De crisis binnen de regering-Michel bereikt haar hoogtepunt. 'Een regering die naar Marrakesh gaat, is een regering die wij niet steunen,' aldus N-VA-voorzitter Bart De Wever na afloop van het N-VA-partijbureau. Zijn partij blijft het migratiepact verwerpen. Toch wil de N-VA volgens De Wever niet dat de regering valt. Volgens hem moet er binnen de regering verder gezocht worden naar oplossingen. 'Er is binnen de regering nog niet ernstig over dit pact gesproken.'

Het grote risico volgens De Wever is dat het pact 'illegale inwijking faciliteert'. 'Wij steunen het Europese migratiebeleid al lang niet meer. Europa heeft gezegd dat men die illegale migratie wilde stoppen met 'disembarkation platforms', maar we horen daar niets meer van. Daar nog eens een pact bovenop leggen dat die illegale inwijking faciliteert, dat is er te veel aan.'

Het pact dreigt volgens De Wever de illegale migratie naar West-Europa te versterken, zeker omdat een hele reeks andere landen het pact intussen verwerpen. 'Het wordt op den duur een pact van landen die enkel migranten sturen met maar enkele landen die die ontvangen. Als het dan gaat om illegale inwijking is enkel West-Europa zo naïef van massaal inwijking te blijven toestaan.'

Eerder op de dag had vicepremier Jan Jambon al duidelijk gemaakt dat een interpretatieve nota als toevoeging aan het pact niet zou volstaan. 'Het pact zelf is problematisch', zo zei hij voor aanvang van het partijbureau. 'Je kan niet zeggen dat het pact wit is en dan een verklarende nota toevoegen om te zeggen dat het zwart is.'

'Wij sturen niet aan op de val van de regering,' herhaalde hij. 'Dit gaat over het probleem met het migratiepact zelf.'

Val vermijden

Coalitiepartners CD&V en Open VLD gingen er vanmorgen nog van uit dat premier Charles Michel volgende week op het vliegtuig naar Marrakesh stapt, waar het veelbesproken VN-migratiepact goedgekeurd wordt. Een val van de regering is volgens hen geen optie. Dat zeiden de voorzitters Wouter Beke (CD&V) en Gwendolyn Rutten (Open VLD) op Radio 1.

Afgelopen weekend raakte bekend dat Michel, na overleg met zijn Europese collega's, een voorstel op tafel zal leggen om uit de impasse te raken.

Veel ogen zijn gericht op coalitiepartner N-VA. Die heeft als enige regeringspartij fundamentele problemen met het migratiepact.

Beke hoopt dat de premier met een 'intelligente oplossing' zal komen. De val van de regering wil Beke absoluut vermijden. 'Niemand heeft baat bij vervroegde verkiezingen. Dat zou alleen maar drie maanden chaos betekenen tot de volgende verkiezingen. Dat zou gewoon verloren tijd zijn', meent de CD&V-voorzitter.

'Ik hoop dat de wil aanwezig is om niet af te breken waar we vier jaar aan gewerkt hebben. De mensen maken zich zorgen over het klimaat en hun inkomen. Werkgevers maken zich zorgen over de krapte op de arbeidsmarkt', aldus Beke.

Ook Rutten wil een val van de regering en vervroegde verkiezingen vermijden. 'Daar heeft niemand een boodschap aan. De mensen zijn in oktober al moeten gaan stemmen en moeten in mei opnieuw gaan stemmen. Hoe gek zou het dan niet zijn om nog eens naar vervroegde verkiezingen te gaan?', aldus Rutten.

Daarom is ze ook tevreden dat N-VA afgelopen weekend heeft laten verstaan dat ze ook niet aanstuurt op de val van de regering. 'We hebben goede dingen kunnen doen. Dan zou het jammer zijn als je net voor de meet struikelt.'

