De Britse en Europese brexitonderhandelaars lijken al sinds dinsdag op de rand van een doorbraak. De Britse premier Boris Johnson zou belangrijke toegevingen hebben gedaan rond de Ierse grens, het belangrijkste politieke obstakel richting een deal.

Concreet zou hij hebben ingestemd met douanecontroles in de Ierse zee. Zo wordt een harde grens tussen EU-lidstaat Ierland en Noord-Ierland, dat deel uitmaakt van het Verenigd Koninkrijk, vermeden. Tegelijkertijd blijft de Europese interne markt intact, een belangrijke voorwaarde voor Brussel.

Noord-Ierland blijft dan weer wel formeel in het Britse douanestelsel, een breekpunt voor Londen. De onderhandelingen gingen na een lange nacht woensdagochtend verder, maar voorlopig blijft het wachten op een doorbraak. De houding van de harde brexiteers in Johnsons eigen partij zou daar voor iets tussen zitten: zij willen een deal enkel goedkeuren als ook de Noord-Ierse unionisten van DUP aan boord zijn. Voor de DUP is een grens in de Ierse zee een zeer harde dobber.

Tegelijkertijd zijn er nog heel wat losse eindjes. Het zou onder meer gaan over het instemmingsmechanisme: in Johnsons jongste voorstel worden de Noord-Ieren elke vier jaar geconsulteerd over het handelsregime, wat voor de EU niet door de beugel kan.

Er zou ook een probleem met BTW zijn opgedoken: als Noord-Ierland in het Europese BTW-systeem blijft, wat belangrijk is voor de handel met EU-lidstaat Ierland, dan moet er een nieuw mechanisme komen voor de handel met Groot-Brittannië, dat een eigen BTW-stelsel zal hebben.

Ook de Ierse premier Leo Varadkar blijft voorzichtig. 'Er blijven nog heel wat problemen die geregeld moeten worden', zei hij woensdagmiddag na een telefoongesprek met Johnson. 'Ik ben ervan overtuigd dat alle partijen serieus richting een deal tegen eind deze week of deze maand willen werken. Er is een pad naar een mogelijk akkoord, maar er zijn ook nog veel problemen, specifiek rond het instemmignsmechanisme, douane en BTW.'

Volgens Varadkar is het goed mogelijk dat de oplossingen woensdag nog op tafel komen, wat nodig zou zijn om de Europse staatshoofden en regeringsleiders de kans te geven het licht tijdens de Europese top van donderdag en vrijdag op groen te zetten. Maar lukt dat niet, dan kan er wat de Ier betreft een extra EU-top komen voor eind oktober. 'Ook al dringt de tijd, ik ben ervan overtuigd dat we onze doelen kunnen bereiken.'

De Europese hoofdonderhandelaar Michel Barnier brieft straks rond 14 uur de overige Europese lidstaten. Ook hij liet woensdag al verstaan dat er nog wel wat openstaande problemen zijn, al benadrukte hij wel dat de onderhandelingen constructief verlopen. Intussen masseert Johnson in Londen de DUP. Na een lang gesprek dinsdagavond zou de partijtop opnieuw in Downing Street 10 zitten, meldt The Guardian.