Op de tweede avond van het tweede verkiezingsdebat stonden Joe Biden, Kamala Harris, Cory Booker, Julian Castro, Tulsi Gabbard, Kirsten Gillibrand, Jay Inslee, Bill de Blasio, Andrew Chang en Michael Bennet op het podium in het Fox Theater in Detroit.

De avond begon met een discussie over gezondheidszorg tussen voormalig vice-president Joe Biden en senator Kamala Harris, die afgelopen week haar plannen voor een Medicare for All-systeem. In Harris' plan zou iedere Amerikaan toegang tot zorg krijgen, door een publieke verzekering aan iedereen aan te bieden, of mensen de optie te geven hun (door de werkgever gesponsorde) private verzekering te behouden. Voor de transitie naar haar systeem trekt ze tien jaar uit. Biden beet daarop terug: 'Elke keer dat iemand je vertelt dat je over tien jaar iets goeds krijgt, zou je je moeten afvragen waarom het tien jaar gaat duren. En merk op dat ze niet praat over het feit dat haar plan over tien jaar 3 biljoen dollar gaat kosten. Je zult de zorgverzekering van je werkgever kwijtraken.' Harris reageerde door te zeggen dat met haar plan, iedere Amerikaan een verzekering zou hebben. Onder Biden's plan zouden 10 miljoen mensen zonder verzekering blijven zitten. Biden verkiest desalniettemin zijn plan -een soort uitbreiding van Obamacare met een publieke Medicare-optie - omdat die per direct in zou kunnen gaan, in plaats van over tien jaar. 'En het zou verreweg de meeste Amerikanen van verzekering voorzien.'

Elke keer dat iemand je vertelt dat je over tien jaar iets goeds krijgt, zou je je moeten afvragen waarom het tien jaar gaat duren.

Joe Biden, voormalig vice-president

Bill de Blasio, de burgemeester van New York, mengde zich in de discussie. Het argument dat tientallen miljoenen Amerikanen liever bij hun huidige verzekering, met hoge eigen risico's en zogenaamde co-pays (voor elk doktersbezoek moet een bedrag betaald worden, ook al ben je verzekerd), zouden blijven. 'Er is een muthe dat allerlei mensen verliefd zijn op hun verzekering in Amerika. Wat ik hoor van vakbondsleden en hardwerkende middenklassers is dat ze zouden willen dat ze betere zorgverzekeringen hadden. En dat ze boos zijn op de private verzekeraars die alle winst afromen en die het onmogelijk maken voor alledaagse mensen om dekking te krijgen voor bijvoorbeeld geestelijke zorg.'

Senator Kirsten Gillibrand uit New York sprong hem bij. 'De waarheid over gezondheidszorg in Amerika is dat mensen het niet kunnen betalen. En de zorgverzekeraars zijn bedrijven die winst moeten draaien. Ze hebben een verplichting naar hun aandeelhouders. Ze betalen hun CEO miljoenen dollars. Ze moeten elk kwartaal winst maken.'

Ook de andere deelnemers mengden zich in de discussie over zorg, maar na 45 minuten werd het onderwerp afgekapt door de moderatoren.

Herhaling van zetten

In het eerste debat, enkele weken geleden, werd Biden aangevallen op zijn positie in de jaren '70 over het zogenaamde 'bussen'. Het was een proces waarbij zwarte scholieren uit zwarte wijken met de bus naar witte scholen in witte wijken werden gebracht, om segregatie tegen te gaan. Biden was daar destijds tegen, althans om het federaal beleid te maken. Kamala Harris viel hem toen aan, omdat zij als meisje destijds met de bus van Oakland (toen een zwarte stad) naar Berkeley (een witte stad) werd gebracht om daar haar opleiding te volgen.

De waarheid over gezondheidszorg in Amerika is dat mensen het niet kunnen betalen.

Kirsten Gillibrand, senator uit New York.

Het moment blonk uit als het debat van de eerste ronde debatten, en de moderatoren kwamen er ook deze keer op terug. Ze vroegen Harris of haar positie over 'bussen', ondanks haar aanval op Biden, eigenlijk niet heel erg veel op die van hem leek. 'Dat is simpelweg niet waar', antwoordde ze. 'Als ik destijds in de Senaat had gezeten, was ik er absoluut tegen geweest. En laten we hierover duidelijk zijn. Als die segragisten (die in de jaren '70 tegen 'bussen' waren, nvdr.) hun zin hadden gehad, zou ik nu geen lid zijn van de Senaat. Cory Booker zou geen lid zijn van de Senaat, en Barack Obama zou niet de positie hebben gehad om hem (Joe Biden, nvdr.) te benoemen tot vice-president.'

