De Ecolo-minister erkent dat de Vlaamse regering de ambities opschroeft, 'maar gezien de politieke context van de COP26 en de klimaatnoodsituatie, zou het omgekeerde onbegrijpelijk en onaanvaardbaar geweest zijn'.

Vlaanderen wil de CO2-uitstoot tegen 2030 met 40 procent verminderen. Dat blijft volgens Khattabi 'ver onder wat Europa vraagt (de EU vraagt België om de uitstoot met 47 procent te verminderen, red.) en aan de vooravond van de echte onderhandelingen over de lastverdeling is de boodschap dan ook: doe de rest!'

De Ecolo-minister voegt er nog aan toe: 'Als ook de federale maatregelen al in de 40 procent verrekend zijn, doet Vlaanderen veel minder dan het beweert'.

Milieu- en natuurverenigingen: 'Plan blijft ruim onder Europese lat'

Het klimaatplan van de Vlaamse regering zet wel 'stappen in de juiste richting voor woningen, mobiliteit en industrie, maar blijft ruim onder de Europese lat'. Dat zeggen Bond Beter Leefmilieu, Greenpeace, Natuurpunt en WWF vrijdag in een gezamenlijke reactie. Het plan vraagt volgens de verenigingen veel inspanningen van de burgers, maar biedt daarvoor 'weinig ondersteuning'.

Het klimaatakkoord dat de Vlaamse regering donderdag heeft bereikt, gaat volgens de milieu- en natuurverenigingen 'in de goede richting', maar 'mist ambitie' en laat een aantal kansen onbenut.

Dat er op het vlak van landbouw niet geraakt wordt aan de veestapel, is voor de organisaties 'onaanvaardbaar'. 'De regering mikt voor de landbouw louter op innovatie en technologie. Een tactiek die de laatste jaren tot weinig resultaat heeft geleid, er is zelfs sprake van een stijging van methaanuitstoot. Zonder een afbouw van de veestapel blijft het dweilen met de kraan open' klinkt het.

Ook de renovatieplannen van de regering gaan volgens Bond Beter Leefmilieu, Greenpeace, Natuurpunt en WWF niet ver genoeg. 'De Vlaamse regering kiest ervoor om de meest energieverslindende gebouwen slechts te renoveren tot EPC-label D. Daarmee geeft ze het signaal dat label D goed genoeg zou zijn, terwijl haar eigen langetermijnstrategie tegen 2050 een label A beoogt in elk gebouw', legt Benjamin Clarysse van Bond Beter Leefmilieu uit.

Volgens Clarysse worden eigenaars 'twee keer op kosten gejaagd in hun uiteindelijke renovatie naar EPC-label A'. 'Waarom is de Vlaamse regering tevreden met half werk? Stimuleer woningeigenaars toch om van de eerste keer klimaatproof te renoveren', klinkt het. Het plan om vanaf 2029 benzine en diesel te weren bij de inschrijving van nieuwe wagens, is volgens de organisaties wel 'een immense stap vooruit voor uitstoot en volksgezondheid'. Maar ze plaatsen meteen ook een aantal kanttekeningen. Zo lost het vervangen van wagens met een klassieke verbrandingsmotor door elektrische auto's de files niet op en is er 'geen plan om autokilometers te reduceren'.

De milieu- en natuurverenigingen vragen zich ook af of de doelstelling van 40 procent reductie tegen 2030 wel zal volstaan. De Europese Commissie gaat namelijk uit van een Belgische doelstelling van -47 procent. 'Vlaanderen zal dus hoe dan ook nog bijkomend beleid op tafel moeten leggen in 2022', luidt het.

De organisaties bestempelen het plan van de Vlaamse regering als 'haastwerk'. En dat haastwerk is niet zonder risico's. 'Bij heel wat maatregelen ontbreekt een omkaderend beleid over infrastructuur en sociale correcties. Dat bedreigt het draagvlak en de haalbaarheid van het beleid'.

Netwerk tegen Armoede: 'Stap vooruit, maar ook gemiste kans'

Het Vlaams Netwerk tegen Armoede reageert gemengd op het Vlaamse klimaatakkoord. Volgens coördinator Heidi Degerickx is het plan wel een 'stap vooruit', maar is het tegelijk 'een gemiste kans omdat er te weinig ambitie aan de dag gelegd wordt'. Wat mobiliteit betreft, 'slaat het klimaatplan de bal volledig mis'.

