Het aantal besmettingen met mazelen is in Europa dramatisch gestegen. Alleen al in de eerste helft van dit jaar liepen meer dan 41.000 kinderen en volwassenen de besmettelijke ziekte op, zo waarschuwt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) maandag in Kopenhagen. Minstens 37 personen overleefden de ziekte niet.

De organisatie spreekt van een explosieve stijging in de WHO-regio Europa. Met ruim 41.000 besmettingen in de eerste zes maanden van 2018 ligt het aantal gevallen dit jaar nu al hoger dan alle afzonderlijke jaarcijfers van het voorbije decennium. Tot hiertoe stond het record voor de periode sinds 2010 op 23.927 besmettingen (2017), het laagste aantal werd in 2016 geregistreerd, toen werd afgeklokt op 5.273 gevallen.

Vooral Oekraïne werd zwaar getroffen en is dit jaar al goed voor meer dan de helft van de besmettingen met mazelen (23.000), een gevolg van het conflict in de regio waardoor zaken als inentingen minder goed worden opgevolgd, luidt het.

Daarnaast scoren echter ook landen als Frankrijk, Georgië, Griekenland, Italië, Rusland en Servië met meer dan 1.000 gevallen hoog op de gevarenschaal.

'Vaccins werken. Dat is een feit, net zoals de aarde rond de zon draait'

Vytenis Andriukaitis, eurocommissaris voor Gezondheid

België doet het in vergelijking met de meeste buurlanden redelijk goed: de WHO registreerde voor ons land van januari tot en met juni 2018 een zeventigtal besmettingen. Enkel Nederland en Luxemburg doen bij de buurlanden beter met minder dan 50 gevallen.

Het mazelenvirus is zeer besmettelijk en verplaatst zich via de lucht, zonder dat er contact voor nodig is. Zo kan de besmetting gebeuren door te hoesten of te praten. De mazelen kunnen zware luchtweginfecties en neurologische aandoeningen veroorzaken, zoals longontstekingen en hersenvliesontstekingen.

Om uitbraken te vermijden moet volgens de WHO minstens 95 procent van de bevolking in alle leeftijdscategorieën of sociale groepen ingeënt zijn. Regionaal directeur Zsuzsanna Jakab maant de 53 lidstaten van de WHO-regio aan doeltreffende maatregelen te nemen om de uitbreiding van de ziekte te stoppen. 'Een goede gezondheid begint met de vaccinatie', zegt ze.

Europese Commissie wil vaccinatiegraad opkrikken

Eerder maakte de Europese Commissie aan de lidstaten al een aantal aanbevelingen over om de terughoudendheid van een deel van de Europeanen tegenover vaccins aan te pakken en de vaccinatiegraad te verbeteren. 'Vaccins werken. Dat is een feit, net zoals de aarde rond de zon draait', aldus eurocommissaris voor Gezondheid Vytenis Andriukaitis.

Andriukaitis pleit voor Europese coördinatie. Een te lage vaccinatiegraad in één lidstaat kan in het Europa zonder binnengrenzen immers ook de gezondheid van mensen in andere lidstaten in gevaar brengen, aldus de eurocommissaris. Zo wil hij onder meer dat alle lidstaten tegen 2020 nationale vaccinatieplannen invoeren, met onder meer de doelstelling om de vaccinatiegraad tegen mazelen op minstens 95 procent te brengen.

Andriukaitis pleit voorts voor het invoeren van routinecontroles en inentingen tijdens de verschillende levensfases. De Litouwse eurocommissaris denkt ook aan een gemeenschappelijke vaccinatiekaart die elektronisch grensoverschrijdend kan worden uitgewisseld. Risico's op vaccintekorten wil hij verminderen via een virtuele databank met informatie over vaccinvoorraden en -behoeften in de hele Europese Unie.