Vandaag komen in het Spaanse Sevilla de meest vermaarde specialisten ter wereld samen op een top over niet-alcoholische leververvetting. Ze bespreken de gezondheidscrisis die momenteel een op vier mensen in Europa in de ban houdt: obesitas.

Meer dan de helft van de volwassenen en een derde van de kinderen in Europa valt vandaag onder de categorie 'overgewicht' of 'obees'. De meeste van hen komen uit de lage sociaaleconomische klasse, de bevolkingsgroep waar ook niet-alcoholische leververvetting (NAFLD) het vaakst wordt aangetroffen.

Beschavingsziekte

NAFLD is een zogeheten beschavingsziekte die in de westerse wereld steeds meer voorkomt. Ze wordt gekenmerkt door vetopstapeling in de levercellen en houdt verband met de toenemende zwaarlijvigheid en de toename van type 2 diabetes.

Leververvetting is op zich niet zo erg. Het is een omkeerbaar proces. Dat houdt in dat de vetstapeling verdwijnt als de oorzaak wordt weggenomen. Blijft de leververvetting echter bestaan, kan ze leiden tot levercirrose, leverkanker, hart- en vaatziekten en ook andere vormen van kanker.

Te weinig lichaamsbeweging en een te hoge inname van calorieën zijn de grootste risicofactoren voor de ontwikkeling van NAFLD.

Verschillende oorzaken voor obesitas

'We hebben een tipping point bereikt wat betreft obesitas en NAFLD', zegt Philip Newsome van de Europese Associatie voor Leveronderzoek (EASL). 'Snelle actie is dringend nodig om deze epidemie af te wenden. Obesitas is het normale antwoord op een niet-normale omgeving en kan enkel een halt worden toegeroepen met een multifunctionele aanpak waarbij zowel de fysieke, sociale als economische oorzaken achter obesitas in onze maatschappij worden bekeken', zegt hij.

'Veel oorzaken van NAFLD, zoals een zittende levensstijl, de excessieve inname van calorieën en andere slechte eetgewoonten zijn vermijdbaar. Maar daarvoor moeten we op beleidsniveau stappen ondernemen en met name de regelgeving rond de verkoop en marketing van suikerrijke producten heroverwegen', concludeert Newsome.

Frisdrank

Suikerhoudende frisdranken zijn een van de belangrijkste bronnen van toegevoegde suikers in het westerse dieet. Volgens leverexperts is de regelmatige consumptie van frisdrank een van de voornaamste oorzaken van obesitas bij kinderen en volwassenen en wordt ze rechtstreeks gelinkt aan leveraandoeningen zoals NAFLD.

EASL pleit sterk voor de introductie van fiscale maatregelen die de consumptie van frisdrank ontmoedigen en voor een betere regelgeving rond een heldere etikettering met de samenstelling van bewerkt voedsel.

Marketing en reclame

'Kinderen in Europa worden te vaak blootgesteld aan marketing die voedsel en drank met een hoog energiegehalte, verzadigde vetten, toegevoegde suiker en zout aanprijzen', zegt Helena Cortez-Pinto, van de medische faculteit van de Universiteit in Lissabon en adviseur voor EASL. 'Reclame voor kinderen, zeker wanneer ze in de tijdsblokken zitten van kinderprogramma's op televisie en op de sociale media, drijven de consumptie van dit calorierijke voedsel de hoogte in. EASL dringt er bij de nationale vertegenwoordigers van de volksgezondheid op aan om prioriteit te geven aan een striktere regelgeving hierrond.'

'Gezond eten is een belangrijke stap in de juiste richting, maar dit moet door de overheden aangemoedigd worden met fiscale maatregelen. Die zullen mensen aanzetten tot een gedragsverandering.'

'Het mediterrane dieet op basis van olijfolie, noten, fruit, groenten en vis en een lage inname van rood vlees, suiker en bewerkt voedsel, is de beste manier om gezond te blijven en leveraandoeningen zoals NAFLD te voorkomen', concludeert Cortez-Pinto.