkt Peeters. Nu willen veel Duitsers nog lopende zaken afhandelen en moet de rest van de wereld eerst geïnspireerd raken door het gastlandschap. Eigenlijk is dit een transitiejaar.

Peeters’ schema oogt toch bijzonder internationaal. Hij heeft op de eerste dag afspraken met Noren, Zuid-Afrikanen, Fransen. Maar het is waar: voor de Indiër sprak hij met de Duitse Regina Kammerer van btb Luchterhand, die toch wilde weten welke nieuwigheden hij deze Buchmesse speciaal onder de aandacht wilde brengen. Helaas bleek de redacteur, die zich verstopte achter een grote zonnebril, weinig interesse te hebben in de Breughel-biografie van Leen Huet en Bloedroes van Jan Verplaetse. Daar was Luchterhand niet de uitgeverij voor. Wel liet ze zich eensample vertaling van Ignaas Devisch’ Rusteloosheid opsturen.

Je weet nooit waar het goed voor is

Voor de Duitse zat de Canadese uitgever Howard Aster van Mosaic Press aan zijn tafel. Hij is een vaste gesprekspartner van Peeters. Al enige tijd werken ze samen aan een bloemlezing van Vlaamse vrouwelijke dichters. Die Peeters tussen zijn drukke werkzaamheden door zelf moet samenstellen. Aster wil daarbij bio- en bibliografische informatie en ruime citaten uit de pers, legt hij uit. ‘Dan kunnen wij het verkopen aan bibliotheken en hoeven recensenten het boek niet te lezen’, zegt Aster. ‘Je weet hoe critici zijn. Ze lezen een boek liever niet.’

Maar het gaat natuurlijk niet alleen om de vragen uit het buitenland. Peeters probeert altijd méér te doen. Heeft de Canadees belangstelling in boeken over muziek? Wat dacht hij dan van de Beethoven-biografie van Jan Caeyers ofChanson Illustré van Bart Van Loo. Aster laat zich gretig proefvertalingen opsturen. En nu de Indiër hier toch zit: zoekt hij ook non-fictie? Peeters pakt zijn grote map erbij met alle titels die hij de afgelopen jaren in de spotlights heeft gezet. Sundaram zegt nog steeds niet veel, maar hij laat zich wel Over het obscure van Stefan Hertmans en werk van Patricia De Martelaere opsturen.

Dan geldt weer de aloude wet van de handel in vertaalrechten: je weet nooit waar het goed voor is, voor je het weet heb je beet.

Maarten Dessing

Fout opgemerkt of meer nieuws? Meld het hier

Partner Content