Een zeer opmerkelijke ontwikkeling: de arbeidsproductiviteit van ons land ging in 2016 achteruit. Economen noemen dat dramatisch voor onze welvaartsstaat. Een van onze troeven was immers dat we bekend stonden als zeer productief land: wat een werknemer op een uur tijd bij ons produceert ligt hoog. Terwijl de arbeidsproductiviteit in 2014 nog met 1,3 procent toenam en in 2015 met 1,1 procent, was er vorig jaar een negatieve groei van 0,3 procent. Dat blijkt uit een recente publicatie van de Nationale Bank.

Productiviteit is een van de belangrijkste, zo niet de belangrijkste sleutel tot welvaart: hoe slagen we erin om met de mensen en middelen die we hebben zoveel mogelijk welvaart te scheppen? Het is een van onze belangrijkste motoren van de economische groei en bijvoorbeeld de Studiecommissie voor de Vergrijzing, die de impact van de verouderende bevolking becijfert, rekent op een stevige productiviteitsgroei om onze welvaartstaat betaalbaar te houden.

De productiviteitsgroei vertraagt al jaren. In de jaren 70 bedroeg ze nog 4,7 procent per jaar, om te dalen tot 1,3 procent in de jaren 90. De gemiddelde jaarlijkse productiviteitsgroei in ons land bedroeg tussen 2000 en 2014 0,8 procent. Dat was al minder dan in Frankrijk en Duitsland (1,1 procent), Nederland (0,9 procent) en in de 15 kernlanden van Europa (gemiddeld 1 procent). Onze productiviteitsgroei is de voorbije decennia niet alleen sterk afgeremd, maar deed het dus ook slechter dan in de ons omringende landen.

Verband met jobcreatie

Nu blijkt dat de groei van onze de arbeidsproductiviteit in 2016 zelfs negatief was. In plaats van een beetje productiever te worden, gingen we 0,3 procent achteruit. Waarom dat gebeurde moet nog worden onderzocht, maar er is zeker een verband met de grote jobcreatie, waarop de regering-Michel zo fier is. In 2016 kwamen er 55.000 jobs bij, dankzij het economisch herstel maar zeker ook door het beleid van loonkostmatiging, waardoor arbeid en nieuwe aanwervingen goedkoper werden. Maar het werk, de bedrijvigheid nam niet even hard toe als de werkgelegenheidsgroei. Dat woog op onze productiviteit met alle nadelen. Voor dit jaar voorspelt de Nationale Bank een productiviteitsgroei van 0,4 procent. Dat is erg pover. Als we niet willen verarmen en onze welvaartsstaat willen behouden, is een hogere productiviteitsgroei noodzakelijk, zeggen economen.

Lees de volledige analyse van de cijfers van de Nationale Bank in onze +Zone:Belgische productiviteit daalt: 'Ons hele welvaartsmodel davert op zijn grondvesten'