Regering-De Croo gaat onder de lat door, hekelt rechtse oppositie

De rechtse oppositiepartijen Vlaams Belang en N-VA reageren dinsdag vernietigend op het begrotingsakkoord van de regering-De Croo. "Deze regering met zeven partijen en vier ideologieën slaagt er niet in om zelfs maar te beginnen aan het saneren van de bloedrode begrotingscijfers en torenhoge staatsschuld", zegt VB-Kamerlid Wouter Vermeersch. "Begrotingsgewijs zijn de inspanningen zwaar onder de lat die staatssecretaris (Eva) De Bleeker zichzelf oplegde", verwijst de Kamerfractie van N-VA naar de 3-procentnorm. "We zetten verder koers richting het grootste begrotingstekort van de EU."

Volgens de grote lijnen van het akkoord zou het begrotingstekort worden afgebouwd van 5,4 procent in 2021 naar 3,1 procent in 2022. Er is ook sprake van een saneringsinspanning van 2,4 miljard euro. "Het enige dat de Vivaldi-partijen nog aan elkaar bindt, naast angst voor de verkiezingen, zijn extra taksen, belastingen en heffingen", zegt fractieleider Barbara Pas (Vlaams Belang). Nochtans had de regering de lat al zeer laag gelegd, zegt de partij, "namelijk een budgettaire inspanning van maximaal 2,5 miljard op een totaal tekort over 2022 van zo'n 20 miljard euro".

Volgens Vlaams Belang voert de regering met haar begrotingsakkoord "veel geniepige taksen op de kap van de reeds uitgeperste gewone Vlamingen in" en "wordt aan de heilige linkse huisjes niet geraakt: de miljardenfactuur van de migratie, de transfers, de Europese Unie en de vele miljoenen die verloren gaan aan een veel te vet Belgisch politiek systeem". De bijsturingen van het fiscaal gunstregime voor topsporters zijn voor de partij slechts marginaal. Hoewel anders verwoord, klinkt de kritiek bij N-VA gelijkaardig. De regering duikt onder de lat van staatssecretaris voor Begroting De Bleeker door, ondanks "nieuwe taksen ter waarde van waarschijnlijk meer dan 1 miljard euro".

N-VA zegt dat het om haar eerste beschouwingen van de federale plannen gaat. Net als het VB heeft de partij kritiek op het feit dat de regering haar plannen eerst op een persconferentie uit de doeken doet en pas in tweede instantie in het parlement. Wat het arbeidsmarktbeleid betreft, spreekt N-VA van een reeks losse maatregelen. "De meest significante is dat langdurig zieken de volle 2,5% van hun uitkering verliezen als ze weigeren een vragenlijst in te vullen. En dat nadat de uitkeringen al verhoogd waren. Dat is dus een nuloperatie."

"Als het klopt dat andere eventuele maatregelen nog grotendeels langs sociale partners moeten, dan vragen we ons af wat daar nog allemaal bijkomt? Dit gebrek aan ambitie zal ons niet naar die tewerkstellingsgraad van 80 procent brengen. Werken wordt op geen enkele manier interessanter en langdurige inactiviteit wordt niet kwalitatief aangepakt", aldus de N-VA.

De rechtse oppositiepartijen herhalen ook hun kritiek dat de middenklasse de rekening van de oplopende energieprijzen gepresenteerd krijgt.

N-VA verlaat halfrond vlak voor State of the Union De Croo

De N-VA-fractie heeft de plenaire Kamer verlaten vlak voor de beleidsverklaring van premier Alexander De Croo. De grootste oppositiepartij is misnoegd om de persconferentie die De Croo en zijn vicepremiers dinsdagvoormiddag al gaven, nog voor het parlement de details over het begrotingsakkoord te zien kreeg.

Het federale parlement opent vandaag het parlementaire jaar. Dat gaat traditioneel gepaard met een 'State of the Union' van premier Alexander De Croo, maar die begon met een valse noot. Oppositiepartij N-VA stapte vlak voor de verklaring op omdat ze het niet eens is met de communicatie van de regering. Die gaf dinsdagvoormiddag immers al een persconferentie over het begrotingsakkoord dat een paar uur eerder was bereikt, nog voor het parlement de details daarvan in handen kreeg. "Ongezien", zei N-VA-fractieleider Peter De Roover. "Dat staat symbool voor de neerbuigendheid van de regering voor het huis van de democratie. Wij spelen dat spel niet mee vandaag."

De Vlaams-nationalisten hebben ook problemen met de beperkte samenstelling van de Kamer. Door de geldende coronamaatregelen kan nog altijd maar amper een kleine helft van de 150 Kamerleden aanwezig zijn, maar volgens De Roover zijn die regels "precies enkel van toepassing wanneer de zitting voor geopend wordt verklaard". "De collega's van de meerderheid zaten zonet haast op elkaars schoot. Hypocrisie wordt hier bevorderd tot meerderheidsbeleid. Het feit dat helft van de Kamerleden dit niet kan bijwonen, verdient democratische afkeuring." De Roover kreeg bij monde van Barbara Pas en Raoul Hedebouw bijval van respectievelijk Vlaams Belang en PVDA, maar die fracties bleven wel zittten voor de regeringsverklaring.

Premier De Croo zelf reageerde laconiek. "Uw geheugen is toch bijzonder kort. Vijf jaar geleden (toen N-VA in de federale regering zat, red.) was het voor jullie geen probleem, vandaag zou dat een schandaal voor de democratie zijn."

De eerste minister benadrukte ook dat de begrotingstabel intussen is overgemaakt aan de diensten van de Kamer, zodat de parlementsleden morgen/woensdag over de regeringsverklaring kunnen debatteren met alle details voorhanden. "Dit parlement wordt ingelicht op het niveau van detail waar het recht op heeft."