Verklaring

Zowel de christendemocraten als de liberalen blijven het migratiepact steunen. CD&V benadrukt onder meer dat de tekst niet bindend is en dat er 'geen nieuwe rechten' aan migranten worden toegekend.

Als er toch onduidelijkheden en vragen zouden zijn, bijvoorbeeld over het bindende karakter van de tekst, kan ons land net als andere landen een soort verklaring aan de tekst toevoegen, meent Beke.

Rutten gelooft dat premier Michel een oplossing uit de brand kan slepen. Op de steun van Open VLD kan hij alvast rekenen, benadrukt ze. Open VLD vindt ook dat ons land zich achter het migratiepact moet scharen. Volgens Rutten gaat het om een 'eerste stap' in de richting van de noodzakelijke samenwerking op het vlak van migratie.

Dat N-VA vragen en bezwaren heeft bij de tekst, kan Rutten begrijpen. 'Ik heb daar zeker begrip voor. Als dat leeft bij de bevolking, moet je luisteren', klinkt het. Daarom is het volgens Open VLD nodig een verklaring aan de tekst te laten toevoegen. Zo kunnen eventuele misinterpretaties, bijvoorbeeld over gezinshereniging, vermeden worden.

Wouter Beke en Gwendolyn Rutten © Belga Image

Beke begrijpt niet goed waarom N-VA nu plots zo hard op de rem gaat staan over het migratiepact. 'Het is opmerkelijk dat je na twee jaar onderhandelen aan de noodrem trekt en het geweer van schouder wil veranderen', klinkt het.

Daarom zou het volgens Beke 'logisch en consequent' zijn als premier Michel volgende week gewoon op het vliegtuig richting Marrakesh stapt.

Ook Rutten acht het moeilijk denkbaar dat Michel niet richting Marrakesh vertrekt. 'Als er een partij is die zegt dat de premier niet mag gaan, dan zet je die toch in zijn blootje.'

Beter ten halve gekeerd, dan helemaal verdwaald

Bart De Wever

De Wever ontkent nog dat zijn partij de voorbije jaren nooit kritische signalen over het pact heeft uitgestuurd. 'Wat men ons wel kan verwijten is dat we te laat heel duidelijk hebben gezegd dat dit voor ons niet kon. Maar dat kan je veel landen in Europa en de wereld verwijten die er nu uit stappen. Beter ten halve gekeerd, dan helemaal verdwaald', dixit De Wever.

Voorstellen

De N-VA-voorzitter zegt dat het 'niet de bedoeling de premier in zijn hemd te zetten'. Hij verwijst naar andere gevallen waarbij één van de vier partijen wilde terugkomen op genomen beslissingen. Denk bijvoorbeeld aan het dossier van de woonstbetredingen, waar MR op de rem is gaan staan. 'Daar is toen rekening mee gehouden', aldus De Wever.

De N-VA-voorzitter denkt dat er nog een 'smal pad' is om uit de impasse te geraken. Maar daarvoor moet de regering samenkomen. 'De regering heeft over dit dossier nog niet ernstig vergaderd, hoogstens een kwartier in de marge', dixit De Wever.

Ook N-VA is bereid mogelijke oplossingen op tafel te leggen. Over de inhoud van die voorstellen wil De Wever niets kwijt.

Aanbod

Oppositiepartij Groen roept de premier op zich niet te laten chanteren. 'De Wever en Jambon lijken te denken dat N-VA 150 Kamerzetels heeft. Dat is niet zo. Integendeel, er is een overduidelijke meerderheid in het parlement om gewoon te doen wat de premier op de tribune van de VN heeft verklaard: dit pact steunen. Dan moet er maar gewerkt worden met een wisselmeerderheid', vindt Kamer-fratieleider Kristof Calvo.

Hij benadrukt dat er in de tekst ook zaken staan waar de groenen het moeilijk mee hebben. 'Maar het is nu eenmaal een compromistekst tussen heel wat landen. Net die internationale samenwerking is essentieel om een mondiale uitdaging als migratie aan te pakken.'