De moord op de Duitse CDU-politicus Walter Lübcke baart ook de Belgische Staatsveiligheid zorgen. In een vorig jaar verschenen rapport waarschuwde de inlichtingendienst al voor een verhitting van het klimaat in de westerse wereld. De Staatsveiligheid stelt vast dat de temperatuur inmiddels niet gezakt is.

Net als de Duitse inlichtingendienst heeft de Belgische sinds 9/11 vooral ingezet op islamitisch geïnspireerde terreur. Die focus heeft ervoor gezorgd dat de aandacht voor extreemrechts haast automatisch verslapte. 'Om evidente redenen was islamitisch geïnspireerde terreur de afgelopen jaren dé topprioriteit', zegt Ingrid Van Daele, woordvoerster bij de Staatsveiligheid. Tegelijk geeft de inlichtingendienst aan dat er sinds de aanslagen en de vluchtelingencrisis van 2015 goede redenen zijn om ook extreemrechts veel intensiever in de gaten te houden. 'Maar als we meer mensen en middelen inzetten op het ene', zegt Van Daele, 'dan betekent dat automatisch minder mensen en middelen voor het andere. Het personeelsbestand van de Veiligheid van de Staat fluctueert de jongste jaren rond de 600 medewerkers, met recentelijk een lichte stijging. Maar die stijging is fundamenteel onvoldoende om al onze wettelijke opdrachten naar behoren uit te voeren.'

De focus op islamitisch geïnspireerde terreur sinds 9/11 deed de aandacht voor extreemrechts haast automatisch verslappen.

Binnen de Staatsveiligheid werd naar aanleiding van de parlementaire onderzoekscommissie Aanslagen een benchmark uitgevoerd. Die bracht aan het licht dat ons land het in vergelijking met de buurlanden moet stellen met de helft of minder dan de helft van het personeel.

Van Daele kondigt aan dat de Staatsveiligheid binnenkort aan de nog te benoemen formateur een memorandum zal bezorgen. De inlichtingendienst zal daarin nogmaals om een verdubbeling van het personeel en een verdrievoudiging van het werkingsbudget vragen.

Politieke moorden

Een goed geïnformeerde bron binnen de Belgische veiligheidsdiensten vertelt aan Knack dat de moord op Lübcke ook hun zorgen baart. De moord past volgens de bron in een tendens waarin ook de moorden op de Britse Labour-politica Jo Cox en op Pawel Adamowicz, de burgemeester van Gdansk, passen. In de drie gevallen wordt uitgegaan van een politieke moord op een doelwit dat zich klaar en duidelijk tegen vreemdelingenhaat had uitgesproken. 'Er is geen reden te bedenken waarom het bij ons niet kan gebeuren', klinkt het bij de veiligheidsdiensten. 'Mocht u één jaar geleden gevraagd hebben in welk westers land een extreemrechtse aanslag weinig waarschijnlijk is, dan was het antwoord misschien wel Nieuw-Zeeland geweest. En u weet wat daar is gebeurd.'

Woensdag leest u in Knack een uitgebreid artikel over extreemrechtse terreur.