Wat is het belangrijkste inzicht dat het leven jou (tot nu toe) gegeven heeft? En welke concrete situatie heb je daarvoor moeten meemaken? Die vragen legde Bond zonder Naam voor aan haar leden, vrijwilligers, partners en mensen die door de vzw worden ondersteund, onder wie gevangenen en vluchtelingen. Pedagoog, talent- en burn-outcoach Luk Dewulf verdiepte zich in de ruim 400 getuigenissen, van mensen met heel uiteenlopende leeftijden en opleidingsniveaus, die al binnenstroomden.
...

Wat is het belangrijkste inzicht dat het leven jou (tot nu toe) gegeven heeft? En welke concrete situatie heb je daarvoor moeten meemaken? Die vragen legde Bond zonder Naam voor aan haar leden, vrijwilligers, partners en mensen die door de vzw worden ondersteund, onder wie gevangenen en vluchtelingen. Pedagoog, talent- en burn-outcoach Luk Dewulf verdiepte zich in de ruim 400 getuigenissen, van mensen met heel uiteenlopende leeftijden en opleidingsniveaus, die al binnenstroomden. 'De meeste verhalen gaan over negatieve ervaringen waaruit mensen voor zichzelf een positieve levensles afleiden. Opmerkelijk vind ik dat, want bij de vraagstelling was niet aangegeven dat je per se met een positieve levensles op de proppen moest komen. Slechts enkele getuigen houden het op een negatieve levensles. Sommige ervaringen - denk aan seksueel misbruik - zijn nu eenmaal zo verwoestend dat je er niks positiefs uit kúnt puren. Maar alle andere verhalen zijn dus verhalen van veerkracht: over wat je zelf als mens kunt betekenen of bereiken, wat je voor anderen of elkaar kunt zijn of doen, hoe je met omgevingsfactoren kunt omgaat, enzovoort.''Ik ben ervan overtuigd dat veel mensen een verhaal van veerkracht met zich meedragen, terwijl ze zich daar niet altijd bewust van zijn', zegt Dewulf. 'Tot iemand hen ernaar vraagt vanuit een oprechte interesse, en op een waarderende manier. De vraag krijgen naar wat het leven je heeft geleerd, zet je ertoe aan alles op een rijtje te zetten. Je ziet duidelijker wat je leven allemaal op je pad heeft gebracht en hoe je ermee bent omgegaan, waarna je tot inzichten komt, in de vorm van levenslessen. Daartoe komen, is belangrijk, omdat die levenslessen je kunnen helpen om weer nieuwe hindernissen te boven te komen. Door mensen te bevragen over hun ervaringen, zoals Bond zonder Naam doet, kun je dus hun veerkracht activeren en versterken.'Reflecteren over eigen ervaringen en die van anderen betekent stilstaan, afstand nemen van de dingen, kritisch zijn en angsten en twijfels onder ogen zien. 'Dat wordt in het huidige bedrijfs- en politieke leven nog te weinig aangemoedigd', meent Dewulf. 'Maar ook in het gewone leven heerst er een angstcultuur, waarin mensen niet durven stil te staan en hun angsten liever verdringen. Terwijl je je angsten net onder ogen moet zien om uit te zoeken hoe je ze hanteerbaar kunt maken. We behoren tot de welvarendste generatie ooit. En toch laten meer mensen dan ooit zich verlammen door hun angsten. Ze houden vast aan een job die hen geen voldoening geeft of te veel van hen vraagt, durven niet te kiezen voor hun talenten, blijven hangen in een vechtscheiding of verslavingsproblematiek, enzovoort.'Professor Patrick Luyten, psycholoog aan de KU Leuven, kaartte dat naar aanleiding van zijn geluksonderzoek al aan in Bodytalk . 'Zo veel mensen willen verandering in hun leven, maar slagen daar niet in. In veel gevallen is dat te wijten aan het gemis van een vaardigheid: kunnen reflecteren over jezelf en anderen. Dat zo veel mensen die vaardigheid missen, moet ons als maatschappij tot nadenken stemmen. Vandaar mijn pleidooi om mensen al van jongs af meer aan te zetten tot reflectie. Ouders en leerkrachten vervullen daarbij een sleutelrol, want kinderen nemen het meest aan van mensen aan wie ze gehecht zijn en die ze vertrouwen. En eigenlijk is dat niet anders voor volwassenen. Daarom sturen wij in ons geluksonderzoek aan op interacties met de naaste omgeving. Het is in de context van gehechtheidsrelaties dat je leert over jezelf.''We worden er als mens en maatschappij dus alleen maar beter van als we - jong en oud - aanmoedigen om stil te staan bij en na te denken over wat we uit onze eigen ervaringen en die van anderen kunnen leren', besluit Dewulf. 'Vooral voor levenslessen over de generaties heen hebben we nog te weinig oor. Denk maar aan de levenslessen die onze grootouders proberen mee te geven. Beklijvende levenslessen toch, zou je denken, want die mensen hebben een oorlog meegemaakt. En toch schatten we hun verhalen vaak niet hoger in dan 'interessante wijsheden'. Ook op politiek vlak wordt nog te weinig geleerd uit het verleden. Zolang je iets niet zelf hebt meegemaakt, beklijft het veel minder, dat is wel zeker. En daarom dreigt iedere generatie weer tegen hetzelfde aan te lopen. Eigenlijk moet je mensen dus toewensen dat het leven hen voor vele hindernissen plaatst. Hindernissen die hen weliswaar niet beschadigen, maar waardoor ze veel levenservaringen opdoen. En waardoor ze kunnen komen tot verrijkende levenslessen, die ze in het beste geval ook met anderen delen."