PVDA ziet koude winter met Vivaldi

"De grote verliezers van dit begrotingsakkoord van Vivaldi, dat zijn de overgrote meerderheid van de werkende mensen die hun facturen door het dak zien gaan, en de langdurig zieken die voor de eerste keer sancties riskeren", reageert PVDA-voorzitter Peter Mertens op het akkoord dat de regering-De Croo dinsdagochtend bereikte. Mertens hekelt dat de grote fortuinen, ondanks de Pandora Papers, op beide oren kunnen slapen.

Voor PVDA volstaat de verlenging van het sociaal tarief niet. "Op welke planeet leven ministers die denken dat prijsstijgingen van meer dan 700 euro enkel voor de laagste inkomens een probleem zijn?", vraagt Peter Mertens zich af. Hij wijst op het pleidooi van zijn partij voor een btw-verlaging van 21 naar 6 procent, die de factuur onmiddellijk met gemiddeld 347 euro zou doen dalen. De PVDA wil ook niet weten van de aangekondigde sancties voor langdurig zieken. Volgens de partij zijn de re-integratietrajecten waar langdurig zieken nu ingeduwd worden, in feite een ontslagmachine die voor zeven op de tien uitdraait op een ontslag wegens medische overmacht. "Voor fiscale fraudeurs daarentegen, toont de regering zich een heel stuk milder", stelt Peter Mertens de twee maten twee gewichten van het begrotingsakkoord aan de kaak. "De Pandora Papers onthullen dat de wereldwijde belastingontduiking van grote fortuinen en multinationals op 11,3 biljoen dollar kan worden geschat. Dan is het toch hemeltergend om amper een week later een begrotingsakkoord af te sluiten waarin geen enkele nieuwe maatregel aangekondigd wordt om fiscale fraude aan te pakken?"

"Enkele positieve noten in onvoltooide symfonie" (VBO)

Het begrotingsakkoord waarover het kernkabinet het dinsdagochtend eens raakte, leidt tot "gemengde gevoelens" bij het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO). De werkgeversorganisatie blijft "op haar honger zitten" wat de hervormingen van de arbeidsmarkt betreft, maar is bijvoorbeeld wel tevreden over de invoering van een energienorm.

Wat de arbeidsmarkthervormingen betreft ziet het VBO onder meer goede maatregelen "in de activering van het ontslagrecht en de grotere mobiliteit van werkzoekenden tussen de regio's". Ook een eerste stap naar soepelere regels voor de e-commerce is positief, al is het "jammer" dat daarvoor wordt doorverwezen naar "het zoveelste onderzoek of rondetafelgesprek". Het recht van werknemers op vijf individuele opleidingsdagen stemt het VBO dan weer ontevreden. "Het maakt van vorming een pure mathematische oefening en druist in tegen de sectorale autonomie", luidt het.

Ook "de eenheidsworstregeling in verband met telewerk en het opheffen van de vrijwilligheid ten nadele van de werkgever gaat voorbij aan de realiteit op het terrein", net als de afschaffing van het ziektebriefje voor één dag afwezigheid in grote bedrijven (tot drie keer per jaar). De invoering van een energienorm, waarbij de energieprijzen niet meer kunnen stijgen dan in de buurlanden, krijgt wel de goedkeuring. "De huidige en toekomstige bijdragen en toeslagen worden omgezet in accijnzen zonder te raken aan de bestaande heffingen voor alle actoren.

Dat is voor het VBO een essentieel punt", benadrukt de organisatie.

Wat de opmaak van de begroting zelf betreft, is het VBO tevreden dat er "blijvende aandacht is voor de budgettaire orthodoxie". Enkele ingrepen "stellen problemen of vereisen meer uitleg", luidt het wel.

"De Vivaldi-regering heeft de coronacrisis bijzonder efficiënt aangepakt. Het herstel van onze economie is volop aan de gang zonder een lawine aan faillissementen. Dit helpt het herstel van de begroting. Extra productieve investeringen waarbij ook een samenwerking met de private sector mogelijk wordt, en een energienorm die een uit de pan swingende energiefactuur moeten tegengaan, zijn muzieknoten die ondernemers graag horen", concludeert VBO-CEO Pieter Timmermans. "Maar de symfonie op het vlak van de arbeidsmarkt is, op enkele noten na, onvoltooid", zegt hij voorts. "De minimumpensioenen optrekken naar 1.500 euro per maand was eenvoudig. De financiering ervan via een werkzaamheidsgraad van 80 procent is onzeker. Enkel de maatregelen inzake e-commerce en avond- en nachtwerk zullen immers effectief vruchten afwerpen en die zijn doorgeschoven naar een rondetafel met een onzekere afloop."

Voka hekelt "half werk"

De arbeidsmarkthervormingen die deel uitmaken van het begrotingsakkoord waarover het kernkabinet dinsdagochtend overeenstemming bereikte, volstaan volgens Voka niet om de werkzaamheidsgraad te verhogen. Dat zegt de werkgeversorganisatie in een reactie.

Het gaat onder meer om een reeks maatregelen om vacatures voor knelpuntberoepen in te vullen en langdurige arbeidsongeschiktheid tegen te gaan, een hervorming van de bijzondere bijdrage in de sociale zekerheid en de eerste stappen naar een soepeler kader voor e-commerce. Daarnaast krijgen werknemers ook recht op vijf individuele opleidingsdagen. "We zien positieve en negatieve elementen in de arbeidsmarkthervormingen, maar blijven toch op onze honger zitten", zegt Hans Maertens, gedelegeerd bestuurder van Voka. "Samengeteld zijn deze hervormingen onvoldoende om de werkzaamheidsgraad structureel te doen stijgen. Het is duidelijk dat de federale regering in een groot compromis een poging doet om een beetje rekening te houden met iedereen, maar finaal half werk aflevert en dat is bijzonder jammer."

Voka klaagt aan dat uit een aantal hervormingen "bijkomende administratieve lasten" voor ondernemingen voortvloeien en dat sommige maatregelen uit lijken te gaan van "een wantrouwen ten aanzien van de werkgevers".

