Mijnheer de president, waarom geeft u zo weinig publieke optredens?

JOSEPH KABILA: Ik denk dat actie belangrijker is dan woorden.
...

JOSEPH KABILA: Ik denk dat actie belangrijker is dan woorden. KABILA: Toen ik in januari 2001 de eed als president aflegde, was het land verdeeld. Er werd gevochten in het oosten, er was een front van 3000 kilometer. De Democratische Republiek Congo kende vier, vijf verschillende legers. Er was nauwelijks nog economisch leven. De infrastructuur van het land bevond zich in een erbarmelijke toestand. Er heerste wetteloosheid. En hoe staat het er nu voor? Het land is verenigd, de economie is gestabiliseerd, hoe moeilijk dat ook geweest is. Er is weer veiligheid en vrede. We zijn er twee keer in geslaagd verkiezingen te organiseren. We zouden het een hele dag over al die resultaten kunnen hebben. KABILA: Die teleurstelling is op haar beurt voor mij een teleurstelling. In 2011 wilde datzelfde Westen de verkiezingen uitstellen omdat de situatie in het land te onveilig was. Toen hebben wij doorgezet dat ze zouden plaatsvinden zoals gepland. KABILA: Omdat we dit keer niet voorbereid waren. In 2011 hadden we 32 miljoen geregistreerde kiezers, dit keer zullen dat er tussen de 42 en 45 miljoen zijn. Maar de belangrijkste reden is dat na 2011 in het oosten de oorlog met de opstandelingen van de M23-beweging begon, en we moesten zorgen dat de strijdkrachten daarvoor alle middelen ter beschikking kregen. Verkiezingen waren op dat moment niet onze prioriteit. We financieren toch geen verkiezingen op een moment dat we bezet gebied moeten terugwinnen op de vijand! Daarom konden de verkiezingen eind vorig jaar niet plaatsvinden. Een stembusgang kan theoretisch natuurlijk altijd worden georganiseerd. Maar wat zou het resultaat zijn van chaotische verkiezingen? Nog meer chaos! KABILA: Ik heb helemaal niets beloofd! Ik zou zo snel mogelijk verkiezingen willen organiseren. Maar het moeten perfecte verkiezingen zijn, niet zomaar verkiezingen. En dat is wat de mensen altijd vergeten: de kiescommissie organiseert dat proces. Er wordt aan gewerkt, en de resultaten zien er veelbelovend uit. We hebben al 24 miljoen kiezers geregistreerd. Het loopt goed. KABILA: Wanneer heb ik gezegd dat ik dat zou willen veranderen? Ik heb nooit een dergelijk standpunt ingenomen. KABILA: Ik ben hier heel duidelijk in. Alles wat gezegd wordt over een grondwetswijziging is complete nonsens. KABILA: Als u het wilt hebben over landen die hun grondwet gewijzigd hebben, laten we dan naar Europese landen kijken. De veronderstelling dat alleen Afrikaanse landen geneigd zijn tot grondwetswijzigingen, getuigt van vooringenomenheid en is feitelijk niet correct. Bovendien kan een grondwetswijziging ook in overeenstemming met de grondwet zijn, bijvoorbeeld door een referendum. Dat debat moet zelfs nog beginnen. KABILA: Op dat vlak is onze grondwet heel duidelijk: dat is niet mogelijk. KABILA: Dat hangt ervan af wat precies bedoeld wordt met een derde ambtstermijn. We zijn in ieder geval niet van plan de grondwet te schenden. En hoe zou ik een volgende ambtstermijn kunnen hebben zonder de grondwet te schenden? KABILA: Dat kan alleen het constitutioneel hof. KABILA: Nee waarover? KABILA: Ik wil het helemaal niet hebben over een derde ambtstermijn, omdat zoiets in de grondwet niet voorzien is. Een puur verzinsel van enkele verlichte geesten in Europa of elders. KABILA: U komt hierheen vanuit uw kantoor in Brussel, Berlijn of Kaapstad, waar het er altijd rustig toegaat. Dan is dat makkelijk gezegd. Ik hoop dat u nog tijd vindt om Congo te leren kennen, met al zijn problemen. De vader van onze democratie was Patrice Lumumba, onze eerste premier na de onafhankelijkheid, die vermoord werd. En wat levert het mij op de geschiedenis in te gaan als vader van de democratie, als ik mijn land in de chaos