Al 15 jaar zijn de wachtlijsten voor personen met een handicap dé schandvlek van de Vlaamse regering. 18.000 mensen met een handicap krijgen niet de zorg waar ze recht op hebben. Hierdoor zijn ze genoodzaakt dit recht af te dwingen voor de rechtbank en in de media. Het feit dat mensen met een handicap naar de rechtbank stappen is tekenend voor een falend beleid. Maar deze individuele acties lonen en kunnen een aanzet zijn tot massaal activisme in Vlaanderen.

De voorbije twee jaar leerden we een welzijnsminister kennen met boekhoudkundige skills. Wouter Beke zette in op hervormingen, 'efficiëntiewinsten', verminderen van beheerskosten om met 'dezelfde middelen meer te doen'. Concreet betekende dit dat personen met een handicap die een budget hadden moesten inleveren of minder zorg konden inkopen.

Dat mensen met een handicap naar de rechtbank stappen, is tekenend voor een falend beleid.

Een dik jaar geleden kondigde de Vlaamse regering met veel tromgeroffel aan dat al het extra geld voor personen met een handicap, 270 miljoen over de hele legislatuur, niet stapsgewijs elke jaar een beetje maar in één keer vanaf 2021 zou worden ingezet. Met dit budget zouden de wachtlijsten terug gedrongen worden.

Een minister die net als een goochelaar bedragen uit de hoed tovert fascineert zijn omstaanders. Met cijfers gooien is handig om de oppositie monddood te maken. Het was echter lang wachten op minister Beke zijn investeringsplan, een plan dat uiteindelijk een perspectief biedt aan 2.690 mensen met een handicap.

Want ook al erkent de Vlaamse overheid dat je een handicap hebt en ondersteuning nodig hebt. Je moet ook nog het juiste lot trekken of met andere woorden de juiste 'prioriteit' krijgen. Bij 1 heb je geluk bij ongeluk, bij 2 of 3 mag je het vergeten.

Bekes extra inspanning geeft nu hoop aan de 2.690 mensen uit de prioriteitengroep 1. Allemaal mensen men een heel dringende zorgvraag die nu maar 1,5 jaar zouden moeten wachten in plaats van 3 jaar. De andere 15.000 mensen die al jaren geparkeerd staan op de wachtlijst met het lotje 2 of 3 moeten nog maar even geduld hebben. Voor de mensen in Prioriteitengroep 2, ook mensen met een vrij dringende zorgnood, zal onderzocht worden hoe men hen makkelijker 'beperkte' ondersteuning kan geven. Alsof je handicap dan plots voor de helft verdwenen gaat zijn. Voor wie in Prioriteitengroep 3 zit belooft de regering voor het derde jaar op rij een bevraging.

Het lang geparkeerd staan op een wachtlijst, het morrelen aan het zorgbudget, het afschaffen van de zorggarantie, de weekendopvang, ... Maar ook de totale uitzichtloosheid van gezinnen met een kind met een handicap of een jongere met een handicap die graag op eigen benen wil staan, maakt dat er soms iets beweegt. Verhalen met hulpkreten in de krant of het weekblad. Onhoudbare schrijnende situaties gepost op de sociale media die massaal gedeeld worden. Sommigen stapten naar de Vlaamse ombudsdienst om te bemiddelen. En vaker en vaker trokken personen en groepen het voorbije jaar naar de arbeidsrechtbank of de Raad van State om de overheid in gebreke te stellen.

En dat blijkt zin te hebben. Meerdere verhalen die ik via de (sociale) media leerde kennen en waarbij de ouders morden en reageerden, werden toch op één of andere manier gehoord en kregen een oplossing. Net als de vader van Ann die vorige week van de rechter gelijk kreeg en waar de rechter zijn dochter in de hoogste prioriteit plaatste. Een uur nadat hij een journalist had gecontacteerd met het nieuws, had hij al een aangepaste beslissing van het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap in zijn mailbox.

Ik ben blij voor Ann en haar ouders met wat ze bereikten. Ze tonen dat reageren zin heeft. Ook voor alle anderen die zich niet neerlegden bij de ondoorzichtige regels van de overheid en door actie hun situatie konden veranderen, ben ik blij. Het laat zien dat morren, reageren en actie voeren loont. Maar het feit dat mensen met een handicap naar de rechtbank stappen is tekenend voor een falend beleid. Het gevaar is dat enkel wie (financieel) sterk is, mondig is of de kracht van de (sociale) media kan gebruiken bevoorrecht is. En dat is niet voor iedereen weggelegd.

Denk even aan de documentairefilm 'Defiant Lives' ('Uitdagende Levens', 2016). Deze documentaire laat zien hoe mensen met een handicap de strijd voeren om ten volle deel te nemen aan de maatschappij.

De film schetst de geschiedenis van de acties van mensen met een handicap in de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Australië. Mensen met een handicap voerden in groep actie, ze ketenden zich vast aan gebouwen, bezetten straten, kwamen massaal op straat,... Hun acties hadden resultaat. Ze bereikten noodzakelijke veranderingen omdat in groep acties voerden en politici ter verantwoording riepen. Wat zou Beke doen als volgende maand tijdens de begrotingsbesprekingen slechts één derde van de 15.000 wachtenden naar het Vlaams Parlement komt en hem om een stappenplan vraagt voor al wie geparkeerd staat met urgentiecode 2 en 3?

Dan pas zal blijken of de goochelaar op Welzijn de ballen in de lucht kan houden.