Met name de afschaffing van het ziektebriefje voor één dag afwezigheid in grote bedrijven veroorzaakt misnoegen. "Voor Voka neemt men hiermee een sleutel weg om mogelijk misbruik aan te pakken", aldus Maertens. "Laat elke werkgever de vrijheid om een beleid rond ziekteverzuim uit te stippelen."

De werkgeversorganisatie begrijpt ook niet dat er voor kmo's dan wel een vrijstelling komt. Voorts stuiten onder meer het individuele opleidingsrecht en het feit dat soepelere regels voor de e-commerce op de lange baan worden geschoven, Voka voor de borst. Positief zijn volgens Maertens dan weer de maatregelen rond de activering van werklozen en arbeidsmobiliteit tussen de regio's. Ook onder meer nog het afbouwen van de bijzondere bijdrage in de sociale zekerheid stemt Voka tevreden.

Unizo geeft akkoord "voordeel van de twijfel"

Het akkoord dat het kernkabinet dinsdagochtend heeft bereikt over de begroting, krijgt van werkgeversorganisatie Unizo "het voordeel van de twijfel". Dat zei topman Danny Van Assche in een reactie. "Er zijn toch een aantal antwoorden op belangrijke punten en we zijn opgelucht dat men toch naar ons geluisterd heeft."

Unizo was met name "bijzonder boos" wat de afschaffing van het ziektebriefje voor één dag afwezigheid betreft, een maatregel die werknemers tot drie keer per jaar zouden kunnen inroepen. Uiteindelijk liet vicepremier Petra De Sutter (Groen) dinsdagochtend weten dat er voor kleine en middelgrote ondernemingen een uitzondering zou komen. "We horen nu toch dat er naar ons geluisterd is en dat er een afwijkende regeling komt voor kmo's. Dat zorgt wel voor opluchting", aldus Van Assche. Unizo vreesde vooral zogenaamde 'maandagziekte'. "Je kan dat niet vanuit Brussel voor iedereen beslissen. Je hebt er altijd sommigen die er de kantjes van aflopen", benadrukt hij. "Wij vinden dat het aan het bedrijf zelf is om daarmee om te gaan. Een bedrijf met een goede sfeer en waar iedereen elkaar vertrouwt, kan dan zelf beslissen wat het doet." Voorts is Unizo ook tevreden dat de regering een reeks maatregelen neemt tegen de krapte op de arbeidsmarkt, volgens Van Assche "het grootste probleem" waarmee de bedrijven momenteel te kampen hebben. Het gaat onder meer om een plan tegen arbeidsongeschiktheid, een reeks arbeidsmarkthervormingen en de geleidelijke afbouw van de bijzonder RSZ-bijdrage. Ook onder meer nog de invoering van de energienorm - waarbij de energieprijzen niet meer kunnen stijgen dan in de buurlanden - krijgt de goedkeuring van Van Assche. "We pleiten daar al langer voor", zegt hij. "Het had er sneller mogen komen, maar dat het volgend jaar wordt ingevoerd, is een goede zaak." De Unizo-topman wacht nog de details van het akkoord af. "De concrete uitwerking van diverse aandachtspunten blijft vooralsnog vaag. In afwachting van de definitief uitgewerkte teksten geven we dit akkoord in elk geval het voordeel van de twijfel, besluit Van Assche. Hij verwacht wel nog "heel andere zaken die ons de wenkbrauwen doen fronsen" tegen te komen. Hij zet alvast vraagtekens bij de haalbaarheid van vijf individuele opleidingsdagen voor werknemers.

Agoria ziet "goede intenties, maar mindere uitwerking"

In haar begrotingsakkoord pakt de federale regering "de juiste thema's aan", maar werkte ze de maatregelen soms onvoldoende uit. Dat vindt Agoria, de sectorfederatie van de technologiebedrijven.

"De ambitie en het vertrekpunt van de begroting en de beleidsverklaring, namelijk dat tegen 2030 minstens acht op de tien personen van 20 tot en met 64 jaar een job hebben, zitten goed en delen we. De technologiesector wordt zelf sterk geconfronteerd met de krapte op de arbeidsmarkt. Vandaag tellen we 15.860 openstaande jobs, en we krijgen ze maar niet ingevuld", zegt Agoria-CEO Bart Steukers.

Met een aantal maatregelen uit het begrotingsakkoord worden volgens de technologiefederatie "de eerste stappen" naar de activering van onder meer langdurig zieken gezet. "In tijden van oplopende openbare schuld is er immers een 'derde weg' naast de vermindering van de overheidsuitgaven en eventuele verhogingen van belastingen, namelijk: elke procent verbetering van de inactiviteitsgraad levert 2 miljard euro op volgens rekenwerk van het studiecentrum van Agoria", aldus Steukers. Onder meer het inzetten op knelpuntberoepen en de maatregelen rond "interregionale mobiliteit van werklozen" kunnen rekenen op bijval.

De vijf individuele opleidingsdagen per jaar voor werknemers ziet Agoria dan weer niet zitten. "Dit is een maatregel die ik niet goed begrijp. Het is heel goed dat er meer aandacht gaat naar permanente vorming, maar het is een verkeerd antwoord op een juiste vraag. De vraag is hoe we meer mensen kunnen helpen bijscholen. Het antwoord is niet dit via de traditionele weg te gieten in meer vaste dagen per jaar", vindt Steukers. "Opleiding kan en moet vandaag gepersonaliseerd verlopen, voor de ene met de voeten in het werkveld, voor de andere via nieuwe en interactieve technologieën en op maat gemaakte video's." Dat er werk wordt gemaakt van flexibelere regels rond e-commerce, voor onder meer nacht- en avondwerk, vindt Agoria dan weer goed. Het is wel "jammer dat ze worden overgeheveld naar sociaal overleg", luidt het.

Tot slot plaats de technologiefederatie onder meer nog vraagtekens bij de uitzondering voor kmo's wat de afschaffing van het ziektebriefje voor één dag afwezigheid betreft. "Dit lijkt discriminatie tussen groottes van bedrijven", aldus Steukers.