stort door af te treden? De grondwet is duidelijk wat betreft hoe en wanneer de president de macht kan doorgeven. Dat kan alleen aan een verkozen opvolger. KABILA: We zijn van 's morgens tot 's avonds in de weer om deze verkiezingen mogelijk te maken. KABILA: Het is niet aan een of andere westerse geleerde om te oordelen over de wettelijkheid van onze instellingen. En wat een marshallplan voor Afrika betreft - daar geloof ik gewoon niet in. Wij Afrikanen werden vijftig jaar lang met dat soort holle frasen afgescheept. Het Westen heeft Afrika uitgebuit en zou het nu willen redden? We kennen dat soort schijnheiligheid al zo lang! Waarom is er plotseling sprake van een marshallplan? Omdat Europa overspoeld wordt door migranten. En daarom moet Europa actie ondernemen om al die Afrikanen thuis te houden, waar ze horen. Maar zitten daar goede bedoelingen achter? Helemaal niet. Voor mij is dat slechts huichelarij. KABILA: Corruptie is inderdaad een probleem, zoals het dat in elk ander land ter wereld is. We hebben dat heel goed begrepen en treffen er maatregelen tegen. Dat is een lange strijd. KABILA: En hoe heeft hij dat ontdekt? Omdat we een programma hebben opgestart om de transparantie te verbeteren. KABILA: Nee, de minister is om een andere reden opgestapt. Zijn partij heeft zich aangesloten bij de oppositie, dat is een veel voorkomend fenomeen. KABILA: Daar heb ik al uitgebreid op gereageerd. KABILA: Ik spreek niet graag over individuele personen. Een reden waarom enkele politici zich bij de oppositie hebben aangesloten, zijn de hervormingen die we hebben doorgevoerd - trouwens conform de grondwet, we houden ons wat dat betreft aan de wettelijke mogelijkheden. De oude provincie Katanga is bijvoorbeeld groter dan Duitsland, en daarom hebben we ze in vier provincies opgedeeld. KABILA: Het is niet aan mij om te zeggen wat juist of fout is. Dat kan alleen het gerecht. Ik heb de bisschoppen niet gevraagd het gerechtelijk systeem in dit land te vervangen. Er is geen 'zaak' tussen de regering en Moïse Katumbi, maar tussen hem en het gerecht. KABILA: Ik heb geen nachtmerries. KABILA: En dan? Wat zou er gebeuren? Staat iemand boven de wet, alleen omdat hij een paar miljoen mensen achter zich heeft? KABILA: Er is geen uitdaging, en daarom heb ik ook geen strategie nodig. De Congolezen zullen beslissen over de toekomst van dit land. U spreekt van democratie? De democratie is samen met Lumumba vermoord. En wie heeft later voor een terugkeer van de democratie gezorgd? Dat waren wij, nadat we dictator Mobutu Sese Seko in 1997 van de macht hebben gestoten. Maar ineens is ons land de pispaal. Congo hier, Congo daar, Congo en de mensenrechten. Alleen omdat we niet doen wat het Westen zou willen. KABILA: Ik heb altijd mijn best gedaan om rechtvaardig en bescheiden te leven. Als er sprake is van sancties zou men beter rechtstreeks met de personen in kwestie gaan praten en de beschuldigingen onderzoeken. Maar dat is niet gebeurd. KABILA: Ik geloof in het bestaan van God en vertrouw op hem. Ik heb ook vertrouwen in het oordeel van het Congolese volk en ik geloof dat we de juiste weg hebben gekozen. KABILA: Maar wie vergelijken deze mensen dan wel met Mobutu? Ik denk niet dat deze kwestie van toepassing is op mij. KABILA: Ga toch naar de kiescommissie en vraag het daar zelf. Congo is als een continent op zich, we hebben nog geen tien procent van de infrastructuur van Duitsland. Kunt u zich voorstellen dat u 2000 kilometer hiervandaan verkiezingen moet organiseren? U mag dit land niet door uw westerse bril bekijken. KABILA: Misschien wel en misschien ook niet. Ik zei het al: als men chaotische verkiezingen organiseert, is er daarna chaos. KABILA: Dat zou ik graag voor mezelf houden. Maar wees niet bang, ik pleeg geen zelfmoord en blijf in ieder geval ten dienste staan van mijn land. © Der Spiegel