Op een bijeenkomst van SP.A-mandatarissen, lokale secretarissen en voorzitters, hebben voorzitter John Crombez en federaal fractieleider Meryame Kitir een mandaat gekregen om inhoudelijke gesprekken aan te gaan met Vlaams informateur Bart De Wever (N-VA).

De bijeenkomst duurde zo'n 2,5 uur. In de aanloop van de vergadering was er heel wat commotie ontstaan over de keuze van SP.A om al dan niet te regeren met N-VA. Vooral de Vlaams-Brabanders lieten zich niet onbetuigd. De afkeer van Leuvens burgemeester Mohamed Ridouani en vader en zoon Tobback klonk het luidst. 'Het was sowieso voorzien dat we vanavond de afdelingen zouden informeren, maar het was niet nodig om dat in de gazet te laten weten', zegt Bruno Tobback aan Knack na afloop van de bijeenkomst. 'Zo hebben we ons tot komkommer van de week gemaakt.'

Op de vergadering deed Crombez, bijgestaan door Kitir, eerst zijn strategie uit de doeken. Daarna mocht de zaal het woord nemen. Daar klonken her en der kritische geluiden, de familie Tobback stond duidelijk niet alleen. Tegelijkertijd werd Bruno Tobback meerdere malen publiekelijk 'op zijn plaats gezet', aldus een Oost-Vlaming. 'De West-Vlamingen applaudisseerden het luidst voor John', merkt een andere aanwezige op.

Dit is onze Bijbel doorheen de formatie.

Een aanwezige SP.A'er

Maar toch heeft de SP.A-voorzitter de neuzen min of meer in dezelfde richting gekregen door een nota op te laten stellen waarin de lat enorm ligt. 'Wij zullen enkel ingaan op verdere formatiegesprekken zolang daar duidelijk de wil aanwezig is om deze inhoudelijke standpunten verder te vertalen in toekomstig beleid', zo luidt de gezamenlijke verklaring achteraf.

In de woorden van Tobback: 'Onze eigen rode lijnen zijn getrokken.'

Of die nota dan te nemen of te laten is voor De Wever en anderen? 'Niets is 100 procent te nemen of te laten', verduidelijkt Tobback. 'Maar als een potentieel regeerakkoord maar drie of vier punten bevat van onze lijst, dan doen we niet mee.'

Tobback heeft altijd gezegd niet in een rechtse coalitie met N-VA en Open VLD te willen stappen. 'Maar als ze deze nota overnemen, dan is het geen rechtse coalitie meer', aldus Tobback, die eraan toevoegt dat hij niet gelooft dat die partijen dat ooit zullen doen.

Johan Vande Lanotte

De nota is strikt genomen geheim ('Een verstandige onderhandelaar laat niet op voorhand in zijn kaarten kijken', aldus de persmededeling), maar de inhoud is grotendeels bekend: een ruimere sociale bescherming van jong tot oud, het wegwerken van de wachtlijsten, inburgering,... Dat beleid mag allemaal best roder of zelfs rood.

De lat ligt dus hoog, bevestigt ook een andere aanwezige. 'Dit is onze Bijbel doorheen de formatie. We zijn het onze kiezers verschuldigd. Wij zijn mathematisch niet nodig in een regering, dus dan moeten we het eens te meer kunnen waarmaken voor de 10 procent Vlamingen die wij vertegenwoordigen.'

Nog volgens een aanwezige is de naam van federaal informateur Johan Vande Lanotte, volgens sommigen een groot pleitbezorger voor Vlaamse regeringsdeelname, niet gevallen. Ook bleef de link met de federale regeringsdeelname tout court achterwege. 'We beseffen dat we in bijna iedere formule federaal zullen regeren', zegt een SP.A'er.

Crombez en Kitir zullen dus nog harde noten moeten kraken om hun achterban te overtuigen van Vlaamse regeringsdeelname, mocht die er ooit komen. Het zijn immers nog altijd de leden die hun toestemming moeten verlenen. 'John laat nu erg uitschijnen dat alle neuzen in dezelfde richting staan. En de strategische onderhandelingsnota is inderdaad geen mission impossible. Maar no way dat de leden hun steun op één-twee-drie zullen verlenen aan een regering met N-VA', zegt een criticus.