Eind september kwamen Frankrijk, Duitsland, Italië en Malta een nieuw en tijdelijk spreidingsplan overeen voor bootvluchtelingen die op de Middellandse Zee worden gered. Vorige week woensdag keurde een meerderheid mét CD&V maar zónder Open VLD in de Kamercommissie Buitenlandse Betrekkingen een resolutie goed die de regering oproept om mee te stappen in het initiatief. Volgende week zal het federaal parlement naar alle waarschijnlijkheid hetzelfde doen.

Voormalig staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) is niet te spreken over die demarche. 'Willen we als enige land zo echt naïef zijn?', vertelt Francken aan Knack. 'Het spreidingsplan is een maat voor niets. De elf landen die zich bereid hebben verklaard om mee te doen, trekken hun staart al in. Duitsland en Frankrijk spelen op hun beurt een politiek spel nu Matteo Salvini naar de oppositiebanken is verdwenen en de nieuwe Italiaanse regering zich pro-Europees opstelt. En Italië en Malta willen vanzelfsprekend hun problemen doorschuiven'.

Het voorgestelde spreidingsplan werkt niet?

Francken: Ik heb vier jaar lang benadrukt dat we zo'n systeem maar bespreken indien het volledige Europese Asielsysteem wordt hervormd. Herverdeling werkt enkel als we de secundaire stromen op het Europese vasteland inperken. Volgens de huidige regels is het land van aankomst maar achttien maanden verantwoordelijk voor de behandeling van de asielaanvraag. Dus wat gebeurt er? Een migrant die aankomt in Italië reist door naar België, duikt hier anderhalf jaar onder en vraagt vervolgens hier asiel aan. We zitten met een enorme asiel- en opvangcrisis in dit land. Extra migranten kunnen er simpelweg niet bij.

Uit een nieuw rapport van de Europese Rekenkamer blijkt dat sommige asielaanvragen in Griekenland pas in 2023 zullen worden behandeld.

Francken: Dat is toch te gek voor woorden. Niet moeilijk dat migranten hun weg zoeken naar België en omstreken. Ze worden doodeenvoudig gestimuleerd om dat te doen. Maar mijn quota zijn zogezegd onwettelijk? Waarmee zijn we eigenlijk bezig?

Ik heb geen flauw idee wat MR en CD&V bezielt. Dat ze dat het maar eens komen uitleggen in Vlaanderen.

De Europese onderhandelingen zitten momenteel muurvast. Groen en CD&V vinden dat we Italië en Malta intussen uit de nood moeten helpen.

Francken: Totale onzin. Momenteel krijgt België meer asielaanvragen te verwerken dan Italië. Eigenlijk zou het spreidingsplan in de omgekeerde richting moeten werken.

Op uw Facebook-account spreekt u over 'een democratische hold-up'. Wat bedoelt u daarmee?

Francken: De gesprekken over de Europese hervorming van de asielregels verlopen aartsmoeilijk. Als we nu toegevingen doen, dan zijn de Zuid-Europese landen nog minder geneigd om water bij de wijn te doen. De Belgische partijen die voor het spreidingsplan willen stemmen, ondergraven het regeringsstandpunt van de afgelopen jaren en dreigen de Noord- en West-Europese onderhandelingspositie te kapen. De gutmenschen bedoelen het ongetwijfeld goed, maar kennen de materie niet. Enkel huidig staatssecretaris voor Asiel en Migratie Maggie De Block heeft door wat er gaande is.

Twee voormalige coalitiepartners, de MR en CD&V, zullen wel voor het plan stemmen.

Francken: Ik heb geen flauw idee wat hen bezielt. Dat ze dat hier maar eens komen uitleggen, want in Vlaanderen bestaat er geen meerderheid voor het spreidingsplan. Ik kan me niet voorstellen dat hun achterban hiervoor staat te springen. Maar ze stemmen wat ze willen, ze doen maar. We zullen wel zien waar het toe leidt (ironisch).

Ook de PS zal voor het spreidingsplan stemmen. Vindt u dat ze in de schoot van de federale regeringsonderhandelingen de deur voor uw partij dichtslaan?

Francken: In lopende zaken zonder regeerakkoord doet iedereen wat hij wil. Ik presenteer ook voorstellen waarbij ik de PS niet betrek.

Verschillende media melden intussen dat we afstevenen op Paars-Groen. Dreigt N-VA inderdaad naast de boot te vallen?

Francken: Onze partijvoorzitter (Bart De Wever, nvdr.) zwijgt al vijf maanden over de regeringsonderhandelingen. Ik denk dat dat een goede zaak is, in tegenstelling tot wat kandidaat-CD&V-voorzitter Joachim Coens bijvoorbeeld over onze partij zegt. De PS is maar de derde grootste partij van het land. Het zou enorm onverstandig zijn om N-VA, de grootste van het land, zomaar opzij te schuiven.