De ordediensten in Georgië hebben vorig jaar een chemisch wapen dat in de Eerste Wereldoorlog gebruikt werd, ingezet tegen anti-regeringsbetogers. Dat moet blijken uit bewijsmateriaal dat de BBC verzameld heeft. Regeringspartij Georgische Droom heeft al juridische stappen tegen de omroep aangekondigd.
Het bewijsmateriaal wijst, op basis van gesprekken met experts in chemische wapens, klokkenluiders uit de Georgische oproerpolitie en dokters, op een chemisch wapen dat de Fransen in WO I ‘camite’ noemden. Er is weinig documentatie over later gebruik van de stof, die voluit broombenzylcyanide heet, maar vermoed wordt dat het in de jaren 30 uit gebruik is genomen uit bezorgdheid over de langdurige effecten. In de plaats kwam traangas, ook bekend als CS-gas.
De protesten begonnen eind november vorig jaar, nadat het regime aangekondigd had dat de toetredingsonderhandelingen met de Europese Unie gepauzeerd zouden worden. EU-lidmaatschap staat ingeschreven in de Georgische grondwet.
Dokter Konstantine Chakhunashvili getuigt tegenover de BBC hoe hij de stof via het waterkanon over zich kreeg. Het voelde dagenlang alsof zijn huid brandde, en “als ik het probeerde af te wassen, werd het erger”. Via sociale media zocht hij naar andere slachtoffers, en 350 mensen namen contact op. Bijna de helft van hen had meer dan 30 dagen last van bijwerkingen zoals hoofdpijn, vermoeidheid, hoesten, kortademigheid en braken. Chakhunashvili’s studie werd opgenomen in een internationaal vakblad.
Eerder hadden ook al lokale journalisten, andere dokters en mensenrechtenorganisaties besloten dat een chemische stof in het waterkanon werd vermengd. Er kwam al een oproep aan het ministerie van Binnenlandse Zaken om bekend te maken om welke stof het gaat, maar dat werd geweigerd. Hooggeplaatste klokkenluiders binnen het regime hielpen de BBC bepalen om welke chemische stof het waarschijnlijk gaat, en na verder onderzoek heeft het er alles van weg dat het om camite gaat.
In een reactie noemt Tbilisi de BBC-bevindingen “absurd en onjuist”. Het optreden van de politie was wettelijk, en een reactie op de “illegale acties van brutale criminelen”, klinkt het. Regeringspartij Georgische Droom kondigt juridische stappen aan tegen de BBC.