Biden beet deze keer terug. Hij wees erop dat onder Harris als openbaar aanklager van Californië twee schooldistricten die het meest gesegregeerd zijn in het land, in Los Angeles en San Francisco, onder haar verantwoordelijkheid vielen. 'Ik heb geen enkele keer gezien dat ze een zaak tegen die schooldistricten startte om ze te desegrereren.'

Harris verleden komt naar boven

Het was niet de enige keer dat Harris werd aangevallen op haar verleden als openbaar aanklager. Ook Tulsi Gabbard, vertegenwoordiger van Hawai in het Huis der Afgevaardigden, viel Harris erop aan. 'Ik ben zeer bezorgd over haar prestaties als openbaar aanklager. Er zijn te veel voorbeelden om op te noemen, maar bijvoorbeeld dat ze 1500 mensen gevangen zette vanwege overtredingen op het gebied van marijuana.' Gabbard ging verder: 'Ze [Harris] hield bewijs achter dat een onschuldige man van death row had kunnen redden, totdat de rechtbank haar dwong het bewijs te presenteren. Ze hield mensen langer in de gevangenis dan hun voorgeschreven straf om ze als goedkope arbeid te kunnen gebruiken voor Californië. En ze vocht ervoor een systeem van borgtocht in stand te houden dat een verschrikkelijke invloed heeft op mensen van kleur.' Gabbard vroeg Harris vervolgens haar excuus te maken naar de inwoners van Californië die ze benadeeld had.

Harris antwoordde dat ze al haar hele leven tegen de doodstraf is, en dat ze als aanklager ervoor gekozen heeft niet de doodstraf te vragen voor bepaalde verdachten. 'Toen ik in de positie was om te besluiten of we een doodstraf moesten eisen, heb ik de hele moeilijke beslissing genomen, die niet populair was, om dat niet te doen. Dat laat de geschiedenis zien en ik ben daar trots op.'

There's a saying in my community, you're dipping into the Kool-Aid and you don't even know the flavor.

Cory Booker, senator uit New Jersey.

Oneliners

Het tweede debat had minder duidelijke winnaars dan het debat de avond ervoor, toen vooral Elizabeth Warren, John Delaney en Marianne Williamson zich sterk profileerden. Biden beriep zich verschillende keren op zijn verleden als Barack Obama's tweede man. Harris liet minder zien van haar scherpe debatteervaardigheden dan in andere optredens. Bill de Blasio maakte zich sterk als voorvechter van de 'gewone Amerikaan' en Jay Inslee was de meest gepassioneerde debatteerder op het gebied van klimaat - het thema dat hij in zijn campagne centraal stelt. De enige echte uitblinker van de avond was Cory Booker, die na Biden (21,2 minuten) en Harris (17,7 minuten) het meest aan het woord kwam, met 12,8 minuten. Wanneer Booker sprak, was dat eloquent en vaak met humor. Toen Biden hem per ongeluk als president aan sprak, bedankt hij hem lachend voor zijn steun. Maar Booker was ook scherp: hij viel Biden aan op het feit dat Biden in het verleden voor wetten heeft gestemd die tot gevolg hebben gehad dat er Amerikanen van kleur een veel hogere kans hebben op een gevangenisstraf dan witte Amerikanen. Biden beet terug dat Booker als burgemeester van Newark zelf politie-acties had opgezet die zwarte mensen vaker staande hielden om te fouillleren, waarop Booker antwoordde: 'There's a saying in my community, you're dipping into the Kool-Aid and you don't even know the flavor', waarmij wilde zeggen dat Biden (als witte man) meepraat over dingen waar hij eigenlijk niet zo veel van weet. Met die uitspraak leek Booker de oneliner van de avond te hebben - op de voet gevolgd door Gillibrand, die toen ze gevraagd werd wat ze als eerste zou doen als ze in het Witte Huis terecht zou komen: 'Met chloor het oval office poetsen.'