Wat er in het klimaatakkoord staat over de renovatieplannen voor de huurmarkt, is volgens het Netwerk tegen Armoede zeker 'een stap vooruit', maar had het best een stuk ambitieuzer gemogen. 'Concreet moeten huurappartementen tegen 2030 energielabel D halen en vrijstaande woningen label E. Dat betekent dat zeer slechte woningen gerenoveerd worden tot slechte woningen. Voor ons had dat een stuk strenger gemogen. Woningen met label D kun je bezwaarlijk als energiezuinig beschouwen', klinkt het.

Dat de regering voor die energetische renovaties wil werken met renteloze renovatiekredieten, is volgens Degerickx een goede zaak. 'Met zo'n ondersteuningsmechanisme kunnen de energienormen voor de private huurmarkt wel nog een stuk strenger worden. Dat is nodig in de strijd tegen de klimaatopwarming én in de strijd tegen energiearmoede', stelt Degerickx.

Ook voor de koopmarkt pleit de armoedeorganisatie voor meer ambitie. Daar zou de regering ook beter werken met een rollend noodkoopfonds dan met renteloze leningen. 'Dat fonds werkt niet met terug te betalen renteloze leningen. Voor veel noodkopers blijven die leningen een grote drempel of zelfs onmogelijk', klinkt het.

Wat er in het Vlaamse plan staat over de mobiliteit, noemt het Netwerk tegen Armoede 'zeer verontrustend'. 'Wat mobiliteit betreft, worden mensen in armoede simpelweg over het hoofd gezien', klinkt het scherp. De organisatie hekelt vooral het gebrek aan investeringen in openbaar vervoer. 'Vervoersarmoede is een groot probleem voor mensen met een laag inkomen (...). Openbaar vervoer is de enige manier om hen uit hun sociaal isolement te halen en hen de kans te geven zich te verplaatsen naar een job, een opleiding, het ziekenhuis, familie of vrienden. De aankoop van een wagen is voor hen totaal onbereikbaar, laat staan een elektrische.'

Unizo reageert matig positief op Vlaams klimaatplan

Ondernemersorganisatie Unizo is tevreden dat de Vlaamse regering maatregelen heeft voorgesteld om de CO2-uitstoot te verminderen. Toch is de organisatie bezorgd over de geplande CO2-reductie van 40 procent tegen 2030 aangezien Europa een reductiegraad van 47 procent vooropstelt.

'Tenzij Wallonië en Brussel (of het federale niveau) een nog hogere reductiegraad halen, dreigen we op Belgisch niveau onder de Europese norm te landen, met mogelijke sancties en extra opgelegde maatregelen tot gevolg', waarschuwt Danny Van Assche, gedelegeerd bestuurder van Unizo.

Vlaamse kmo's zullen nu een klimaatplan moeten uitwerken wanneer ze nog willen genieten van bepaalde subsidies. 'Het is een gezond principe dat wie meer milieu-inspanningen levert, meer wordt ondersteund', zegt Van Assche.

Unizo schaart zich ook achter de andere maatregelen om te vergroenen zoals de electrificatie van het wagenpark, maar uit twijfels over de haalbaarheid hiervan op korte termijn. Volgens Van Assche verloopt de installatie van laadpunten voor elektrische wagens te traag. 'Hopelijk is het aangekondigde klimaatbeleid van de Vlaamse regering dé incentive om effectief 100.000 publiekelijke laadpunten te installeren.'

Vlaamse regering creëert monopolie voor elektrische wagens, zegt Energia

Door vanaf 2029 de verkoop van nieuwe wagens met een klassieke verbrandingsmotor te verbieden, 'begraaft de Vlaamse regering het principe van technologieneutraliteit' en 'verstoort ze ook potentieel de marktwerking door een monopoliesituatie te creëren door enkel voor één technologie te kiezen'. Dat zegt Energia, de vroegere Belgische Petroleum Federatie.

