Mijnheer Claes, bij Alcatel Bell wordt opnieuw een grote personeelsinkrimping doorgevoerd. Symbolisch voor de kwakkelende economie.
...

Mijnheer Claes, bij Alcatel Bell wordt opnieuw een grote personeelsinkrimping doorgevoerd. Symbolisch voor de kwakkelende economie.WILLY CLAES: Ik heb nooit geloofd in de theorieën van wie beweerde dat we vertrokken waren voor een lange Kondratiev-cyclus van ononderbroken bloei, waarbij bovendien geen inflatieproblemen zouden ontstaan. Dat getuigde van te veel optimisme over ons marktsysteem. Ook vóór 11 september 2001 waren er al vrij duidelijke tekenen die wezen op een inkrimping van de economische activiteit. Daar komt bij dat men op de geldmarkten op een onverantwoorde manier is gaan speculeren, wat heeft geleid tot enorme luchtbellen die vroeg of laat uiteen moesten spatten. Voeg er ook de catastrofale resultaten aan toe van de al te ver doorgedreven deregulering, met schandalen als dat bij het Amerikaanse Enron tot gevolg, wat niet alleen het vertrouwen van de investeerder maar ook dat van de consument ernstig heeft geschaad. En hou rekening met de aanslepende structurele zwakte van de Japanse economie. Als je al die elementen bij elkaar optelt, is de conclusie dat we naar een periode van minder expansie gaan. CLAES: De begrotingshypothesen zijn wel met enige voorzichtigheid geraamd, maar het zou me niet verbazen dat ze toch naar beneden moeten worden herzien. De meest recente prognoses van het Internationaal Monetair Fonds wijzen in die richting. Nu is het bij een begrotingsopmaak altijd een beetje koffiedik kijken, maar ik heb het gevoel dat een klein land als het onze niet ontsnapt aan de internationale conjuncturele bewegingen, en die vertonen onmiskenbaar een neergaande trend. CLAES: De manier waarop dat plots is beslist, zonder enige raadpleging van wie of wat ook, wekt wantrouwen. Alles wijst erop dat deze drie landen druk hebben uitgeoefend op de Commissieleden. Ik pleit niet fanatiek voor budgettaire orthodoxie, maar dit is een gevaarlijke beslissing. De Commissie brengt de credibiliteit van de jonge euro in gevaar. Als het stabiliteitspact van bij de eerste moeilijkheden meteen wordt aangepast, zou de rest van de wereld wel eens kunnen aarzelen om de euro te aanvaarden als reservemunt naast de dollar en de yen. Het risico bestaat dat de acht 'kleinere' euro-landen die wél in orde zijn met de begrotingsvoorschriften, vaak ten koste van veel politieke en sociale wrevel, op hun beurt de teugels zullen vieren. Zo snijden ze in hun eigen vingers. Als je geopteerd hebt voor een gezamenlijke munt, moet je ervoor zorgen dat je ook een middellangetermijnpolitiek voert om de stabiliteit ervan te verstevigen, en daarmee het vertrouwen te winnen van investeerders en consumenten elders in de wereld. Ik had tegen deze ingreep graag een krachtige reactie gehoord van de Europese Centrale Bank. CLAES: Ik kan me niet indenken dat de zo moeizaam bereikte consensus, die is vastgelegd in onze grondwet en in wetten met bijzondere meerderheden, nu op de helling zal worden gezet omdat men in de Raad van Europa een andere definitie van het begrip 'minderheid' wil geven dan wij. Dat sommige Franstaligen het klassieke communautaire gebekvecht in het Brusselse weer wat leven zullen inblazen, zal niemand verbazen. Maar premier Verhofstadt heeft vroeger al gezegd dat dit rapport niet bruikbaar is in België en hopelijk is er voldoende gezond verstand in de politieke klasse om het verticaal te klasseren. CLAES: Ik heb het gevoel dat de rechtse opmars in Europa, die bij recente verkiezingen in andere EU-landen een trend leek te zijn, gestopt wordt. Na Zweden is er nu Duitsland. Voor de zoveelste keer is aangetoond dat de uitslag van verkiezingen steeds vaker wordt beslist door toevallige gebeurtenissen van de laatste weken. De overstromingen en de kwestie Irak hebben Gerhard Schröder plotseling weer aan de leiding gebracht. De partijleiders bij ons doen er goed aan dat gegeven in acht te nemen. De 3,5 procent winst van de Duitse groenen was verrassend, maar ook niet helemaal. Ook hieruit blijkt dat we overal in West-Europa de Amerikaanse toer van het vedettisme opgaan, waarbij alles gezet wordt op de personaliteit van één of twee figuren. Dat heeft de SPD gedaan, dat heeft de CDU gedaan, en dat hebben tot mijn grote verbazing ook de groenen gedaan, met Joschka Fischer. En met succes. Het is de minister van Buitenlandse Zaken die, zonder vele consideratie over ideologie of programma, zijn partij naar de overwinning heeft gesleurd, al waren de prestaties van de groenen in de aftredende regering niet altijd glorieus. Het illustreert ten overvloede dat de mediatisering van de politiek en de invloed van de pr-operaties almaar groter worden. Ik ben niet gelukkig met die evolutie. Bij het oordeel van de kiezer zou het inhoudelijke moeten primeren, maar dat wordt platgedrukt door de moderne technieken van marketing en reclame. CLAES: Mocht ik CD&V'er zijn, zou ik daar toch niet al te sterk op steunen. De problematiek van de CD&V zit veel dieper. In het algemeen kan je