Wie zich niet wil laten vangen door nepnieuws, kan zichzelf testen met de gratis WhatsApp-challenge van deCheckers, een spel tegen online misleiding voor een breed publiek. ‘Want wie scrolt vandaag niét op sociale media? Wie twijfelt soms niet, of wat online staat wel te vertrouwen is?’
deCheckers vzw, een non-profit die burgers helpt om feit van fictie te onderscheiden in online nieuws, lanceert twee gloednieuwe gratis interactieve WhatsApp-challenges. Via verschillende opdrachten krijgen deelnemers strategieën aangeleerd om nepnieuws, AI-beelden en subjectieve, sturende berichtgeving te herkennen.
Deelnemen is eenvoudig: sla het nummer +32 497 85 52 55 op in uw contacten, start een gesprek via WhatsApp en kies de optie “nepnieuwschallenge”. De chatbot begeleidt u door vier korte modules van telkens ongeveer tien minuten. De inhoud is aangepast aan de leeftijd van de deelnemers. Registreren is niet nodig, persoonlijke gegevens delen ook niet.
Elk van de vier modules combineert praktische uitleg met interactieve vragen en is zo ontworpen dat iedereen, ongeacht voorkennis, op een leuke manier zijn of haar kritisch denkvermogen kan testen en aanscherpen.
Dit zijn de vier modules:
Nepnieuws herkennen – Krijg sleutels en tips om gemanipuleerde beelden te doorzien zoals deepfakes en varianten daarvan.
Mediabias herkennen – Leer framing en sturende beelden en koppen herkennen. Zo voorkomt u dat u onbewust een bepaalde opinie krijgt opdrongen.
Echokamers – Ontsnap uit uw bubbel, herken advertenties op sociale media, diversifieer uw tijdlijn en verbreed zo uw wereldbeeld. Zet de algoritmes, die bepalen wat u online te zien krijgt, naar uw hand.
Factchecktools – In deze minicursus leert u met eenvoudige factchecktools stap voor stap valse berichten, misleidende beelden en online oplichting herkennen.
Twee van de vier modules stonden al online, de twee nieuwste – factchecktools en echokamers – zijn daar ondertussen bijgekomen. U kunt de challenges in uw eentje doen, maar evengoed met familie, vrienden of collega’s, op school, in de bibliotheek of het seniorencentrum, waar u ook bent.
‘Mediawijsheid is vaak vooral op jongeren gericht’, zegt Jan Jagers, directeur van deCheckers. ‘Terecht. En onterecht. Want wie scrollt vandaag niét op sociale media? Wie twijfelt soms niet, of wat online staat wel of niet te vertrouwen is? Met onze challenges via WhatsApp mikken we laagdrempelig op een zo breed mogelijk Nederlandstalig publiek van alle leeftijden, in Vlaanderen én Nederland.’
Dit initiatief maakt deel uit van het Europese project SEMS – Short and Effective Media Literacy Service in Europe. Dat wordt gecoördineerd door de Fundación Maldita.es in Spanje en is een samenwerking met The Guardian Foundation (Verenigd Koninkrijk), Correctiv (Duitsland) en deCheckers (België).