nMijnheer Willockx, de onderhandelaars willen vaart zetten achter de regeringsformatie. Tot nu toe verliepen de gesprekken stroef. U zei een vorige keer dat paars maar kan gedijen in een gunstige conjunctuur.
...

nMijnheer Willockx, de onderhandelaars willen vaart zetten achter de regeringsformatie. Tot nu toe verliepen de gesprekken stroef. U zei een vorige keer dat paars maar kan gedijen in een gunstige conjunctuur. FREDDY WILLOCKX: Ik beweer dat al sinds 1991, toen er eerste verkennende gesprekken waren met de blauwe familie. Maar de kiezer is duidelijk geweest: hij heeft gekozen voor liberalen en socialisten, dus moeten die partijen proberen een coalitie te vormen. Het voordeel is dat de regering hoe dan ook tegen september de begrotingscontrole 2003 moet doorvoeren en de contouren van de begroting 2004 moet opstellen, dat is dezelfde discussie als in deze onderhandelingen. Op langere termijn zijn er lichtpunten. Als de economie evolueert zoals wordt verwacht gaan we naar een lichte herleving in 2004 en een meer substantiële in 2005. En dan zit België met zijn begrotingsbeleid vrij goed in vergelijking met de andere EU-lidstaten. Men neemt dus het best zijn tijd om dat begrotingswerk rustig te bekijken en daarover duidelijke afspraken te maken. De moeilijkheid is dat er volgend jaar opnieuw verkiezingen zijn, de partijen durven dus niet te veel risico's te nemen. En ik krijg ook de indruk dat het arsenaal pijnloze maatregelen, om het pejoratieve woord 'trukendoos' niet te gebruiken, stilaan uitgeput raakt. Men heeft er in het verleden al wat te veel uit moeten putten. WILLOCKX: Eens er een regeerakkoord is, valt die portefeuilleverdeling wel mee. Ze zorgt voor een paar dagen bitse discussies, maar meer ook niet. Het aanwijzen van de kandidaat-ministers gebeurt trouwens grotendeels in de partijen, niet aan de onderhandelingstafel. Het is een van de meest delicate verantwoordelijkheden van een partijvoorzitter, zoals nu al hier en daar blijkt. WILLOCKX: Ik steun Karel Vinck op meerdere punten. Hij heeft gelijk dat we om de NMBS leefbaar te houden de schuld moeten verlichten en de productiviteit verhogen. Dat is voor de regering een zware financiële dobber, want de overname van die schuld betekent dat de staatsschuld weer wat aandikt, en zoals iedereen weet, is dat het torenhoge probleem van de Belgische staat. Nu, daaraan valt niet te ontkomen, men moet een formule zoeken om dat in de tijd te spreiden. Je kan er verder niet naast kijken dat de NMBS worstelt met een gebrek aan productiviteit. Als we met het spoor iets willen doen zoals Steve Stevaert met De Lijn heeft gedaan, is een goede en efficiënte dienstverlening essentieel. Maar de productiviteit, zowel bij de NMBS als bij De Post, heeft een communautair gevoelig tintje waarover iedereen zedig zwijgt. Alle insiders zijn ervan overtuigd dat het probleem zich vooral in Wallonië voordoet, en dat is niet langer houdbaar. Je kan niet permanent besparingen en inspanningen eisen van de Vlaamse werknemers, als ze weten wat voor excessen inzake tewerkstelling er in Wallonië heersen. Ik heb deze week nog een scherpe analyse horen maken door een gewezen vakbondssecretaris, dat was hallucinant. Ik zeg al jaren dat zich daar het grootste communautaire probleem van dit land bevindt. Als dat ooit ten volle duidelijk wordt, zal er meer beroering ontstaan dan rond de problematiek van de Brusselse rand. Als men de politieke moed niet heeft om onze Waalse vrienden met hun neus op die realiteit te duwen, gaan we grote problemen tegemoet. Tot nu toe is dat onder de mat geveegd dankzij de nationale structuren van de spoorvakbonden, waar zeker in de socialistische de Walen altijd hebben gedomineerd, maar dat kan niet blijven duren. Ik denk dat Vinck ook gelijk heeft om de vakbonden, net als vroeger, weer op te nemen in de raad van bestuur. Dat maakt hen mee verantwoordelijk voor de beleidsdaden. Ik ken het dossier onvoldoende om te beoordelen of het nodig en haalbaar is dat er 10.000 banen verdwijnen, dat is ondertussen een slogangetal geworden, maar dát er iets moet gebeuren, staat buiten kijf. De concurrentie gaat spelen, wie dan niet competitief is, verzeilt in Sabena-toestanden. WILLOCKX: Daardoor ben ik werkelijk geschandaliseerd. Ik had al verhalen in die richting opgevangen, ze worden nu door Coveliers formeel bevestigd. Dat onze eerste minister iemand die hij onbekwaam acht om de Antwerpse VLD-kamerlijst te trekken wel uitstuurt om het veel belangrijkere burgemeesterschap van een probleemstad als Antwerpen waar te nemen, dat was op zichzelf al erg. Dat hij hem bovendien ook nog de opdracht heeft gegeven om de boel daar wat te gaan blokkeren, enkel en alleen om Patrick Janssens - nota bene een coalitiegenoot - wat te treiteren in de federale verkiezingscampagne, is ronduit schokkend. Zeker omdat iedereen weet hoe groot het gevaar van het Vlaams Blok in Antwerpen is. Dit is een premier onwaardig. Ik vrees dat dit weer de Guy Verhofstadt van vóór 1999 was die even boven water kwam. Dat bedroeft mij des te