Comeos vreest voor nog eens duizenden banen in e-commercesector

Dat de federale regering geen maatregelen heeft genomen om nachtwerk in de e-commerce mogelijk te maken, kan er bij handelsfederatie Comeos niet in. "We verloren de voorbije jaren al 20.000 jobs aan de buurlanden, en daar dreigen er nog eens 20.000 bij te komen", zegt Comeos in een persbericht.

"De federale regering heeft nagelaten een opening te maken tot flexibiliteit in de arbeidsorganisatie, een cruciale maaatregel om e-commerce in België uit te bouwen en Belgische jobs te creëren die anders naar het buitenland verdwijnen", redeneert Comeos. In plaats van zelf een beslissing te nemen, schuift de regering de bal door naar de sociale partners. Maar daar verwacht Comeos niet veel van. "De bespreking via een ronde tafel met de sociale partners is een sof. Onderhandelen doen we al tien jaar zonder resultaat.¿ De tijd van praten is voorbij, de maatregelen moeten nu komen", vindt Comeos-topman Dominique Michel. "De regering had eigenlijk een ideale hefboom in handen", voegt hij nog toe.

"E-commerce zal altijd blijven en alleen meer toenemen. En in het regeerakkoord staat dat de werkzaamheidsgraad gevoelig moet worden opgekrikt.¿ Nu komen er 20.000 bijkomende jobs op de helling, dat zal een grote stap achteruit zijn."

Ook de Vlaamse werkgeversorganisatie Voka verwijst in een reactie op de federale begroting naar de e-commerce. "Voka was vragende partij om de regelgeving rond nachtarbeid te versoepelen. We missen al jarenlang de trein van de e-commerce door te rigide regels. Het is een gemiste kans dat de federale regering dit dossier op de lange baan schuift", zit Voka op dezelfde lijn als Comeos.

UGent-econoom Stijn Baert: 'Wie werkt, zal écht meer overhouden'

Stijn Baert (UGent) ziet veel potentieel in de afschaffing van de Bijzondere Bijdrage Sociale Zekerheid. "Wie werkt, zal écht meer overhouden", zegt de arbeidseconoom, die vooral van deze begrotingsmaatregel een activerend effect verwacht. Werkende gezinnen zouden op termijn 700 euro minder belastingen betalen.

De arbeidseconoom spreekt van "een belasting op arbeid die men over de tijd wil uitdoven." Dat is vooral een goede zaak omdat zo de financiële kloof tussen werkenden en niet-werkenden groter wordt.

"Politici rollen al jaren over elkaar om dat te bepleiten", zegt Baert na de begrotingsgesprekken. "Dit is een zichtbare manier om dat te doen. Werkenden zullen meer centen overhouden als ze aan het werk gaan of promotie krijgen". De BBSZ zal in vier fases uitdoven: 2022, 2024, 2026 en 2028. De oefening kan vooral een gunstig effect hebben op de werkzaamheidsgraad, gelooft Baert. Die moet in 2030 federaal op 80 procent liggen.

"Hiermee doet men wat men al lange tijd zegt", vindt Baert, "namelijk werken meer doen lonen en zorgen dat het verschil met niet-werken vergroot."

CM: 'Stigmatisering draagt niet bij tot betere gezondheid'

"Dat de federale regering sterk wil inzetten op de re-integratie van langdurig zieken en daarbij uitgaat van een gedeelde verantwoordelijkheid van alle betrokken partners, is een positieve evolutie", zegt CM. Maar de aangekondigde sancties voor langdurig zieken die onvoldoende inspanningen leveren gaan voor het christelijke ziekenfonds te ver, klinkt het dinsdag in een persbericht. "Stigmatisering draagt niet bij tot betere gezondheid."

In het begrotingsakkoord dat de federale regering dinsdagochtend heeft voorgesteld, zit een groot responsabiliseringsluik voor langdurig zieken. Zo zullen werknemers na tien weken afwezigheid een vragenlijst moeten invullen. Wie hardnekkig weigert, kan 2,5 procent van de uitkering verliezen. Werkgevers met bovenmatig veel langdurig zieken kunnen daar ook een sanctie voor krijgen, ten belope van 2,5 procent van de loonkosten per kwartaal. Tot slot kunnen ook ziekenfondsen een deel van hun middelen verliezen als ze er niet in slagen voldoende mensen aan het werk te helpen. Bijna een half miljoen mensen zitten door ziekte of een ongeval al langer dan een jaar thuis. Dat is ondertussen meer dan één op de tien werknemers.

'Dat dit een van de grote uitdagingen is waar onze sociale zekerheid voor staat, lijdt geen twijfel', zegt CM-voorzitter Luc Van Gorp. "Het is wel bijzonder jammer dat daar voor de langdurig zieke sancties tegenover moeten staan. Het creëert een sfeer van wantrouwen over de re-integratietrajecten die nergens voor nodig is."

Volgens CM is het veel effectiever om in te zetten op werkbaar en leefbaar werk. Dat moet voorkomen dat mensen langdurig ziek worden. "De meeste langdurig zieken zouden niets liever willen dan weer aan de slag te gaan. Dreigen met sancties is dan ook nergens voor nodig. Wij hopen dan ook op een grondige evaluatie van deze maatregel." De afschaffing van de ziektebriefjes voor een dag vindt CM wel een goed idee. "We geloven dat werknemers zelf het best geplaatst zijn om te oordelen of ze in staat zijn om te werken", aldus Van Gorp. "Bovendien creëert het bij huisartsen ruimte voor andere patiënten wanneer ze niet meer voor elke kleinigheid een doktersbriefje moeten schrijven. Voor ons had het gerust nog wat verder mogen gaan, maar het is een belangrijke eerste stap."

CM is bijzonder misnoegd over de nieuwe besparingen in de administratiekosten van de ziekenfondsen. Jaarlijks zullen alle ziekenfondsen samen opnieuw 13 miljoen euro moeten inleveren. "De afgelopen jaren hebben de ziekenfondsen al tientallen miljoenen euro's moeten besparen op hun administratiekosten", hekelt Van Gorp. "Je kan niet blijven snoeien in die middelen zonder dat dit consequenties heeft voor de dienstverlening."

