Dat de witte rook in de Vlaamse formatie lang op zich laat wachten heeft vooral te maken met interne verdeeldheid bij CD&V, SP.A en Open Vld. Dat zei N-VA-kopstuk Zuhal Demir dinsdag op TV Limburg. 'De inhoud van het regeerakkoord primeert, maar daarnaast ook de vraag met welke coalitiepartners je dat uitvoert. Dan is de kwaliteit van de onderhandelaars zeer belangrijk', klonk het.

Vorige week gonsde het nog van de geruchten dat N-VA-voorzitter Bart De Wever snel zou communiceren met welke partijen hij in Vlaanderen in zee wil. De formateur sprak eind vorige week nog eens met onderhandelaars van SP.A, CD&V, Open Vld en Vlaams Belang, maar sindsdien blijft het opvallend stil.

Volgens N-VA-Kamerlid Zuhal Demir is dat te wijten aan vertwijfeling en verdeeldheid bij een aantal mogelijke coalitiepartners. 'Bij CD&V heb je bijvoorbeeld Pieter De Crem die heel duidelijk naar rechts wil gaan, maar Wouter Beke zegt niet hetzelfde. Bij SP.A wil Bruno Tobback geen regering met N-VA, terwijl John Crombez er wel voor openstaat, en bij Open Vld is het mij zelfs niet duidelijk wat er aan de hand is', zei ze dinsdag op TV Limburg. 'Dat maakt het moeilijk', aldus Demir, al kan N-VA wél kiezen, benadrukte ze. 'Er zijn al heel wat gesprekken geweest, er wordt hard gewerkt achter de schermen en de komende dagen zullen nu moeten uitwijzen met welke partijen we officieel de gesprekken aanvatten. Ik hoop dat er in de loop van de komende dagen witte rook zal zijn.'

'Demir verkoopt gezwets', klinkt het bij sp.a. 'De verdeeldheid zit bij N-VA. Wij weten waar we mee bezig zijn. Vandaar de openheid in onze communicatie na afloop van onze partijraad vorige week. Een doorzichtige manier om nog meer tijd te kopen?', klinkt het.

Ook CD&V-jongerenvoorzitter Sammy Mahdi is niet opgezet met de uitspraken van Demir. 'Weken flirten met Vlaams Belang, een maand de pauzeknop induwen en nu een potje stratego. En dan nog het lef hebben andere partijen de schuld te geven van het getreuzel', zegt hij op Twitter. 'Neem je verdomde verantwoordelijkheid, zit samen en laat de inhoud primeren.' De CD&V-partijtop geeft geen commentaar op de uitspraken van Demir.

De Wever heeft de afgelopen weken verschillende keren met de onderhandelaars van het Vlaams Belang gesproken, maar die piste lijkt stilaan onmogelijk. N-VA en Vlaams Belang hebben samen geen meerderheid in het parlement, en de andere mogelijke partners blijven erbij dat ze niet met extreemrechts in een coalitie willen stappen.

Volgens Demir heeft Vlaams Belang het volledig aan zichzelf te danken, mocht het uit de boot vallen. 'Er zijn intensieve en ik denk ook constructieve gesprekken geweest, maar een verkiezingsoverwinning is geen witwasoperatie. Het feit dat het Vlaams Belang figuren als Dries Van Langenhove en Filip Dewinter tegen de borst houdt maakt het heel moeilijk voor andere partijen om te zeggen dat ze met die partij in een coalitie willen treden.'

Ook de campagnes van de laatste dagen op de socialemediakanalen van het Vlaams Belang kan Demir maar matig appreciëren. 'Ik zie dat ze de voorbije dagen vooral bezig waren met N-VA te bedreigen, en minder om andere partijen ervan te overtuigen dat ze wel degelijk veranderd zijn. Als het Vlaams Belang uit de boot valt dan is het Vlaams Belang daar verantwoordelijk voor, en niemand anders.'

Vlaams Parlementslid voor Vlaams Belang Sam van Rooy reageert misnoegd op Twitter. 'Zuhal Demir noemt vandaag mogelijke coalitiepartners voor N-VA. (..) Eén partij noemt ze niet: de Grote Winnaar. Terwijl wij nota bene niet gespleten zijn en onze standpunten, zeker op Vlaams niveau, veel dichter bij die van de N-VA liggen dan die van de vier traditionele partijen die Demir noemt.' Zijn collega Chris Janssens reageert prozaïsch: 'les excuses sont faites pour s'en servir', zegt hij op Twitter.

Ook voor Groen had de voormalige staatssecretaris nog een boodschap. Vlaams fractieleider Björn Rzoska liet dinsdag weten dat ook zijn partij bereid is om te praten met De Wever, maar 'twee maanden na de verkiezingen is dat wel heel laat', vindt Demir. Rzoska zelf zei eerder op de dag al dat zijn partij nog niet door N-VA was gecontacteerd.

SP.A en Vlaams Belang nog niet afgevallen

SP.A en Vlaams Belang zijn dinsdagavond nog steeds aan boord in de Vlaamse regeringsvorming. Volgens een hooggeplaatste SP.A'er wordt er zelfs 'niet snel beweging verwacht'.

De SP.A-voorzitter bewaart dinsdagavond de discretie, maar bij een andere topper valt te horen dat de partij afwacht. Volgens hem kan het nog steeds alle kanten op en wordt er niet snel beweging verwacht. 'Bij mijn weten is er nog geen uitnodiging voor een nieuw gesprek met Bart De Wever gekomen', zegt ook parlementslid Bruno Tobback. 'Zoals ik vorige week al heb gezegd, is een regering vormen inhoudelijk misschien iets makkelijker met CD&V dan met Open Vld, maar dat kan pas echt worden afgetoetst als we aan tafel gaan. Ik weet niet of mijn partij dan ver genoeg zal gaan in het verdedigen van de eigen standpunten. Ik heb de indruk dat sommigen gewoon graag in een regering willen zitten.'

Ook Vlaams Belang is intussen nog steeds aan boord, hoewel veel waarnemers hadden verwacht dat die partij afgelopen weekend aan de kant zou worden geschoven. Onderhandelaar Chris Janssens heeft De Wever niet meer gehoord. 'Vanuit de N-VA is er sinds vorige week donderdag absolute discretie', zegt hij.