Een van de meest opvallende maatregelen in het Vlaamse klimaatplan is dat er vanaf 2029 enkel nog emissievrije personenwagens en bestelwagens nieuw kunnen ingeschreven worden. Dat betekent concreet een uitdoofbeleid voor wagens op benzine en diesel.

Volgens Energia gaat de Vlaamse regering daarmee in tegen het principe van energieneutraliteit en creëert het op die manier een 'monopolisituatie voor elektrische wagens'. De federatie spreekt van 'discriminatie' van thermische wagens die volgens Energia ook op koolstofarme brandstoffen kunnen rijden. Die evolutie naar koolstofarme brandstoffen is volop bezig.

Energia plaatst ook wat kanttekeningen bij de voordelen en het 'groene' imago van elektrische wagens. Zo moet de bewering dat elektrische wagens vanaf 2025 goedkoper worden dan diesel- of benzinewagens genuanceerd worden omdat de subsidies voor elektrische wagens mee betaald worden door alle belastingbetalers. De federatie merkt ook op dat elektrische wagens maar net zo CO2-emissievrij zijn als de elektriciteit die ze gebruiken. Zo is momenteel nog minder dan 20 procent van de geproduceerde elektriciteit in België afkomstig van hernieuwbare bronnen.

VBO hekelt versnipperd beleid

Het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) reageert tevreden op de geplande maatregelen in het Vlaamse klimaatplan. De organisatie is opgetogen dat er eindelijk klimaatdoelstellingen op tafel liggen, maar hekelt het gebrek aan eenvormigheid tussen de federale en regionale klimaatplannen.

Volgens het VBO is het belangrijk dat het draagvlak voor het klimaatplan voldoende groot blijft. Daarnaast stelt het een nauwe samenwerking met de private sector voor om de doelen te halen, bijvoorbeeld voor de installering van de elektrische laadpunten. Het VBO ijvert vooral voor een overeenstemming tussen de federale en regionale klimaatplannen. 'Klimaat en CO2-uitstoot stoppen immers niet aan de gewestgrenzen', zegt VBO-woordvoerder Benoit Monteyne. Een #BrusselsCop - naar het model van de #GlasgowCop26 - zou hiervoor oplossingen kunnen bieden. 'Daarnaast is er nood aan coördinatie om na te gaan hoe België de Europese 47 procent-doelstelling wil halen', zegt Monteyne.

