Hubert van Humbeeck
Hubert van Humbeeck
Commentator bij Knack
Opinie

04/04/11 om 17:06 - Bijgewerkt om 17:06

De goede overheid

De Amerikaanse politiek is verdeeld in twee kampen, die stug vasthouden aan hun eigen gelijk.

België houdt het wereldrecord van de langste regeringsvorming, maar het is niet het enige land dat politiek zo verdeeld is dat het niet wordt bestuurd zoals het hoort. In de Verenigde Staten is de situatie bijna net zo erg. Omdat de twee grote partijen, de Republikeinen en de Democraten, het niet eens worden over de begroting moet de federale overheid in Washington het al maanden rooien met voorlopige twaalfden. Als er eind deze week geen akkoord is, bestaat de kans dat federale diensten de deuren sluiten. Dat zou mensen rechtstreeks in de portemonnee raken.

De twee partijen zitten al langer opgesloten in hun eigen gelijk. Het dispuut verlamt de werking van de staat helemaal, sinds de Republikeinen vorig jaar een ruime meerderheid veroverden in het Huis van Afgevaardigden. De Democraten behielden een krappe meerderheid in de Senaat, en ze hebben natuurlijk het Witte Huis met president Barack Obama. Maar omdat ze elk baas zijn in één kamer van het parlement kan het land alleen vooruit als ze samenwerken. Het helpt daarbij niet dat de Republikeinse fractie in het Huis door het succes van kandidaten van de rechts-populistische Tea Party-beweging een stuk radicaler is geworden. De Tea Party gaat ervan uit dat de enige goede overheid er één is die zichzelf opdoekt.

Het gigantische overheidstekort in de VS is mee veroorzaakt door de vorige, Republikeinse president George W. Bush. Obama van zijn kant beloofde veel geld voor infrastructuurwerken om de economie vlot te trekken. Aangezien de Republikeinen absoluut niet van een verhoging van de belastingen willen weten, moeten ze het met de Democraten eens worden over een pakket besparingen. Het Republikeinse Huis van Afgevaardigden wou voor goed 60 miljard dollar snoeien, maar dat ging de Democraten te ver. De twee partijen werden het vervolgens bijna eens over een besparing met 33 miljard dollar en dat ziet de Tea Party dan weer niet zitten. Het is de Republikeinen ook niet alleen om de centen te doen. Ze willen via de begroting ook andere punten uit hun radicale programma realiseren. Zo zouden de subsidies worden geschrapt van een instelling voor gezinsplanning die ook informatie verstrekt over abortus.

De Tea Party dreigt ermee om de Republikeinen bij de volgende verkiezingen voor de minste toegeving te laten boeten. Daarmee zit de partij klem. Een vergelijkbaar conflict in de jaren negentig keerde zich uiteindelijk tegen hen. Tegelijk zijn steeds meer Amerikanen de onbuigzame Tea Party beu. Mensen die gebruikmaken van de openbare dienstverlening zijn bang dat de overheid helemaal wordt uitgekleed.

Maar ook geschoolde waarnemers vrezen dat verregaande besparingen de gehavende Amerikaanse economie geen goed kunnen doen. Ze vragen zich ook af hoe Washington in 's hemelsnaam straks het probleem van de verouderende bevolking en de navenant stijgende gezondheidskosten zal oplossen als de twee partijen in hun loopgraven blijven zitten. Barack Obama trekt dezer dagen de campagnetrein op gang die zijn herverkiezing in 2012 moet voorbereiden. Hij heeft voorlopig weinig om mee te pronken. Gelukkig voor hem steken de ideologische scherpslijpers aan de overkant een handje toe.

Hubert van Humbeeck

Onze partners