de verzwakte greep van kerk en geestelijkheid op de publieke opinie aanhalen, en de lossere ethische opvattingen die zich de jongste twintig jaar hebben doorgezet. Maar de belangrijkste verklaring voor de huidige malaise is dat de CD&V vijftig jaar lang aan de macht is geweest, en daardoor de innerlijke tegenstrijdigheden gemakkelijker kon verbergen. Iedereen weet dat het ideologisch en programmatorisch niet mogelijk is om de standpunten van de christelijke patroons, het ACW, de Boerenbond, de middenstand, het ziekenfonds en noem maar op, met elkaar te verzoenen. Maar dat werd gemaskeerd omdat men in regeringen zat en daardoor een meer pragmatische politiek kon en moest ontwikkelen. Nu is de situatie totaal veranderd en wordt het moeilijker om een consensus te vinden. Uit het sociaal-economisch congres van vorige week onthoud ik de oproep om weer meer te gaan aansluiten bij de vrienden van de christelijke organisaties, waarbij men niet aarzelt om ook 'de Guimardstraat' en Caritas Catholica met name te noemen. Ik hoop dat de SP.A zich opnieuw bezint over de positie van het katholiek onderwijs, want bepaalde stemmen in de CD&V doen mij vrezen dat de droom van pluralistische scholen nog een heel eind weg is. CLAES: Schröder heeft gelijk als hij zegt dat de Amerikanen dergelijke operaties niet mogen uitvoeren als ze niet gedekt zijn door de internationale gemeenschap. Maar hij heeft ook gezegd dat Duitsland onder geen beding zal deelnemen aan acties tegen Irak, ook niet onder leiding van de Verenigde Naties. En dat standpunt, zeg ik als oude vos, kun je niet volhouden. Misschien heeft Schröder de kracht onderschat van de Amerikaanse pletrol. Als die eenmaal op snelheid komt, moet je bijzonder sterk staan om hem nog tegen te houden. Als Schröder het been stijf houdt, zou hij geïsoleerd kunnen geraken, ook in Europa. Aan de andere kant staat hij onder druk van de groenen, die versterkt uit de verkiezingen komen en de kanselier aan zijn uitspraken zullen houden. CLAES: Ik zeg al langer dat de Amerikanen de beslissing al genomen hebben. Het gaat hen niet alleen om het uitschakelen van de ABC-wapens waar Saddam Hoessein ongetwijfeld aan werkt. Wat ze werkelijk willen, is hem en zijn regime van de kaart vegen. Wie luistert naar de inhoud en de toon van de toespraken van vice-president Dick Cheney, veiligheidsadviseuse Condoleezza Rice of minister van Defensie Donald Rumsfeld, weet hoe laat het is. Voor de Amerikanen zijn alle argumenten goed. Plots worden, zonder veel concreet bewijs, de banden tussen Saddam en al-Qaeda uit de hoed getoverd om een aanval te rechtvaardigen, dat klinkt niet erg geloofwaardig. Ik ben blij dat personaliteiten als Jimmy Carter en Al Gore de moed hebben om tegen de stroom in te gaan. Niet iedereen ziet in welke risico's er verbonden zijn aan de nieuwe theorie van de preventieve militaire actie. Als de Amerikanen die theorie tot een axioma verheffen, gaat de geschiedenis een gevaarlijke weg op. Want wat hebben we dan te vertellen indien morgen China een 'preventieve actie' voert tegen Taiwan, of India tegen Pakistan? CLAES: Met de Amerikaanse onthouding schieten we weinig op als Israël vervolgens die resolutie naast zich neerlegt en gewoon verder doet. Dat maakt de argumentatie voor een tussenkomst in Irak zo ongeloofwaardig. Daar wordt voorgewend dat het niet respecteren van een VN-resolutie een militair ingrijpen rechtvaardigt, terwijl men niet rea-geert als Israël precies hetzelfde doet. Wat nu gebeurt, is het voltrekken van de strategie van Ariel Sharon, die er van in het begin op gericht was om Yasser Ara-fat zo al niet fysiek dan toch politiek te vernietigen. Sharon is dat proces aan het voltooien, zonder veel tegenkanting van de internationale gemeenschap. Ook niet van de Arabische wereld trouwens. Maar Israël heeft zichzelf in een straatje zonder einde gewrongen. Wie gelooft dat in deze dramatische omstandigheden het alternatief voor Arafat een democratischer en gematigder Pales-tijns bewind zal zijn, vergist zich. CLAES: Het nut ervan is groot. Het is een ernstige waarschuwing voor alle dictators van het slag Milosevic, waar ook ter wereld, die zich zouden durven wagen aan etnische zuiveringen of genocides. De moeilijkheid voor het tribunaal zal nu beginnen, want Milosevic - die sterk gedocumenteerd is - zal zeker wijzen op de verantwoordelijkheid van andere actoren in het Balkandrama. Je kunt er niet aan voorbij dat zich in Kroatië en Bosnië ook elementen van etnische zuivering ten nadele van de Serviërs hebben voorgedaan. De vraag is hoe het Joegoslaviëtribunaal daarop zal reageren, ook al doet het niets af van de verpletterende verantwoordelijkheid van de hoofdbeklaagde. Het wordt overigens tijd om Ratko Mladic en Radovan Karadzic eveneens ter verantwoording te roepen. Al begrijp ik dat men aarzelt, omdat hun arrestatie mogelijk gewelddadige reacties of terreuraanslagen zou kunnen uitlokken van geheime Servische eenheden die hen trouw zijn gebleven. Koen MeulenaereWilly Claes: 'De Europese Commissie brengt de credibiliteit van de jonge euro in gevaar.'