De Ecolo-minister erkent dat de Vlaamse regering de ambities opschroeft, 'maar gezien de politieke context van de COP26 en de klimaatnoodsituatie, zou het omgekeerde onbegrijpelijk en onaanvaardbaar geweest zijn'. Vlaanderen wil de CO2-uitstoot tegen 2030 met 40 procent verminderen. Dat blijft volgens Khattabi 'ver onder wat Europa vraagt (de EU vraagt België om de uitstoot met 47 procent te verminderen, red.) en aan de vooravond van de echte onderhandelingen over de lastverdeling is de boodschap dan ook: doe de rest!' De Ecolo-minister voegt er nog aan toe: 'Als ook de federale maatregelen al in de 40 procent verrekend zijn, doet Vlaanderen veel minder dan het beweert'.Het klimaatplan van de Vlaamse regering zet wel 'stappen in de juiste richting voor woningen, mobiliteit en industrie, maar blijft ruim onder de Europese lat'. Dat zeggen Bond Beter Leefmilieu, Greenpeace, Natuurpunt en WWF vrijdag in een gezamenlijke reactie. Het plan vraagt volgens de verenigingen veel inspanningen van de burgers, maar biedt daarvoor 'weinig ondersteuning'.Het klimaatakkoord dat de Vlaamse regering donderdag heeft bereikt, gaat volgens de milieu- en natuurverenigingen 'in de goede richting', maar 'mist ambitie' en laat een aantal kansen onbenut. Dat er op het vlak van landbouw niet geraakt wordt aan de veestapel, is voor de organisaties 'onaanvaardbaar'. 'De regering mikt voor de landbouw louter op innovatie en technologie. Een tactiek die de laatste jaren tot weinig resultaat heeft geleid, er is zelfs sprake van een stijging van methaanuitstoot. Zonder een afbouw van de veestapel blijft het dweilen met de kraan open' klinkt het. Ook de renovatieplannen van de regering gaan volgens Bond Beter Leefmilieu, Greenpeace, Natuurpunt en WWF niet ver genoeg. 'De Vlaamse regering kiest ervoor om de meest energieverslindende gebouwen slechts te renoveren tot EPC-label D. Daarmee geeft ze het signaal dat label D goed genoeg zou zijn, terwijl haar eigen langetermijnstrategie tegen 2050 een label A beoogt in elk gebouw', legt Benjamin Clarysse van Bond Beter Leefmilieu uit. Volgens Clarysse worden eigenaars 'twee keer op kosten gejaagd in hun uiteindelijke renovatie naar EPC-label A'. 'Waarom is de Vlaamse regering tevreden met half werk? Stimuleer woningeigenaars toch om van de eerste keer klimaatproof te renoveren', klinkt het. Het plan om vanaf 2029 benzine en diesel te weren bij de inschrijving van nieuwe wagens, is volgens de organisaties wel 'een immense stap vooruit voor uitstoot en volksgezondheid'. Maar ze plaatsen meteen ook een aantal kanttekeningen. Zo lost het vervangen van wagens met een klassieke verbrandingsmotor door elektrische auto's de files niet op en is er 'geen plan om autokilometers te reduceren'. De milieu- en natuurverenigingen vragen zich ook af of de doelstelling van 40 procent reductie tegen 2030 wel zal volstaan. De Europese Commissie gaat namelijk uit van een Belgische doelstelling van -47 procent. 'Vlaanderen zal dus hoe dan ook nog bijkomend beleid op tafel moeten leggen in 2022', luidt het. De organisaties bestempelen het plan van de Vlaamse regering als 'haastwerk'. En dat haastwerk is niet zonder risico's. 'Bij heel wat maatregelen ontbreekt een omkaderend beleid over infrastructuur en sociale correcties. Dat bedreigt het draagvlak en de haalbaarheid van het beleid'. Het Vlaams Netwerk tegen Armoede reageert gemengd op het Vlaamse klimaatakkoord. Volgens coördinator Heidi Degerickx is het plan wel een 'stap vooruit', maar is het tegelijk 'een gemiste kans omdat er te weinig ambitie aan de dag gelegd wordt'. Wat mobiliteit betreft, 'slaat het klimaatplan de bal volledig mis'. Wat er in het klimaatakkoord staat over de renovatieplannen voor de huurmarkt, is volgens het Netwerk tegen Armoede zeker 'een stap vooruit', maar had het best een stuk ambitieuzer gemogen. 'Concreet moeten huurappartementen tegen 2030 energielabel D halen en vrijstaande woningen label E. Dat betekent dat zeer slechte woningen gerenoveerd worden tot slechte woningen. Voor ons had dat een stuk strenger gemogen. Woningen met label D kun je bezwaarlijk als energiezuinig beschouwen', klinkt het. Dat de regering voor die energetische renovaties wil werken met renteloze renovatiekredieten, is volgens Degerickx een goede zaak. 'Met zo'n ondersteuningsmechanisme kunnen de energienormen voor de private huurmarkt wel nog een stuk strenger worden. Dat is nodig in de strijd tegen de klimaatopwarming én in de strijd tegen energiearmoede', stelt Degerickx. Ook voor de koopmarkt pleit de armoedeorganisatie voor meer ambitie. Daar zou de regering ook beter werken met een rollend noodkoopfonds dan met renteloze leningen. 