'Begroting zet klimaatstappen vooruit, maar regering laat kansen liggen'

Hoewel de federale overheid met het nieuwe begrotingsakkoord stappen zet, blijft de grote omwenteling uit. Dat zegt Bond Beter Leefmilieu dinsdag in een reactie. "De regering laat met dit akkoord kansen liggen om de economie sneller te vergroenen."

Bond Beter Leefmilieu (BBL) ziet in het akkoord enkele positieve klimaatmaatregelen: een vliegtaks voor korteafstandsvluchten, een inperking van de subsidies voor professionele diesel en een hervorming van de federale heffingen op de elektriciteitsfactuur naar accijnzen. Toch is de kloof tussen het potentieel en de effectieve maatregelen nog erg groot, zegt BBL. Die wijst onder meer naar de afstandslimiet tot 500 kilometer voor vluchten en dringt aan om snel werk te maken van een plan om fossiele subsidies in alle sectoren uit te faseren de komende jaren.

BBL benadrukt dinsdag ook dat de bijkomende klimaatinvesteringen, niet zullen volstaan om de klimaatdoelstellingen te halen. "Met deze begrotingsoefening is de kous dus niet af. België moet tegen 2023 haar energie- en klimaatplan in lijn brengen met de Europese doelstelling om tegen 2030 de uitstoot van broeikasgassen met 55% te reduceren. België zal nog een stevige tand moeten bijsteken om die doelstelling te halen", aldus nog Bond Beter Leedfmilieu.

