Nick Hannes
Opinie

09/01/07 om 17:00 - Bijgewerkt om 16:59

Baku-Tbilisi-Ceyhan (2)

Baku-Tbilisi-Ceyhan (2)

De busrit van Dersim naar Erzurum gaat via Erzincan. Het is donker en de weg is nog lang. Geen uitzicht, en het leeslampje boven de stoel is stuk. Geen TV of DVD deze keer, enkel een ruisende radio die maar niet fijn afgesteld geraakt. De vrieskou tovert mooie ijsbloemen op de ramen van de oude bus. Erzurum is van kilometers ver te zien, als een baken van licht in de gitzwarte nacht.

Hotel Akcay heeft felgroene kamers, met vuurrood tapijt. Op de hoofdkussens staat een exotisch strand met palmbomen afgebeeld. Buiten vriest het de stenen uit de grond.

De Baku-Tbilisi-Ceyhan oliepijpleiding (zie eerder op "Antwerpen-Vladivostok") heeft vier pompstations op Turkse bodem, die de Kaspische olie door de meer dan 1000 kilometer lange, ondergrondse buis moeten stuwen. Een van die installaties bevindt zich net buiten Erzurum.

Kursad Tosun is adviseur milieu- en sociale zaken voor BTC Co en neemt ons mee naar PT2, of pompstation 2. Veel valt er niet te zien. De pompen bevinden zich in de "rode zone", waar we niet binnen mogen. Fotograferen is enkel toegestaan van buiten het veiligheidshek.

Niet alle pompen van PT2 werken al, aangezien de olie nog niet volop vloeit. "Nee, er is geen vertraging of probleem", beweert Kursad. "Alles loopt volgens plan. De hele BTC-infrastructuur is klaar. BTC Co beslist wanneer de capaciteit wordt opgedreven. Dat heeft te maken met olieprijzen op de internationale markt."

De BTC-pijplijn is een controversieel project, dat heel wat tegenstanders kent. Om de critici voor te zijn, ontwikkelde BTC Co van bij het begin van de constructiefase een uitgebreid gamma aan milieu- en sociale maatregelen.
?k krijg glossy brochures mee waarin de verschillende projecten uit de doeken worden gedaan. De uitvoering ervan gebeurt door Turkse organisaties. Een greep uit het aanbod: Bescherming van zeeschildpadden, monniksrobben en korhoenen, het opknappen van dorpsscholen, de aanleg van bruggen en waterleidingen, het vaccineren en kunstmatig insemineren van vee, het uitdelen van bijenkorven, het aanleren van moderne teeltechnieken, zaaduitwisseling, het opstellen van beheersplannen voor kwetsbaar natuurgebied, bewustmaking omtrent gezinsplanning, gezondheidszorg en geboortebeperking, ... BTC Co lijkt wel een liefdadigheidsinstelling in plaats van een oliemultinational.

Kursad Tosun: "Ons "Community ?nvestment Program" (C?P), opgesteld door de universiteit van Ankara, helpt dorpsgemeenschappen die binnen de vier kilometer van de pijplijn wonen. Deze projecten bevorderen de goede relatie tussen BTC en de dorpelingen, en zijn tot nu toe succesvol gebleken. Het CIP, dat nog tot 2009 loopt, wordt gefinancierd door BTC Co en enkele andere partners, zoals het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP), samen goed voor een bedrag van 20 miljoen dollar."

"Onze hulp aan de gemeeschappen is een teken van goodwill van BTC, een compensatie voor de geleden schade of werkonderbreking tijdens de constructiefase van de pijplijn."

"Tijdens de constructie werd een corridor van 20 meter rond het traject gehuurd van de landeigenaars, veelal boeren", zegt Korsun. "Nadat de pijplijn weer begraven was, werden de gronden teruggegeven, met uitzondering van een smallere, acht meter-corridor, die door BTC Co werd opgekocht. Op dat stuk is het verboden om bomen te planten, omdat de wortels de pijplijn kunnen beschadigen. Andere gewassen kunnen wel."

Kursad countert alle kritiek van ngo's en verdedigt de pijp met verve. "BTC Co heeft wel degelijk rekening gehouden met milieu- en sociale aspecten. Niemand werd uit zijn huis gezet om de pijplijn aan te leggen. Archeologische sites werden ontweken. Tijdens het broedseizoen werd de constructie in kwetsbare vogelgebieden opgeschort. Zeldzame plantensoorten werden verplaatst, om ze nadien, eens de pijp onder de grond stak, terug op hun oorspronkelijke plek te zetten. ?n aardbevingsgevoelige gebieden is de geul dieper, en ligt de pijp in een speciale gravel. Er is een lekdetectiesysteem, waarmee we in een geval van drukverlaging, het probleem meteen kunnen lokaliseren. Co stelt tien mensen te werk die de sociale en milieu-aspecten opvolgen."

Erguc Polat werkt voor Botas Limited ?nternatinal (B?L), het Turkse staatsbedrijf dat de pijplijn in opdracht van BTC Co runt. "?edereen kan ten allen tijde een van onze drie klachtenlijnen bellen of een klachtenformulier invullen. Wij garanderen dat elke klacht binnen de dertig dagen is afgehandeld. Momenteel loopt er geen enkele klacht."

Erguc toont ons een brief van de mukhtar (burgemeester) van het dorp Haciahmetköy, waarin hij BTC Co bedankt voor de reparatie van de ramen en deuren van de dorpsschool. "Zulke brieven krijgen we geregeld binnen."

Kursad en Erguc nodigen ons uit voor lunch in het bedrijfsrestaurant van PT2. We krijgen een lift tot aan de deur van het hotel in Erzurum. BTC Co heeft een goed geoliede pr-dienst.

Onze partners