Ann De Martelaer is Vlaams parlementslid voor Groen.

Al 15 jaar zijn de wachtlijsten voor personen met een handicap dé schandvlek van de Vlaamse regering. 18.000 mensen met een handicap krijgen niet de zorg waar ze recht op hebben. Hierdoor zijn ze genoodzaakt dit recht af te dwingen voor de rechtbank en in de media. Het feit dat mensen met een handicap naar de rechtbank stappen is tekenend voor een falend beleid. Maar deze individuele acties lonen en kunnen een aanzet zijn tot massaal activisme in Vlaanderen.De voorbije twee jaar leerden we een welzijnsminister kennen met boekhoudkundige skills. Wouter Beke zette in op hervormingen, 'efficiëntiewinsten', verminderen van beheerskosten om met 'dezelfde middelen meer te doen'. Concreet betekende dit dat personen met een handicap die een budget hadden moesten inleveren of minder zorg konden inkopen.Een dik jaar geleden kondigde de Vlaamse regering met veel tromgeroffel aan dat al het extra geld voor personen met een handicap, 270 miljoen over de hele legislatuur, niet stapsgewijs elke jaar een beetje maar in één keer vanaf 2021 zou worden ingezet. Met dit budget zouden de wachtlijsten terug gedrongen worden.Een minister die net als een goochelaar bedragen uit de hoed tovert fascineert zijn omstaanders. Met cijfers gooien is handig om de oppositie monddood te maken. Het was echter lang wachten op minister Beke zijn investeringsplan, een plan dat uiteindelijk een perspectief biedt aan 2.690 mensen met een handicap.Want ook al erkent de Vlaamse overheid dat je een handicap hebt en ondersteuning nodig hebt. Je moet ook nog het juiste lot trekken of met andere woorden de juiste 'prioriteit' krijgen. Bij 1 heb je geluk bij ongeluk, bij 2 of 3 mag je het vergeten.Bekes extra inspanning geeft nu hoop aan de 2.690 mensen uit de prioriteitengroep 1. Allemaal mensen men een heel dringende zorgvraag die nu maar 1,5 jaar zouden moeten wachten in plaats van 3 jaar. De andere 15.000 mensen die al jaren geparkeerd staan op de wachtlijst met het lotje 2 of 3 moeten nog maar even geduld hebben. Voor de mensen in Prioriteitengroep 2, ook mensen met een vrij dringende zorgnood, zal onderzocht worden hoe men hen makkelijker 'beperkte' ondersteuning kan geven. Alsof je handicap dan plots voor de helft verdwenen gaat zijn. Voor wie in Prioriteitengroep 3 zit belooft de regering voor het derde jaar op rij een bevraging.Het lang geparkeerd staan op een wachtlijst, het morrelen aan het zorgbudget, het afschaffen van de zorggarantie, de weekendopvang, ... Maar ook de totale uitzichtloosheid van gezinnen met een kind met een handicap of een jongere met een handicap die graag op eigen benen wil staan, maakt dat er soms iets beweegt. Verhalen met hulpkreten in de krant of het weekblad. Onhoudbare schrijnende situaties gepost op de sociale media die massaal gedeeld worden. Sommigen stapten naar de Vlaamse ombudsdienst om te bemiddelen. En vaker en vaker trokken personen en groepen het voorbije jaar naar de arbeidsrechtbank of de Raad van State om de overheid in gebreke te stellen.En dat blijkt zin te hebben. Meerdere verhalen die ik via de (sociale) media leerde kennen en waarbij de ouders morden en reageerden, werden toch op één of andere manier gehoord en kregen een oplossing. Net als de vader van Ann die vorige week van de rechter gelijk kreeg en waar de rechter zijn dochter in de hoogste prioriteit plaatste. Een uur nadat hij een journalist had gecontacteerd met het nieuws, had hij al een aangepaste beslissing van het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap in zijn mailbox.Ik ben blij voor Ann en haar ouders met wat ze bereikten. Ze tonen dat reageren zin heeft. Ook voor alle anderen die zich niet neerlegden bij de ondoorzichtige regels van de overheid en door actie hun situatie konden veranderen, ben ik blij. Het laat zien dat morren, reageren en actie voeren loont. Maar het feit dat mensen met een handicap naar de rechtbank stappen is tekenend voor een falend beleid. Het gevaar is dat enkel wie (financieel) sterk is, mondig is of de kracht van de (sociale) media kan gebruiken bevoorrecht is. En dat is niet voor iedereen weggelegd.Denk even aan de documentairefilm 'Defiant Lives' ('Uitdagende Levens', 2016). Deze documentaire laat zien hoe mensen met een handicap de strijd voeren om ten volle deel te nemen aan de maatschappij. De film schetst de geschiedenis van de acties van mensen met een handicap in de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Australië. Mensen met een handicap voerden in groep actie, ze ketenden zich vast aan gebouwen, bezetten straten, kwamen massaal op straat,... Hun acties hadden resultaat. Ze bereikten noodzakelijke veranderingen omdat in groep acties voerden en politici ter verantwoording riepen. Wat zou Beke doen als volgende maand tijdens de begrotingsbesprekingen slechts één derde van de 15.000 wachtenden naar het Vlaams Parlement komt en hem om een stappenplan vraagt voor al wie geparkeerd staat met urgentiecode 2 en 3?Dan pas zal blijken of de goochelaar op Welzijn de ballen in de lucht kan houden.Ann De Martelaer is Vlaams parlementslid voor Groen.