Tournée Minérale wil de Vlamingen even laten stilstaan bij zijn alcoholgewoontes. Want ook als je weinig drinkt, heeft alcohol invloed op bijna alle organen in het lichaam en ongeveer tweehonderd verschillende aandoeningen worden in verband gebracht met alcoholgebruik, aldus de initiatiefnemers.

Maar ook het laten staan van alcohol heeft gevolgen voor ons lichaam. Gelukkig zijn dat veeleer positieve nevenwerkingen. Al zijn er ook enkele valkuilen waarvoor we moeten opletten tijdens de algemene drooglegging in februari. Een overzicht:

1. Je slaapt beter

Uit een studie in het vakblad Alcoholism: Clinical & Experimental Research blijkt dat alcohol drinken voor het slapengaan een bepaalde hersenactiviteit in gang zet die doorgaans opduikt wanneer je je in een wakkere rusttoestand bevindt. Het resultaat is een verstoorde slaap. Een andere alcoholstudie, die 27 eerdere onderzoeken aan een meta-analyse onderwierp, stelde vast dat alcohol je inderdaad makkelijker doet inslapen en aanvankelijker dieper doet dutten, maar op lange termijn wel degelijk slecht voor je slaapkwaliteit is. Geef een maand de alcohol op en je zal zien dat je 's morgens veel frisser uit je bed komt. En dat heeft dan weer gevolgen voor je humeur, concentratie en mentale alertheid.

2. Je eet minder

Alcohol heeft een zeer doortrapte manier om je dagelijkse calorie-inname te verhogen zonder dat je het goed en wel beseft.

Volgens een studie in het American Journal of Nutrition is alcohol een van de grootste redenen waarom we meer en ongezonder eten. Hoe komt dat? Uiteraard omdat alcohol ons minder geremd doet voelen, maar volgens een onderzoek in het vakblad Obesity speelt ook een verhoogde gevoeligheid van onze zintuigen door alcohol ('het zogenaamde aperitiefsyndroom') een rol. Onderzoekers ontdekten dat sommige vrouwen die een 'alcoholinfusie' kregen vergelijkbaar met twee glazen, 30 procent meer voedsel tot zich namen dan zij die een zoutoplossing kregen. Zelfs een milde alcoholintoxicatie deed de hersenactiviteit in de hypothalamus van de vrouwen stijgen waardoor ze gevoeliger werden voor de geur van voeding en ze dus ook meer aten.

3. Je voelt mogelijk een nieuwe drang naar suiker

Alcohol verhoogt de hoeveelheid van het beloningsstofje dopamine, waardoor je je beter gaat voelen. De kans is reëel dat het opgeven van een bepaalde substantie die gelukshormonen doet vrijkomen in de hersenen, de drang naar een alternatief zal doen toenemen. En dan is iets zoets de logische keuze. Het is daarom van belang om niet in die val te trappen. Zoniet wordt bijwerking nummer 4 volledig teniet gedaan.

4. De kilo's vliegen eraf

Alcohol heeft een zeer doortrapte manier om je dagelijkse calorie-inname te verhogen zonder dat je het goed en wel beseft. Zo bevat een margarita tot 300 calorieën of meer. En dan vooral door de aanwezige suiker. Een piña colada heeft mogelijk 450 calorieën. Een man die matig drinkt, consumeert daardoor 433 calorieën extra, volgens een studie. Voor vrouwen is dat 300 calorieën. En omdat het om lege calorieën gaat, moeten we daarnaast evenveel eten als normaal om de nodige vitaminen en mineralen binnen te krijgen. Laat de alcohol eens een maand staan (en vervang ze niet door taartjes en koekjes) en je zal het resultaat op het einde van de maand op de weegschaal te zien krijgen.

5. Je huid wordt gaver

In amper enkele dagen na het afzweren van de alcohol zal je zien dat je huid er meer gehydrateerd uitziet. Dat komt omdat alcohol een diureticum is en je meer doet plassen. Alcohol zorgt ook dat het lichaam de productie van het antidiuretisch hormoon doet verminderen, waardoor de waterbalans in de war raakt. De vele suiker in alcohol doet je huid uiteraard ook geen goed. Ook de roodheid op de wangen en rond de neus kan vervagen en andere huidaandoeningen, zoals hoofdroos, eczeem of rosacea kunnen verbeteren.

