1. Wat staat op het spel?

De grondwet stelt dat verdachten maximaal 24 uur vastgehouden mogen worden. Kort na de aanslagen in Parijs stelde premier Charles Michel (MR) voor om de termijn op te trekken naar 72 uur. De beperking tot 24 uur is volgens hem vaak 'een rem' op het onderzoek.
...

De grondwet stelt dat verdachten maximaal 24 uur vastgehouden mogen worden. Kort na de aanslagen in Parijs stelde premier Charles Michel (MR) voor om de termijn op te trekken naar 72 uur. De beperking tot 24 uur is volgens hem vaak 'een rem' op het onderzoek. Op het voorstel van Michel volgde een reeks hoorzittingen met academici en mensen op het terrein. Daar bleek dat een meerderheid een verlening tot 72 uur te verregaand vond. Er was wel een draagvlak voor een verlenging tot 48 uur. Binnen de meerderheid, en met steun van oppositiepartij CDH, werd intussen een compromis gevonden over een minder drastische grondwetswijziging. De voorliggende wijziging bepaalt dat de termijn opgetrokken wordt naar 48 uur voor alle misdrijven. Voor terreur zou een verlenging tot 72 uur wel kunnen. Wellicht niet. Voor de wijziging is een tweederdemeerderheid nodig. Ondanks de steun van oppositiepartijen CDH en Vlaams Belang lijkt dat nipt onhaalbaar. Om zijn slag thuis te halen, moet Michel hopen op afwezigheden binnen de oppositiepartijen PS, SP.A, Groen/ Ecolo en DéFi. Het standpunt van de oppositiepartijen is in grote lijnen dat van federaal procureur Frédéric Van Leeuw. Volgens Van Leeuw volstaat óók in terreurzaken een verlenging tot 48 uur, een maatregel die het midden houdt tussen 'de vereisten van het onderzoek én de individuele rechten'. Advocaat Tom De Meester vindt van niet. Als vertegenwoordiger van de Orde van Vlaamse Balies (OVB) lichtte hij tijdens een van de hoorzittingen zijn standpunt toe. 'Ik begrijp dat terreuronderzoek heel belangrijk is om de veiligheid van de samenleving te beschermen,' vertelt De Meester aan Knack, 'maar als advocaat wil ik ook waken over de individuele rechten. Het vermoeden van onschuld moet altijd worden gerespecteerd. Een termijn van 48 uur zonder rechterlijke controle lijkt mij een brug te ver.'Michel weet zich behalve door de meerderheid ook gesteund door Paul Van Tigchelt van het Coördinatieorgaan voor de Dreigingsanalyse (OCAD). Maar volgens SP.A-Kamerlid Hans Bonte gaat het vooral om een symbolenstrijd. 'Door de stoerdoenerij van de meerderheid trappelen we intussen al anderhalf jaar ter plaatse.'