Hoe kun je mensen meer fruit laten eten? Wetenschapper van de Vrije Universiteit Brussel Tom Deliens onderzocht het bij de studenten van de VUB in het universiteitsrestaurant op de campus in Etterbeek. Daar verorberen dagelijks zowat 1.000 studenten en personeelsleden hun middagmaal en wordt er aan het dessertenbuffet naast ijs, pudding en cake ook fruit aangeboden.

Tijdens het experiment plaatste onderzoeker Deliens week na week nieuwe stimuli ('nudges') bij het fruit. Het ging onder meer om een poster van de vernieuwde voedingsdriehoek, gevolgd door groene hartvormige labels met een glimlach op of boodschappen die de voedingswaarde van fruit benadrukken tegenover ongezonde alternatieven.

Voedingsdriehoek en groene hartjes

De resultaten tonen dat bij twee nudges, de voedingsdriehoek en de groene hartjes, de restaurantbezoekers het meest voor een stuk fruit kozen.

Op lange termijn bleek de combinatie van vier verschillende nudges het meest effectief. Bij een of drie stimuli werd geen significante stijging in de fruitverkoop vastgesteld.

'Dit onderzoek bevestigt dat we via nudging het gedrag van mensen kunnen beïnvloeden', zegt Deliens. 'Maar dat succes hangt ook af van welke stimuli je gebruikt en van hoeveel prikkels je de consumenten geeft. Dat de twee stimuli met kleurtjes de fruitverkoop het sterkst boostten, heeft mogelijk te maken met het feit dat we groen typisch associëren met iets 'goed' of 'gaan' zoals bij een verkeerslicht en rood vaak symbool staat voor 'slecht' of 'stop'.'

Prijsverlaging effectiever

Toch is nudging geen wondermiddel. Uit bijkomende interviews met 550 restaurantgangers gaf 66 procent aan dat ze de nudges opmerkten, maar slechts 3 procent gaf aan dat ze hun gedrag bewust aanpasten onder invloed van de aangebrachte stimuli.

Agressievere technieken zoals een prijsverlaging voor gezond eten, zouden effectiever zijn. Uit eerder wetenschappelijk onderzoek waarbij de kostprijs van ongezonde voeding verhoogd werd en van gezonde voeding verlaagd, stelden onderzoekers bij veel meer mensen een gedragsverandering vast.

'Nudging combineren met een actievere aanpak kan zeker nuttig zijn om gedragsverandering op grotere schaal en langere termijn te bekomen', besluit Deliens.