meer omdat ik de Verhofstadt van na '99 heb leren waarderen als loyaal tegenover zijn regeringspartners. En ik heb ook nog vragen, helaas geen antwoorden, bij sommige demarches van mensen die buiten de politieke organen staan. Het hele gedoe met gerechtelijke onderzoeken en met adviezen van procureurs en gouverneurs, laat mij met een wrang gevoel achter. WILLOCKX: Verhofstadt zit nu op de blaren omdat Coveliers besloten heeft niet te zwijgen. De interne ruzies bij de VLD zijn zo hevig dat die partij implodeert bij de eerste electorale tegenslag. De liberalen teren al meerdere verkiezingen op een steeds stijgende trend, en zolang dat duurt, kan je onderlinge wrijvingen toedekken. Maar zodra het tegenslaat, zal je bij de VLD het een en ander zien gebeuren. Trouwens, dat is al volop bezig. WILLOCKX: Het bevestigt de reputatie van ultrarechtse hardliner waarvan Rumsfeld ook in de Irak-oorlog blijk heeft gegeven. Ik vermoed dat het Belgische standpunt over die oorlog hem het meest dwarszit. Nochtans ben ik er meer dan ooit van overtuigd dat onze houding de juiste is geweest. Ik stel vast dat er in Irak allesbehalve een bevrijdingsfeest heerst, van de massavernietigingswapens is geen spoor gevonden, zowel George W. Bush als Tony Blair worden belaagd omdat hun veiligheidsdiensten rapporten zouden hebben bijgekleurd, en het hoofd van de VN-wapeninspecteurs Hans Blix zegt vlakaf dat hij door de Amerikanen bedrogen en misbruikt is. Dat kan toch tellen, niet? Maar voor de Amerikanen geldt alleen het recht van de sterkste, dat bewijzen ze op alle gebieden. En dus wil Rumsfeld dat België op zijn buik gaat liggen. Als klein land alleen kunnen we daar niet tegenop, maar ik zou toch graag zien dat de Europese landen niet te veel plooien voor Amerikaanse druk. Wat dat betreft verdedig ik een ander standpunt dan mijn vriend Willy Claes. Nu is die genocidewet ontspoord, dat geef ik toe. Het was een ethisch waardevolle wet waarmee we een voortrekkersrol vervulden, maar misschien ging hij onze krachten te boven. Ik neem het bepaalde linkse groeperingen, die politiek en electoraal niet van de grond komen, kwalijk dat zij deze wet hebben gekelderd door er excessief misbruik van te maken. Als je ziet welke klachten er de voorbije week weer zijn ingediend, maken we ons belachelijk. WILLOCKX: Het heeft mij altijd verbaasd hoe die Conventie door sommigen als een wondermiddel is opgevoerd. Voor zover ik kan beoordelen, is dat alleen in België gebeurd. Wat te begrijpen valt, omdat ze het kroonstuk was van een ambitieus aangekondigd maar mede door 11 september moeizaam verlopen Europees voorzitterschap. Maar Jean-Luc Dehaene, die het als ondervoorzitter wel zal weten, zegt zelf dat andere landen de Conventie soms beschouwden als een speeltuin om wat mensen bezig te houden. Ik ben dus niet verrast dat ze maar heeft opgeleverd wat ze heeft opgeleverd. En dat is niet eens zo onaardig. Er is een voorstel tot Europese grondwet uitgewerkt, de doelstellingen van de Unie worden versterkt, in een aantal domeinen zoals binnenlandse zaken en migratiebeleid zijn stappen vooruit gezet, inzake buitenlands beleid is er zelfs een institutioneel initiatief om een minister van Buitenlandse Zaken aan te stellen, dat alles is waardevol. Maar men heeft bij ons te veel de indruk gewekt dat de Conventie de EU bestuurstechnisch klaar zou maken voor de uitbreiding, en dat is natuurlijk niet gelukt. De eenparigheidsregel, hét grote knelpunt, is niet doorbroken. Ze hebben er alleen een andere formulering voor gevonden en de mogelijkheid geschapen om hem gemakkelijker te doorbreken mocht daar ooit de politieke wil toe bestaan. En let op, met dit wankele compromis moet nu de Intergouvernementele Conferentie aan de slag. Als we niet waakzaam zijn, zal het bereikte compromis de komende maanden dus niet versterkt maar afgezwakt worden. En dan zou het resultaat van de Conventie wel eens erg mager kunnen uitvallen. WILLOCKX: Nee, maar we mogen het ook niet te negatief voorstellen. De belangrijkste sociale maatregel van de volgende decennia is de Europese fiscale coördinatie. Als die standhoudt, en in de Raad was daarover unanimiteit, heb je een krachtige sociale hefboom in handen. Met die coördinatie ontstaat op Europees vlak de ruimte om substantieel de lasten op arbeid te verminderen door de inkomsten uit kapitaal te vergroten. Daarmee staan we een hele stap verder dan met de soms wat makkelijke retoriek over het sociale Europa. WILLOCKX: Dat is verschrikkelijk, Italië glijdt stilaan af naar de tijd van Mussolini, maar de EU is niet gemachtigd daartegen op te treden. In de nieuwe grondwet worden wel democratische basisregels vermeld, maar zelfs daarmee zou je iemand als Berlusconi niet tot de orde kunnen roepen. Dat is erg, zeker als je ziet welke eisen de EU aan kandidaat-leden als Turkije en Slowakije heeft gesteld. De nieuwe voorzitter geeft niet bepaald het goede voorbeeld. Koen Meulenaerefreddy willockx: 'de ruzies bij de vld zijn zo hevig dat die partij implodeert bij de eerste electorale tegenslag.'