'Succes aan alle medekandidaten. Het verdere debat is voor de partijraad.' Kamerlid Valerie Van Peel houdt het op een beknopte reactie bij de bekendmaking van haar kandidaatstelling voor het ondervoorzitterschap van de N-VA. Haar reactie tekent de discretie die de partij wil behouden.
...

'Succes aan alle medekandidaten. Het verdere debat is voor de partijraad.' Kamerlid Valerie Van Peel houdt het op een beknopte reactie bij de bekendmaking van haar kandidaatstelling voor het ondervoorzitterschap van de N-VA. Haar reactie tekent de discretie die de partij wil behouden.Het startschot voor de race verliep bijna in alle stilte. Bij kandidaten Van Peel, Theo Francken, Lorin Parys, Assita Kanko, Anneleen Van Bossuyt en Kathleen Depoorter kwam er geen aankondiging via sociale media. Het officiële N-VA-persbericht zette zondag de toon: 'De partij zal verder niet communiceren over deze interne verkiezing tot de uitslag op 6 februari gekend is.'Die houding is N-VA ten voeten uit. Alles wat intern is, moet ook intern blijven. Er komt zelfs schouderophalen bij kijken. Zowel minister-president Jan Jambon als kandidaat Lorin Parys vroeg zich luidop af waarom er zoveel aandacht is voor de race. Of kent iemand dan de ondervoorzitters bij andere partijen?De N-VA-ondervoorzitters doen er wel degelijk toe. De twee personen, verkozen door de partijraad, krijgen toegang tot het selecte kransje van het zogenaamde dagelijks bestuur van de N-VA. In die stuurkuip wordt de koers van de N-VA-tanker mee uitgetekend. Daarmee zitten ze niet alleen aan de knoppen van de dagelijkse gang van zaken. De positie kan ook helpen bij toekomstige ambities. De ervaring zal in het voordeel spelen van eender wie huidig voorzitter Bart De Wever wil opvolgen.Wat de race anno 2021 nog interessanter maakt, is dat de topfuncties bij de N-VA dunner bezaaid zijn dan tijdens de voorbije jaren. Toen zaten de Vlaams-nationalisten stevig in twee Zweedse regeringen: zowel Vlaams, als federaal. Sinds de val van de regering-Michel en de geboorte van de Vivaldi-regering staat de N-VA federaal aan de zijlijn. Zichtbare posities zijn dus kostbaar geworden.Bij de huidige kandidaten zijn er twee duidelijke favorieten. Valerie Van Peel en vooral Theo Francken genieten de grootste bekendheid. Lorin Parys is als huidig ondervoorzitter een te duchten derde hond. Waar Van Peel eerder de socialere thema's beklemtoont, zet Francken zwaar in op zijn oude bevoegdheid: asiel en migratie. Ook hanteert Francken een veel hardere toon dan Van Peel - zeker op sociale media. De schijnwerpers zijn des te meer gericht op het Vlaams-Brabants goudhaantje na de veroordeling van Melikan Kucam. Het gewezen Mechels N-VA-gemeenteraadslid werkte een tijdlang op het kabinet-Francken als vertrouwenspersoon voor het uitdelen van humanitaire visa aan Assyrische christenen in Irak en Syrië. Begin januari werd Kucam schuldig bevonden voor mensensmokkel, passieve omkoping en het leiden van een criminele organisatie. Franckens kabinet ging vrijuit, maar de zaak blijft aan hem kleven. De N-VA wil die donkere bladzijde zo snel mogelijk omslaan. De affaire-Kucam wordt liefst door niets of niemand te berde gebracht. Maar onafhankelijk Kamerlid Jean-Marie Dedecker, die in 2019 via de N-VA-Kamerlijst verkozen werd, trekt zich daar niet veel van aan. Dat geldt ook voor de radiostilte rond de ondervoorzittersverkiezingen. Met een open brief op de website van Knack sprak hij zijn steun uit voor Francken in de nasleep van Kucam. 'In plaats van je te demoniseren is het eerder tijd om je te rehabiliteren, beste Theo, bijvoorbeeld als ondervoorzitter.'De brief werd niet wijd gedeeld door prominente partijleden. Francken zelf publiceerde hem op zijn Twitter- en Facebookpagina. Tegenover Knack reageert hij summier: 'Uiteraard ben ik verheugd als de vrijdenker van de zee me een hart onder de riem steekt.'Jean-Marie Dedecker zegt dat hij louter zijn 'zielsverwant' Francken wilde steunen na woelige tijden. 'We kennen elkaar al 15 jaar', zegt hij. Dat hij met zijn boodschap de N-VA-ambitie doorkruist om het niet te veel te hebben over Kucam en over de race om het ondervoorzitterschap, vormt geen bezwaar voor de West-Vlaming. Pittig detail: in de open brief heeft Dedecker het niet enkel over de reacties van de 'zelfverklaarde politiek correcte elite' na de affaire-Kucam. Ook heeft hij het over de interne keuken van de N-VA. 'Beste Theo, laat je eigenwaarde niet bepalen door partijgenoten die een kans zien om een rang in de pikorde op te klimmen door jou omlaag te drukken, want onder je politieke vrienden heb je altijd vijanden genoeg.'