De rechtse oppositiepartijen Vlaams Belang en N-VA reageren dinsdag vernietigend op het begrotingsakkoord van de regering-De Croo. "Deze regering met zeven partijen en vier ideologieën slaagt er niet in om zelfs maar te beginnen aan het saneren van de bloedrode begrotingscijfers en torenhoge staatsschuld", zegt VB-Kamerlid Wouter Vermeersch. "Begrotingsgewijs zijn de inspanningen zwaar onder de lat die staatssecretaris (Eva) De Bleeker zichzelf oplegde", verwijst de Kamerfractie van N-VA naar de 3-procentnorm. "We zetten verder koers richting het grootste begrotingstekort van de EU."Volgens de grote lijnen van het akkoord zou het begrotingstekort worden afgebouwd van 5,4 procent in 2021 naar 3,1 procent in 2022. Er is ook sprake van een saneringsinspanning van 2,4 miljard euro. "Het enige dat de Vivaldi-partijen nog aan elkaar bindt, naast angst voor de verkiezingen, zijn extra taksen, belastingen en heffingen", zegt fractieleider Barbara Pas (Vlaams Belang). Nochtans had de regering de lat al zeer laag gelegd, zegt de partij, "namelijk een budgettaire inspanning van maximaal 2,5 miljard op een totaal tekort over 2022 van zo'n 20 miljard euro". Volgens Vlaams Belang voert de regering met haar begrotingsakkoord "veel geniepige taksen op de kap van de reeds uitgeperste gewone Vlamingen in" en "wordt aan de heilige linkse huisjes niet geraakt: de miljardenfactuur van de migratie, de transfers, de Europese Unie en de vele miljoenen die verloren gaan aan een veel te vet Belgisch politiek systeem". De bijsturingen van het fiscaal gunstregime voor topsporters zijn voor de partij slechts marginaal. Hoewel anders verwoord, klinkt de kritiek bij N-VA gelijkaardig. De regering duikt onder de lat van staatssecretaris voor Begroting De Bleeker door, ondanks "nieuwe taksen ter waarde van waarschijnlijk meer dan 1 miljard euro". N-VA zegt dat het om haar eerste beschouwingen van de federale plannen gaat. Net als het VB heeft de partij kritiek op het feit dat de regering haar plannen eerst op een persconferentie uit de doeken doet en pas in tweede instantie in het parlement. Wat het arbeidsmarktbeleid betreft, spreekt N-VA van een reeks losse maatregelen. "De meest significante is dat langdurig zieken de volle 2,5% van hun uitkering verliezen als ze weigeren een vragenlijst in te vullen. En dat nadat de uitkeringen al verhoogd waren. Dat is dus een nuloperatie." "Als het klopt dat andere eventuele maatregelen nog grotendeels langs sociale partners moeten, dan vragen we ons af wat daar nog allemaal bijkomt? Dit gebrek aan ambitie zal ons niet naar die tewerkstellingsgraad van 80 procent brengen. Werken wordt op geen enkele manier interessanter en langdurige inactiviteit wordt niet kwalitatief aangepakt", aldus de N-VA. De rechtse oppositiepartijen herhalen ook hun kritiek dat de middenklasse de rekening van de oplopende energieprijzen gepresenteerd krijgt. "De grote verliezers van dit begrotingsakkoord van Vivaldi, dat zijn de overgrote meerderheid van de werkende mensen die hun facturen door het dak zien gaan, en de langdurig zieken die voor de eerste keer sancties riskeren", reageert PVDA-voorzitter Peter Mertens op het akkoord dat de regering-De Croo dinsdagochtend bereikte. Mertens hekelt dat de grote fortuinen, ondanks de Pandora Papers, op beide oren kunnen slapen.Voor PVDA volstaat de verlenging van het sociaal tarief niet. "Op welke planeet leven ministers die denken dat prijsstijgingen van meer dan 700 euro enkel voor de laagste inkomens een probleem zijn?", vraagt Peter Mertens zich af. Hij wijst op het pleidooi van zijn partij voor een btw-verlaging van 21 naar 6 procent, die de factuur onmiddellijk met gemiddeld 347 euro zou doen dalen. De PVDA wil ook niet weten van de aangekondigde sancties voor langdurig zieken. Volgens de partij zijn de re-integratietrajecten waar langdurig zieken nu ingeduwd worden, in feite een ontslagmachine die voor zeven op de tien uitdraait op een ontslag wegens medische overmacht. "Voor fiscale fraudeurs daarentegen, toont de regering zich een heel stuk milder", stelt Peter Mertens de twee maten twee gewichten van het begrotingsakkoord aan de kaak. "De Pandora Papers onthullen dat de wereldwijde belastingontduiking van grote fortuinen en multinationals op 11,3 biljoen dollar kan worden geschat. Dan is het toch hemeltergend om amper een week later een begrotingsakkoord af te sluiten waarin geen enkele nieuwe maatregel aangekondigd wordt om fiscale fraude aan te pakken?" Het begrotingsakkoord waarover het kernkabinet het dinsdagochtend eens raakte, leidt tot "gemengde gevoelens" bij het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO). De werkgeversorganisatie blijft "op haar honger zitten" wat de hervormingen van de arbeidsmarkt betreft, maar is bijvoorbeeld wel tevreden over de invoering van een energienorm.Wat de arbeidsmarkthervormingen betreft ziet het VBO onder meer goede maatregelen "in de activering van het ontslagrecht en de grotere mobiliteit van werkzoekenden tussen de regio's". Ook een eerste stap naar soepelere regels voor de e-commerce is positief, al is het "jammer" dat daarvoor wordt doorverwezen naar "het zoveelste onderzoek of rondetafelgesprek". Het recht van werknemers op vijf individuele opleidingsdagen stemt het VBO dan weer ontevreden. "Het maakt van vorming een pure mathematische oefening en druist in tegen de sectorale autonomie", luidt het. Ook "de eenheidsworstregeling in verband met telewerk en het opheffen van de vrijwilligheid ten nadele van de werkgever gaat voorbij aan de realiteit op het terrein", net als de afschaffing van het ziektebriefje voor één dag afwezigheid in grote bedrijven (tot drie keer per jaar). De invoering van een energienorm, waarbij de energieprijzen niet meer kunnen stijgen dan in de buurlanden, krijgt wel de goedkeuring. "De huidige en toekomstige bijdragen en toeslagen worden omgezet in accijnzen zonder te raken aan de bestaande heffingen voor alle actoren. Dat is voor het VBO een essentieel punt", benadrukt de organisatie. Wat de opmaak van de begroting zelf betreft, is het VBO tevreden dat er "blijvende aandacht is voor de budgettaire orthodoxie". Enkele ingrepen "stellen problemen of vereisen meer uitleg", luidt het wel. "De Vivaldi-regering heeft de coronacrisis bijzonder efficiënt aangepakt. Het herstel van onze economie is volop aan de gang zonder een lawine aan faillissementen. Dit helpt het herstel van de begroting. Extra productieve investeringen waarbij ook een samenwerking met de private sector mogelijk wordt, en een energienorm die een uit de pan swingende energiefactuur moeten tegengaan, zijn muzieknoten die ondernemers graag horen", concludeert VBO-CEO Pieter Timmermans. "Maar de symfonie op het vlak van de arbeidsmarkt is, op enkele noten na, onvoltooid", zegt hij voorts. "De