6. Het zien van anderen die drinken maakt je jaloers

Alcohol opgeven doe je niet zonder slag of stoot. Vooral als de anderen om je heen nippen aan een glaasje Chardonnay of Merlot. Je zult het gevoel hebben dat je iets mist, er niet helemaal bij hoort. Alcohol doet de emoties immers verzachten en wanneer je droog staat, voel je je mogelijk geagiteerd en rusteloos.

7. Het risico op kanker daalt

Dat een glas op z'n tijd zou beschermen tegen sterven door hart- en vaatziekten zoals lang werd aangenomen, is achterhaald.

Alcohol wordt gelinkt aan minstens zeven verschillende kankers: mond- en keelkanker, strottenhoofdkanker, slokdarmkanker, leverkanker, dikkedarmkanker, darmkanker en borstkanker. Hoe meer je drinkt, hoe groter het risico. Het precieze biologische verband tussen alcohol en kanker is ondertussen duidelijk: alcohol beschadigt het DNA van de stamcellen

Dat een glas op z'n tijd evenwel zou beschermen tegen sterven door hart- en vaatziekten zoals lang werd aangenomen, is achterhaald. Omdat in het onderzoek bij geheelonthouders ook ex-verslaafden en patiënten waren die niet mogen drinken, was die stelling altijd al discutabel. Recent is ze nu weerlegd. Dus, wie de alcohol opgeeft, moet zich zeker geen zorgen maken dat hij het aan zijn hart zal krijgen.

8. Je krijgt meer spieren

© iStock

Ben je een fervente fitnessbezoeker, dan zal al dat harde werk weinig uithalen als je na het sporten in de zetel ploft met een glas witte wijn. Uit dierproeven blijkt immers dat alcohol de spieropbouw verhindert. Alcohol verlaagt tevens ook de productie van het menselijke groeihormoon met 70 procent. Dit hormoon is essentieel voor de groei en het herstel van spieren.

9. Je bent gelukkiger

Alcohol en depressie zijn met elkaar gelinkt. Maar als je denkt dat een depressie je naar de fles doet grijpen, dan heb je het mis. Uit een 30-jarige studie, waarvan de resultaten in 2013 in het Journal of Studies on Alcohol and Drugs werden gepubliceerd, blijkt dat mensen juist depressief worden omdat ze te veel drinken. Volgens experts zou stoppen met drinken ervoor kunnen zorgen dat de depressieklachten verdwijnen.

10. Je hebt minder stress

Impotentie als gevolg van erectiele dysfunctie na alcoholmisbruik kan bij mannen nog jaren na de geheelonthouding doorwerken.

Toegegeven, een aperitiefje na een harde werkdag kan deugd doen en ontspannend werken, maar als je te veel drinkt, kan alcohol juist voor meer stress zorgen. Dat komt omdat het stresshormoon cortisol in het lichaam toeneemt. Uit een studie blijkt dat elk bijkomend glas alcohol per week tot een stijging van 3 procent van de cortisolhoeveelheid leidt. In februari ga je dus maar beter een rondje joggen in plaats van een aperitiefje te drinken om de stress af te gooien.

11. Je hebt een beter geheugen

Een studie bij 5.000 mannen van middelbare leeftijd stelde vast dat zware drinkers een zes jaar eerdere achteruitgang van het geheugen en de aandachtsspanne ervaarden dan matige drinkers. Maar de effecten zijn niet alleen voelbaar bij oudere mensen. Spaanse onderzoekers bestudeerden 122 universiteitsstudenten, zowel niet-drinkers als zware drinkers, en concludeerden dat de zware drinkers minder goed nieuwe informatie opnamen. Maar het goede nieuws is dat alcohol vermijden gedurende enkele weken tot maanden de negatieve effecten op het geheugen teniet kan doen.

12. Je vruchtbaarheid neemt toe

Alcohol heeft een verschillend effect op het libido bij mannen en vrouwen, maar in beide sexen heeft het wel een negatieve impact op de toekomstige vruchtbaarheid. Zowel chronisch alcoholisme als een occasioneel glaasje te veel geeft een boost aan het verlangen naar seks, maar belet de prestatie bij mannen. Impotentie als gevolg van erectiele dysfunctie na alcoholmisbruik kan bij mannen nog jaren na de geheelonthouding doorwerken. De schade kan zelfs permanent zijn. Voor vrouwen heeft zelfs 1 tot 5 glazen alcohol al een invloed op de vruchtbaarheid, zegt een Deens onderzoek.