De sfeer stond gespannen in aanloop naar de virtuele topontmoeting tussen de staatshoofden en regeringsleiders donderdagavond. Terwijl de vaccinatiecampagne in het gros van de lidstaten met mondjesmaat op gang komt, zorgen meer besmettelijke virusvarianten voor bijkomende druk op de moegestreden gezondheidssystemen. De roep om een tweede golf een halt toe te roepen of een derde te vermijden, klinkt luid.
...

De sfeer stond gespannen in aanloop naar de virtuele topontmoeting tussen de staatshoofden en regeringsleiders donderdagavond. Terwijl de vaccinatiecampagne in het gros van de lidstaten met mondjesmaat op gang komt, zorgen meer besmettelijke virusvarianten voor bijkomende druk op de moegestreden gezondheidssystemen. De roep om een tweede golf een halt toe te roepen of een derde te vermijden, klinkt luid. Premier Alexander De Croo (Open VLD) liet in de Kamer optekenen dat de regering niet-essentiële reizen wil verbieden en had het thema op de Europese agenda gezet. 'Europees akkoord of niet, het verbod moet er komen', vulde kamerlid Melissa De Praetere (SP.A) aan. Griekenland en Malta zijn op hun beurt bezorgd om de toeristische sector en vragen een certificaat waarmee gevaccineerde personen toch plezierreisjes kunnen maken. De Europese Commissie tot slot waarschuwt dat ongecoördineerde beslissingen tot een onoverzichtelijk lappendeken aan maatregelen zal leiden.Zoals wel vaker bij zulke gevoelige onderwerpen, zat het 'm na de informele top in de semantiek. 'We moeten niet-essentiële reizen afraden en beperkte maatregelen kunnen worden onderzocht', aldus voorzitter van de Europese van de Europese Raad Charles Michel. 'Er bestaan eigenlijk geen grenzen meer in de Europese Unie', vulde Commissievoorzitter Ursula von der Leyen aan. Samengevat: een Belgisch verbod kan, maar liefst in coördinatie met andere lidstaten en zonder de werking van de interne markt in het gevaar te brengen. Vrijdag zal De Croo het verbod samen met de gewesten en gemeenschappen verder uitwerken in het Overlegcomité. Om nog meer Europese kakofonie te vermijden zal de Commissie maandag een leidraad presenteren. 'Geïsoleerde maatregelen voor aanpalende zones in buurlanden hebben geen zin', benadrukte Von der Leyen. Een nieuwe kleurencode, een donkerrode, moeten de meest zwaar getroffen regio's van andere onderscheiden. 'Wie van en naar een donkerrode zone gaat, moet op voorhand een test afleggen en nadien in verplichte quarantaine', klinkt het in het voorstel. Daar komt ook een aanzet bij tot een verplichte negatieve test voor iedereen die de Europese Unie wil binnenkomen in het kader van een essentiële verplaatsing. Von der Leyen vroeg bovendien dat de lidstaten meer inspanningen leveren om de aard van de besmettingen beter in kaart te brengen. In de meeste lidstaten wordt slechts één procent van de positieve gevallen verder onderzocht om te kijken of er een nieuwe variant in het spel is. Slechts in twee lidstaten ligt dat boven de tien procent. Op korte termijn moet dat aandeel omhoog naar vijf procent. Het Europese Centrum voor Ziektebestrijding en Preventie (ECDC) krijgt bijkomende middelen om daarbij te helpen. Van het zogenaamde vaccinpaspoort komt voorlopig niets in huis. Er bestaan namelijk nog te veel onduidelijkheden over de effecten ervan. In welke mate kunnen gevaccineerde personen het virus overbrengen op mensen die nog geen prikje(s) hebben gekregen? En wat met mensen die om legitieme redenen geen vaccin kunnen krijgen? Meer dan beginnende voorbereidingen op een certificaat worden niet snel verwacht. Donderdag staat een vergadering tussen de ministers van Binnenlandse Zaken gepland om de voorstellen verder te bespreken. Vraag is of de aanbevelingen van de Commissie ditmaal wel voor meer coördinatie tussen de lidstaten zullen leiden. Ondanks eerdere inspanningen hanteren sommige landen nog geen quarantaineperiode voor reizigers die uit een rode zone terugkeren. In het merendeel van de lidstaten is een ingevuld Passenger Locator Form geen vereiste bij de terugkeer.De lidstaten benadrukten bovendien dat de vaccinproducenten de afgesproken leveringstermijnen moeten respecteren. Vrijwel alle landen hebben hun vaccinatieplanningen moeten aanpassen nadat Pfizer vorige week plotsklaps aankondigde dat de opleveringen vertraging zouden oplopen. De hoofdsteden eisen op dat vlak meer transparantie van de betrokken bedrijven. Achter de schermen valt bovendien te horen dat de goedkeuring van Oxford/AstraZeneca voor half februari gepland staat, ruim twee weken later dan het Europees Geneesmiddelenagentschap aanvankelijk had voorzien na de aanvraag twee weken geleden. België bestelde 7,7 miljoen dosissen bij het Britse bedrijf.