minimumpensioenen optrekken naar 1.500 euro per maand was eenvoudig. De financiering ervan via een werkzaamheidsgraad van 80 procent is onzeker. Enkel de maatregelen inzake e-commerce en avond- en nachtwerk zullen immers effectief vruchten afwerpen en die zijn doorgeschoven naar een rondetafel met een onzekere afloop." De arbeidsmarkthervormingen die deel uitmaken van het begrotingsakkoord waarover het kernkabinet dinsdagochtend overeenstemming bereikte, volstaan volgens Voka niet om de werkzaamheidsgraad te verhogen. Dat zegt de werkgeversorganisatie in een reactie.Het gaat onder meer om een reeks maatregelen om vacatures voor knelpuntberoepen in te vullen en langdurige arbeidsongeschiktheid tegen te gaan, een hervorming van de bijzondere bijdrage in de sociale zekerheid en de eerste stappen naar een soepeler kader voor e-commerce. Daarnaast krijgen werknemers ook recht op vijf individuele opleidingsdagen. "We zien positieve en negatieve elementen in de arbeidsmarkthervormingen, maar blijven toch op onze honger zitten", zegt Hans Maertens, gedelegeerd bestuurder van Voka. "Samengeteld zijn deze hervormingen onvoldoende om de werkzaamheidsgraad structureel te doen stijgen. Het is duidelijk dat de federale regering in een groot compromis een poging doet om een beetje rekening te houden met iedereen, maar finaal half werk aflevert en dat is bijzonder jammer." Voka klaagt aan dat uit een aantal hervormingen "bijkomende administratieve lasten" voor ondernemingen voortvloeien en dat sommige maatregelen uit lijken te gaan van "een wantrouwen ten aanzien van de werkgevers". Met name de afschaffing van het ziektebriefje voor één dag afwezigheid in grote bedrijven veroorzaakt misnoegen. "Voor Voka neemt men hiermee een sleutel weg om mogelijk misbruik aan te pakken", aldus Maertens. "Laat elke werkgever de vrijheid om een beleid rond ziekteverzuim uit te stippelen." De werkgeversorganisatie begrijpt ook niet dat er voor kmo's dan wel een vrijstelling komt. Voorts stuiten onder meer het individuele opleidingsrecht en het feit dat soepelere regels voor de e-commerce op de lange baan worden geschoven, Voka voor de borst. Positief zijn volgens Maertens dan weer de maatregelen rond de activering van werklozen en arbeidsmobiliteit tussen de regio's. Ook onder meer nog het afbouwen van de bijzondere bijdrage in de sociale zekerheid stemt Voka tevreden. Het akkoord dat het kernkabinet dinsdagochtend heeft bereikt over de begroting, krijgt van werkgeversorganisatie Unizo "het voordeel van de twijfel". Dat zei topman Danny Van Assche in een reactie. "Er zijn toch een aantal antwoorden op belangrijke punten en we zijn opgelucht dat men toch naar ons geluisterd heeft."Unizo was met name "bijzonder boos" wat de afschaffing van het ziektebriefje voor één dag afwezigheid betreft, een maatregel die werknemers tot drie keer per jaar zouden kunnen inroepen. Uiteindelijk liet vicepremier Petra De Sutter (Groen) dinsdagochtend weten dat er voor kleine en middelgrote ondernemingen een uitzondering zou komen. "We horen nu toch dat er naar ons geluisterd is en dat er een afwijkende regeling komt voor kmo's. Dat zorgt wel voor opluchting", aldus Van Assche. Unizo vreesde vooral zogenaamde 'maandagziekte'. "Je kan dat niet vanuit Brussel voor iedereen beslissen. Je hebt er altijd sommigen die er de kantjes van aflopen", benadrukt hij. "Wij vinden dat het aan het bedrijf zelf is om daarmee om te gaan. Een bedrijf met een goede sfeer en waar iedereen elkaar vertrouwt, kan dan zelf beslissen wat het doet." Voorts is Unizo ook tevreden dat de regering een reeks maatregelen neemt tegen de krapte op de arbeidsmarkt, volgens Van Assche "het grootste probleem" waarmee de bedrijven momenteel te kampen hebben. Het gaat onder meer om een plan tegen arbeidsongeschiktheid, een reeks arbeidsmarkthervormingen en de geleidelijke afbouw van de bijzonder RSZ-bijdrage. Ook onder meer nog de invoering van de energienorm - waarbij de energieprijzen niet meer kunnen stijgen dan in de buurlanden - krijgt de goedkeuring van Van Assche. "We pleiten daar al langer voor", zegt hij. "Het had er sneller mogen komen, maar dat het volgend jaar wordt ingevoerd, is een goede zaak." De Unizo-topman wacht nog de details van het akkoord af. "De concrete uitwerking van diverse aandachtspunten blijft vooralsnog vaag. In afwachting van de definitief uitgewerkte teksten geven we dit akkoord in elk geval het voordeel van de twijfel, besluit Van Assche. Hij verwacht wel nog "heel andere zaken die ons de wenkbrauwen doen fronsen" tegen te komen. Hij zet alvast vraagtekens bij de haalbaarheid van vijf individuele opleidingsdagen voor werknemers. In haar begrotingsakkoord pakt de federale regering "de juiste thema's aan", maar werkte ze de maatregelen soms onvoldoende uit. Dat vindt Agoria, de sectorfederatie van de technologiebedrijven."De ambitie en het vertrekpunt van de begroting en de beleidsverklaring, namelijk dat tegen 2030 minstens acht op de tien personen van 20 tot en met 64 jaar een job hebben, zitten goed en delen we. De technologiesector wordt zelf sterk geconfronteerd met de krapte op de arbeidsmarkt. Vandaag tellen we 15.860 openstaande jobs, en we krijgen ze maar niet ingevuld", zegt Agoria-CEO Bart Steukers. Met een aantal maatregelen uit het begrotingsakkoord worden volgens de technologiefederatie "de eerste stappen" naar de activering van onder meer langdurig zieken gezet. "In tijden van oplopende openbare schuld is er immers een 'derde weg' naast de vermindering van de overheidsuitgaven en eventuele verhogingen van belastingen, namelijk: elke procent verbetering van de inactiviteitsgraad levert 2 miljard euro op volgens rekenwerk van het studiecentrum van Agoria", aldus Steukers. Onder meer het inzetten op knelpuntberoepen en de maatregelen rond "interregionale mobiliteit van werklozen" kunnen rekenen op bijval. De vijf individuele opleidingsdagen per jaar voor werknemers ziet Agoria dan weer niet zitten. "Dit is een maatregel die ik niet goed begrijp. Het is heel goed dat er meer aandacht gaat naar permanente vorming, maar het is een verkeerd antwoord op een juiste vraag. De vraag is hoe we meer mensen kunnen helpen bijscholen. Het antwoord is niet dit via de traditionele weg te gieten in meer vaste dagen per jaar", vindt Steukers. "Opleiding kan en moet vandaag gepersonaliseerd verlopen, voor de ene met de voeten in het werkveld, voor de andere via nieuwe en interactieve technologieën en op maat gemaakte video's." Dat er werk wordt gemaakt van flexibelere regels rond e-commerce, voor onder meer nacht- en avondwerk, vindt Agoria dan weer goed. Het is wel "jammer dat ze worden overgeheveld naar sociaal overleg", luidt het. Tot slot plaats de technologiefederatie onder meer nog vraagtekens bij de uitzondering voor kmo's wat de afschaffing van het ziektebriefje voor één dag afwezigheid betreft. "Dit lijkt discriminatie tussen groottes van bedrijven", aldus Steukers. Dat de federale regering geen maatregelen heeft genomen om nachtwerk in de e-commerce mogelijk te maken, kan er bij handelsfederatie Comeos niet in. "We verloren de voorbije jaren al 20.000 jobs aan de buurlanden, en daar dreigen er nog eens 20.000 bij te komen", zegt Comeos in een persbericht."De federale regering heeft nagelaten een opening te maken tot flexibiliteit in de arbeidsorganisatie, een cruciale maaatregel om e-commerce in België uit te bouwen en Belgische jobs te creëren die anders naar het buitenland verdwijnen", redeneert Comeos. In plaats van zelf een beslissing te nemen, schuift de regering de bal door naar de sociale partners. Maar daar verwacht Comeos niet veel van. "De bespreking via een ronde tafel met de sociale partners is een sof. Onderhandelen doen we al tien jaar zonder resultaat.