De socialistische regering van premier Viorica Dancila vaardigde dinsdagavond een nooddecreet uit dat de conservatieve president Klaus Iohannis ertoe moet dwingen om een nieuwe baas voor het anticorruptieparket (DNA) te benoemen. De regering mikt op Adina Florea, een procureur die aanzien wordt als een vertrouwelinge van de meerderheid, maar stuitte al twee keer op een presidentieel veto.

Dancila bestempelde het decreet als een stap om 'de politieke invloed op justitie' te stoppen, maar de Commissie denkt daar anders over. 'Zowel de inhoud als de procedure van deze laatste stappen, met het gebruik van nooddecreten zonder consultatie met justitie of belanghebbenden, lijkt in rechtstreekse tegenspraak te zijn' met de aanbevelingen die de Commissie aan Roemenië had overgemaakt om de rechtsstaat te versterken.

Het Roemeense anticorruptieparket wordt op interimbasis geleid sinds de vroegere chef Laura Kovesi in juli de laan werd uitgestuurd. Kovesi werd door de Europese Unie geprezen voor haar vastberaden strijd tegen de wijdverspreide corruptie in Roemenië. Ze is kandidaat om het toekomstige Europese parket te leiden. Andere artikelen in het nooddecreet wijzigen de benoemingsregels voor verschillende categorieën van magistraten.

Naast de Commissie hebben ook het anticorruptieparket, de procureur-generaal en drie verenigingen van magistraten de tekst bekritiseerd. Iohannis van zijn kant stelde dat het decreet 'getuigt van de obsessie van de meerderheid om justitie te verzwakken'. Sinds haar aantreden eind 2016 heeft de regering van Dancila een controversiële hervorming van het justitie-apparaat aangevat.

De hervormingen zouden volgens critici tot doel hebben om partijvoorzitter Liviu Dragnea buiten schot te houden. Die mag momenteel geen politiek mandaat uitoefenen wegens een veroordeling voor verkiezingsfraude. Er lopen nog procedures tegen hem. De Roemeense justitie wordt al in het oog gehouden door de Europese instellingen sinds het land in 2007 toetrad tot de EU. Vorig najaar publiceerde de Commissie nog een kritisch rapport over de rechtsstaat in Roemenië. Volgens haar zet de regering met haar hervormingen stapppen achteruit op vlak van de onafhankelijkheid van justitie en corruptiebestrijding. De problemen belemmeren de toetreding van Roemenië tot de Schengenzone.