De Amerikaanse buitenlandminister Mike Pompeo had afgelopen weekend Iran er nog van beschuldigd achter de drone-aanval te zitten, die werd opgeëist door de Houthi-rebellen uit Jemen. Teheran ontkent.

Trump zei zondagavond op Twitter dat 'er redenen zijn om te geloven dat we de schuldige kennen' voor de olie-aanval op Saoedi-Arabië. 'De VS staan klaar, maar we wachten op bevestiging en willen horen van Saoedi-Arabië wie zij voor de aanval verantwoordelijk houden en onder welke omstandigheden we verdere stappen moeten ondernemen.'

De Amerikaanse president sloot in een andere tweet uit dat er een ontmoeting met Iraanse leiders zou komen. Maar daarmee spreekt hij zichzelf en zijn entourage tegen, want de voorbije weken werden er meermaals verklaringen afgelegd over een mogelijk treffen met Iraans president Rohani. De Franse president Emmanuel Macron drong daar ook op aan.

Afgelopen weekend beschuldigde Pompeo Iran ervan achter de drone-aanval op Saoedi-Arabië te zitten. De invloedrijke Amerikaanse senator en Trump-vertrouweling Lindsey Graham verdedigde een tegenaanval op Iraanse olieraffinaderijen. 'Zo'n stap zal de ruggengraat van het regime in Teheran breken', schreef hij zaterdag op Twitter.

Olieprijzen kennen sterkste stijging ooit

De olieprijzen zijn op de termijnmarkten fors omhoog geschoten, nadat afgelopen weekend een drone-aanval plaatsvond op het hart van de olie-industrie van Saoedi-Arabië. Het land was hierdoor verplicht om zijn productie te halveren. De Amerikaanse president Donald Trump kondigde zondagavond aan dat de Amerikaanse oliereserves kunnen worden vrijgegeven indien nodig, maar dat kalmeerde de gemoederen niet.

Toen de termijnmarkten in Azië opengingen, schoot de olieprijs omhoog. De Europese soort Brent-olie ging maar liefst 19 procent of 11 dollar hoger, tot 71,95 dollar per vat. Volgens het persagentschap Bloomberg gaat het om de sterkste prijsstijging ooit, sinds het begin van de termijnhandel in 1988. Maandagmorgen zijn de prijsstijgingen wat afgezwakt, maar liggen de olieprijzen nog steeds zowat tien procent hoger dan vrijdag. Een vat Europese Brent-olie is 66,54 dollar waard: 6,32 dollar meer dan vrijdag.

Voor een vat olie van de Amerikaanse soort West Texas Intermediate (WTI) wordt 60,14 dollar betaald. Dat is 5,29 dollar duurder dan vrijdag.

De aanval zaterdagochtend viseerde twee installaties van staatsoliereus Aramco in de oostelijke provincie Bugya. Het ging om de installaties van Abqaiq en Khurais. Op het olieveld van Abqaiq, in het noordoosten van het land, staat de grootste olieraffinaderij ter wereld. Het veld in Khurais, tussen de hoofdstad Riyad en de Perzische Golf, is een van de belangrijkste olievelden van het land. Het was de grootste aanval op de olie-infrastructuur van Saoedi-Arabië sinds de start van het huidige conflict in Jemen.

De aanval werd opgeëist door de Houthi-rebellen uit Jemen. Saoedi-Arabië moest door de aanval zijn productie halveren, maar Aramco zou wel trachten om tegen vandaag opnieuw een derde van zijn output te herstellen. Geschat wordt dat zowat 5 procent van de wereldwijde bevoorrading werd getroffen. Het gaat om de zwaarste abrupte productievermindering ooit op de oliemarkt. In een poging om de markten te kalmeren, kondigde president Trump aan dat hij zijn toelating heeft gegeven om de Amerikaanse oliereserves vrij te geven, 'indien nodig om de bevoorrading te verzekeren'.

Van de pomp

De impact van de droneaanval dit weekend op het hart van de Saoedische olie-industrie zal ten vroegste donderdag of vrijdag merkbaar zijn aan de pomp. Dat zegt de federatie van brandstoffenhandelaars Brafco.

Hoeveel diesel en benzine duurder zullen worden, is moeilijk in te schatten. 'De prijs aan de pomp is afhankelijk van heel wat factoren. Van de slotkoersen, maar ook van de prijs van de dollar. Maar zoals het er nu naar uitziet, zal de impact niet catastrofaal zijn', verwacht algemeen directeur Johan Mattart.

Dat is ook het gevolg van een aantal drempels die zijn ingebouwd bij de berekening van de maximumprijzen aan de pomp in ons land, zoals vastgelegd in de programmaovereenkomst en becijferd door de federale overheidsdienst Economie. 'Grote stijgingen worden zo afgevlakt', legt Mattart uit.

Een en ander geldt niet voor de prijs van stookolie. Die gaat onmiddellijk mee met de internationale markten. Dinsdag volgt nog een kleine daling, omdat rekening wordt gehouden met de slotkoers van vrijdag. Maar vanaf woensdag zal de impact van de aanvallen op Saoedi-Arabië wel al merkbaar zijn voor stookolie.

Beurzen

De beurzen van onder meer Brussel, Amsterdam, Parijs, Frankfurt en Londen gingen maandag lager van start. Luchtvaartbedrijven als EasyJet en Air France-KLM hadden het meest last van de stijgende olieprijzen. Olie-aandelen zoals Shell of Total profiteren dan weer van de stijgende prijzen.

Lees ook:

- Hoe de Houthi-rebellen in Jemen aan Belgische wapens kwamen

- Belgische wapens in Jemen: 'Commerciële belangen belangrijker geacht dan duizenden levens'