Gisteren werd, met meer dan een jaar vertraging, het Waalse wapenexportrapport van 2018 vrijgegeven. In dat rapport tekent de Waalse wapensector voor een recordjaar. Zo werd voor maar liefst 225 miljoen euro aan licenties voor Saudi-Arabië goedgekeurd. Daarbij gaat het voornamelijk om vuurwapens (196 miljoen euro) en munitie (18 miljoen euro).
...

Gisteren werd, met meer dan een jaar vertraging, het Waalse wapenexportrapport van 2018 vrijgegeven. In dat rapport tekent de Waalse wapensector voor een recordjaar. Zo werd voor maar liefst 225 miljoen euro aan licenties voor Saudi-Arabië goedgekeurd. Daarbij gaat het voornamelijk om vuurwapens (196 miljoen euro) en munitie (18 miljoen euro).In een reactie aan de zakenkrant L'Echo, die bevestigd wordt aan Knack, zegt het kabinet-Di Rupo dat de Waalse minister-president geen licenties meer zal toekennen aan de Saudische luchtmacht. Hij geeft aan dat hij 'elke toekenning van licenties aan het Saudische ministerie van Defensie weigert', wat hij rechtvaardigt door 'het drama in Jemen'. Di Rupo blijft wel wapenleveringen aan de Koninklijke en de Nationale Garde van Saudi-Arabië verdedigen. 'Die wapens zijn strikt bestemd om de koninklijke familie en het land te beschermen binnen de Saudische grenzen. Ze hebben niet het doel om in Jemen gebruikt te worden.'Dat laatste is een opmerkelijke lezing van de feiten. Nauwelijks negen maanden geleden bewees het zogenaamde #BelgianArms-onderzoek van Knack, Le Soir en de VRT nog dat de Nationale Garde wel degelijk deelneemt aan de gevechten in Jemen. Zo toonde de officiële Snapchat-account van de Nationale Garde beelden van soldaten van de Nationale Garde die vertellen dat ze in Jemen zijn. Het #BelgianArms-onderzoek stootte ook op twee video's waarin de Saudische Nationale Garde posities van de Houthi-rebellen beschiet, die dateren uit 2016 en 2017. Voor die beschietingen gebruikt de Garde LAV-25 Piranha-pantserwagens die sinds 2015 uitgerust zijn met Belgische tankkanonnen. Ook de gebruikte munitie is van Belgische makelij. Via satellietbeelden slaagde #BelgianArms erin de plaats van de gevechten te situeren in Al Raboah, een stad op de grens tussen Saudi-Arabië en Jemen. Het onderzoek onthulde ook dat wapens van FN Herstal door Houthi-rebellen buitgemaakt werden op het Saudische leger, wat bewijst dat de Saudische strijdkrachten inderdaad Belgische wapens gebruiken.Gevraagd naar waarom de Waalse regering tóch blijft volhouden dat de Nationale Garde niet betrokken is in de oorlog in Jemen, antwoordt Sylvain Jonckheere, woordvoerder van minister-president Di Rupo, dat er na een analyse 'geen reden was' om de licentie voor de Nationale Garde te weigeren. Dat de Nationale Garde op haar eigen Snapchat-kanaal zelf aangeeft in Jemen actief te zijn, is voor de beslissing niet van tel geweest. 'We hebben ons voor die beslissing gebaseerd op officiële kanalen, via Buitenlandse Zaken en de Verenigde Naties, maar we ook overlegd met ngo's en de vakbonden.'Bij het aantreden van de Waalse regering in september 2019 engageerden de drie partijen zich nochtans om geen wapenleveringen meer te toe te staan aan risicolanden. 'Wallonië zal geen licenties geven voor contracten die bestemd zijn voor landen die niet voldoen aan de voorwaarden en criteria van het decreet van 2012. Dat decreet - dat tot nu toe dode letter bleef - stelt onder meer dat Wallonië geen wapens levert die 'een gewapend conflict of daden van repressie' verlengen of aan staten levert die de mensenrechten en het humanitair internationaal recht niet respecteren. Het is een definitie waaraan het koninkrijk Saudi-Arabië ampel voldoet.De beslissing is des te opmerkelijker omdat Ecolo, waarmee de Parti Socialiste sinds september 2019 de Waalse regering vormt, niet op de hoogte blijkt van de beslissing. Gecontacteerd door Knack hoort de woordvoerder van viceminister-president Philippe Henry (Ecolo) het in Keulen donderen. Bij MR verwijst men voor commentaar door naar minister-president Di Rupo.De druk op MR en Ecolo om een soepel wapenexportbeleid te voeren is groot in Wallonië. In september van vorig jaar kregen beide partijhoofdkwartieren nog bezoek van 600 vakbondsafgevaardigden van de socialistische vakbond FGTB, die 'hun visie over de wapensector in Wallonië' kwamen verdedigen.Di Rupo's woordvoerder bevestigt dat de overige partijen niet op de hoogte waren. 'De beslissing valt uitsluitend onder de verantwoordelijkheid van de minister-president, zoals gedefinieerd in de bevoegdheidsverdeling.'Philippe Hensmans, de Franstalige voorzitter van Amnesty International België, toont zich 'verbaasd' over de beslissing van Di Rupo. 'We hebben de voorbije minister-presidenten meermaals gewezen op het risico dat Waalse wapens gebruikt worden bij mensenrechtenschendingen in Jemen. Wallonië overtreedt hiermee zijn eigen wapenhandeldecreet.'