Vlaams dieselverbod is niet voor morgen

© ID/ Fred Debrock

Terwijl Wallonië in 2030 een dieselvrij wagenpark wil, moet Vlaanderen het voorlopig met de Antwerpse lage-emissiezone stellen.

Greenpeace wil een totaalverbod op dieselwagens in onze steden vanaf 2020. Een radicale eis van een radicale beweging? ‘Toch niet’, zegt Frans Fierens, directeur van de Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu. ‘De redenering van Greenpeace houdt steek. De Europese Commissie heeft al in 2010 een stikstofnorm (NOx) van 40 milligram per vierkante meter per jaar opgelegd. Als we die in 2020 willen respecteren, is een totaalverbod op dieselwagens in onze steden de enige oplossing. Een terechte eis, dus. Maar daarmee is natuurlijk niet gezegd dat zo’n totaalverbod in 2020 ook praktisch haalbaar is.’

En dus lijkt de conclusie voor de hand te liggen. Vlaanderen en Brussel zullen in 2020 blijven doen wat ze de voorbije jaren al deden: de Europese NOx-maximumnorm overtreden. En zich bijgevolg blootstellen aan allerlei procedures. In november moet een Brusselse rechter zich al uitspreken over een klacht die enkele bewoners samen met Client Earth, een internationale ngo van activistische milieu-advocaten, hebben ingediend.

Europa moedigt burgers als het ware aan om overheden aan te klagen

Hetzelfde gebeurde vorige week in Stuttgart, waar een Duitse rechter de overheid in gebreke stelde omdat ze de Europese emissienormen niet naleeft. ‘De gezondheid van burgers staat boven het eigendomsrecht en de keuzevrijheid van automobilisten’, argumenteerde hij. Daarmee opende hij de poort naar een dieselverbod. ‘Europa stimuleert burgers als het ware om overheden aan te klagen’, zegt Frans Fierens. ‘Ook in Vlaanderen kunnen er nog rechtszaken van komen. Niet alleen in de grote steden. Uit metingen van de Vlaamse Milieumaatschappij blijkt dat de Europese normen ook in drukke verkeersaders in kleine steden worden overschreden.’

Diesel is nog niet dood, maar de begrafenisondernemer is al besteld. Sinds in 2015 het zogenoemde emissieschandaal losbarstte, nadat was ontdekt dat Volkswagen het verbrandingsgedrag van zijn dieselmotoren manipuleerde, regent het intentieverklaringen om het dieselverbruik terug te dringen. Parijs hanteert een totaalverbod vanaf 2020. De nieuwe Waalse regering wil de verkoop van particuliere dieselwagens vanaf 2030 verbieden. Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk mikken op 2040 om meteen alle brandstofmotoren te elimineren. In Vlaanderen moeten we het voorlopig stellen met de lage-emissiezone die oude diesels uit de Antwerpse binnenstad weert, een voorbeeld dat wellicht in verschillende steden navolging zal krijgen.

Waarom geen algemeen verbod, zoals in Wallonië? ‘Ik ben geen voorstander van ronkende intentieverklaringen’, zegt Wilfried Vandaele, Vlaams Parlementslid en specialist in milieudossiers bij de N-VA. ‘In november heeft het Vlaams Parlement unaniem een klimaatresolutie aangenomen. Daarin staat onder meer een halvering, tegen 2030, van de verkoop en inverkeerstelling van particuliere voertuigen met brandstofmotor, zowel diesel als benzine. Natuurlijk kunnen we al eerder maatregelen tegen dieselwagens nemen. Graag, zelfs. Maar die moeten altijd passen in een integraal mobiliteitsbeleid waarin we ook de sociale haalbaarheid afwegen.’

Groen wil een stap verder gaan. ‘Geen totaalverbod in 2020, zoals Greenpeace voorstelt’, nuanceert partijwoordvoerder Jonas Dutordoir. ‘Die termijn is niet realistisch. Wij willen tegen 2030 geen nieuwe personenwagens met verbrandingsmotor meer toelaten. Dat past in ons nieuwe tienstappenplan naar een fossielvrij België. Ook openbaar vervoer en alternatieve energiebronnen krijgen daarin een voorname plaats.’

Partner Content