¿ De tijd van praten is voorbij, de maatregelen moeten nu komen", vindt Comeos-topman Dominique Michel. "De regering had eigenlijk een ideale hefboom in handen", voegt hij nog toe. "E-commerce zal altijd blijven en alleen meer toenemen. En in het regeerakkoord staat dat de werkzaamheidsgraad gevoelig moet worden opgekrikt.¿ Nu komen er 20.000 bijkomende jobs op de helling, dat zal een grote stap achteruit zijn." Ook de Vlaamse werkgeversorganisatie Voka verwijst in een reactie op de federale begroting naar de e-commerce. "Voka was vragende partij om de regelgeving rond nachtarbeid te versoepelen. We missen al jarenlang de trein van de e-commerce door te rigide regels. Het is een gemiste kans dat de federale regering dit dossier op de lange baan schuift", zit Voka op dezelfde lijn als Comeos. Stijn Baert (UGent) ziet veel potentieel in de afschaffing van de Bijzondere Bijdrage Sociale Zekerheid. "Wie werkt, zal écht meer overhouden", zegt de arbeidseconoom, die vooral van deze begrotingsmaatregel een activerend effect verwacht. Werkende gezinnen zouden op termijn 700 euro minder belastingen betalen.De arbeidseconoom spreekt van "een belasting op arbeid die men over de tijd wil uitdoven." Dat is vooral een goede zaak omdat zo de financiële kloof tussen werkenden en niet-werkenden groter wordt. "Politici rollen al jaren over elkaar om dat te bepleiten", zegt Baert na de begrotingsgesprekken. "Dit is een zichtbare manier om dat te doen. Werkenden zullen meer centen overhouden als ze aan het werk gaan of promotie krijgen". De BBSZ zal in vier fases uitdoven: 2022, 2024, 2026 en 2028. De oefening kan vooral een gunstig effect hebben op de werkzaamheidsgraad, gelooft Baert. Die moet in 2030 federaal op 80 procent liggen. "Hiermee doet men wat men al lange tijd zegt", vindt Baert, "namelijk werken meer doen lonen en zorgen dat het verschil met niet-werken vergroot." "Dat de federale regering sterk wil inzetten op de re-integratie van langdurig zieken en daarbij uitgaat van een gedeelde verantwoordelijkheid van alle betrokken partners, is een positieve evolutie", zegt CM. Maar de aangekondigde sancties voor langdurig zieken die onvoldoende inspanningen leveren gaan voor het christelijke ziekenfonds te ver, klinkt het dinsdag in een persbericht. "Stigmatisering draagt niet bij tot betere gezondheid."In het begrotingsakkoord dat de federale regering dinsdagochtend heeft voorgesteld, zit een groot responsabiliseringsluik voor langdurig zieken. Zo zullen werknemers na tien weken afwezigheid een vragenlijst moeten invullen. Wie hardnekkig weigert, kan 2,5 procent van de uitkering verliezen. Werkgevers met bovenmatig veel langdurig zieken kunnen daar ook een sanctie voor krijgen, ten belope van 2,5 procent van de loonkosten per kwartaal. Tot slot kunnen ook ziekenfondsen een deel van hun middelen verliezen als ze er niet in slagen voldoende mensen aan het werk te helpen. Bijna een half miljoen mensen zitten door ziekte of een ongeval al langer dan een jaar thuis. Dat is ondertussen meer dan één op de tien werknemers. 'Dat dit een van de grote uitdagingen is waar onze sociale zekerheid voor staat, lijdt geen twijfel', zegt CM-voorzitter Luc Van Gorp. "Het is wel bijzonder jammer dat daar voor de langdurig zieke sancties tegenover moeten staan. Het creëert een sfeer van wantrouwen over de re-integratietrajecten die nergens voor nodig is." Volgens CM is het veel effectiever om in te zetten op werkbaar en leefbaar werk. Dat moet voorkomen dat mensen langdurig ziek worden. "De meeste langdurig zieken zouden niets liever willen dan weer aan de slag te gaan. Dreigen met sancties is dan ook nergens voor nodig. Wij hopen dan ook op een grondige evaluatie van deze maatregel." De afschaffing van de ziektebriefjes voor een dag vindt CM wel een goed idee. "We geloven dat werknemers zelf het best geplaatst zijn om te oordelen of ze in staat zijn om te werken", aldus Van Gorp. "Bovendien creëert het bij huisartsen ruimte voor andere patiënten wanneer ze niet meer voor elke kleinigheid een doktersbriefje moeten schrijven. Voor ons had het gerust nog wat verder mogen gaan, maar het is een belangrijke eerste stap." CM is bijzonder misnoegd over de nieuwe besparingen in de administratiekosten van de ziekenfondsen. Jaarlijks zullen alle ziekenfondsen samen opnieuw 13 miljoen euro moeten inleveren. "De afgelopen jaren hebben de ziekenfondsen al tientallen miljoenen euro's moeten besparen op hun administratiekosten", hekelt Van Gorp. "Je kan niet blijven snoeien in die middelen zonder dat dit consequenties heeft voor de dienstverlening." Hoewel de federale overheid met het nieuwe begrotingsakkoord stappen zet, blijft de grote omwenteling uit. Dat zegt Bond Beter Leefmilieu dinsdag in een reactie. "De regering laat met dit akkoord kansen liggen om de economie sneller te vergroenen."Bond Beter Leefmilieu (BBL) ziet in het akkoord enkele positieve klimaatmaatregelen: een vliegtaks voor korteafstandsvluchten, een inperking van de subsidies voor professionele diesel en een hervorming van de federale heffingen op de elektriciteitsfactuur naar accijnzen. Toch is de kloof tussen het potentieel en de effectieve maatregelen nog erg groot, zegt BBL. Die wijst onder meer naar de afstandslimiet tot 500 kilometer voor vluchten en dringt aan om snel werk te maken van een plan om fossiele subsidies in alle sectoren uit te faseren de komende jaren. BBL benadrukt dinsdag ook dat de bijkomende klimaatinvesteringen, niet zullen volstaan om de klimaatdoelstellingen te halen. "Met deze begrotingsoefening is de kous dus niet af. België moet tegen 2023 haar energie- en klimaatplan in lijn brengen met de Europese doelstelling om tegen 2030 de uitstoot van broeikasgassen met 55% te reduceren. België zal nog een stevige tand moeten bijsteken om die doelstelling te halen", aldus nog Bond Beter Leedfmilieu.