'Dat fonds werkt niet met terug te betalen renteloze leningen. Voor veel noodkopers blijven die leningen een grote drempel of zelfs onmogelijk', klinkt het. Wat er in het Vlaamse plan staat over de mobiliteit, noemt het Netwerk tegen Armoede 'zeer verontrustend'. 'Wat mobiliteit betreft, worden mensen in armoede simpelweg over het hoofd gezien', klinkt het scherp. De organisatie hekelt vooral het gebrek aan investeringen in openbaar vervoer. 'Vervoersarmoede is een groot probleem voor mensen met een laag inkomen (...). Openbaar vervoer is de enige manier om hen uit hun sociaal isolement te halen en hen de kans te geven zich te verplaatsen naar een job, een opleiding, het ziekenhuis, familie of vrienden. De aankoop van een wagen is voor hen totaal onbereikbaar, laat staan een elektrische.' Ondernemersorganisatie Unizo is tevreden dat de Vlaamse regering maatregelen heeft voorgesteld om de CO2-uitstoot te verminderen. Toch is de organisatie bezorgd over de geplande CO2-reductie van 40 procent tegen 2030 aangezien Europa een reductiegraad van 47 procent vooropstelt. 'Tenzij Wallonië en Brussel (of het federale niveau) een nog hogere reductiegraad halen, dreigen we op Belgisch niveau onder de Europese norm te landen, met mogelijke sancties en extra opgelegde maatregelen tot gevolg', waarschuwt Danny Van Assche, gedelegeerd bestuurder van Unizo. Vlaamse kmo's zullen nu een klimaatplan moeten uitwerken wanneer ze nog willen genieten van bepaalde subsidies. 'Het is een gezond principe dat wie meer milieu-inspanningen levert, meer wordt ondersteund', zegt Van Assche. Unizo schaart zich ook achter de andere maatregelen om te vergroenen zoals de electrificatie van het wagenpark, maar uit twijfels over de haalbaarheid hiervan op korte termijn. Volgens Van Assche verloopt de installatie van laadpunten voor elektrische wagens te traag. 'Hopelijk is het aangekondigde klimaatbeleid van de Vlaamse regering dé incentive om effectief 100.000 publiekelijke laadpunten te installeren.' Door vanaf 2029 de verkoop van nieuwe wagens met een klassieke verbrandingsmotor te verbieden, 'begraaft de Vlaamse regering het principe van technologieneutraliteit' en 'verstoort ze ook potentieel de marktwerking door een monopoliesituatie te creëren door enkel voor één technologie te kiezen'. Dat zegt Energia, de vroegere Belgische Petroleum Federatie. Een van de meest opvallende maatregelen in het Vlaamse klimaatplan is dat er vanaf 2029 enkel nog emissievrije personenwagens en bestelwagens nieuw kunnen ingeschreven worden. Dat betekent concreet een uitdoofbeleid voor wagens op benzine en diesel. Volgens Energia gaat de Vlaamse regering daarmee in tegen het principe van energieneutraliteit en creëert het op die manier een 'monopolisituatie voor elektrische wagens'. De federatie spreekt van 'discriminatie' van thermische wagens die volgens Energia ook op koolstofarme brandstoffen kunnen rijden. Die evolutie naar koolstofarme brandstoffen is volop bezig. Energia plaatst ook wat kanttekeningen bij de voordelen en het 'groene' imago van elektrische wagens. Zo moet de bewering dat elektrische wagens vanaf 2025 goedkoper worden dan diesel- of benzinewagens genuanceerd worden omdat de subsidies voor elektrische wagens mee betaald worden door alle belastingbetalers. De federatie merkt ook op dat elektrische wagens maar net zo CO2-emissievrij zijn als de elektriciteit die ze gebruiken. Zo is momenteel nog minder dan 20 procent van de geproduceerde elektriciteit in België afkomstig van hernieuwbare bronnen. Het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) reageert tevreden op de geplande maatregelen in het Vlaamse klimaatplan. De organisatie is opgetogen dat er eindelijk klimaatdoelstellingen op tafel liggen, maar hekelt het gebrek aan eenvormigheid tussen de federale en regionale klimaatplannen.Volgens het VBO is het belangrijk dat het draagvlak voor het klimaatplan voldoende groot blijft. Daarnaast stelt het een nauwe samenwerking met de private sector voor om de doelen te halen, bijvoorbeeld voor de installering van de elektrische laadpunten. Het VBO ijvert vooral voor een overeenstemming tussen de federale en regionale klimaatplannen. 'Klimaat en CO2-uitstoot stoppen immers niet aan de gewestgrenzen', zegt VBO-woordvoerder Benoit Monteyne. Een #BrusselsCop - naar het model van de #GlasgowCop26 - zou hiervoor oplossingen kunnen bieden. 'Daarnaast is er nood aan coördinatie om na te gaan hoe België de Europese 47 procent-doelstelling wil halen', zegt Monteyne.