Bijna 180 dagen na de verkiezingen is het nog te vroeg om definitief voor Paars-Groen te kiezen. Dat is de tussentijdse conclusie na het eerste rapport van informateur Paul Magnette. Officieel werkt de PS-voorzitter puur op de inhoud. Hij probeert een zo groot mogelijke consensus te zoeken rond specifieke thema's: de werkzaamheidsgraad en de werkkwaliteit, de sociale cohesie, de klimaattransitie, justitie en veiligheid, migratie en de modernisering van de federale staat.

Rond enkele punten zou hij al consensus hebben gevonden. Al blijft het erg vaag. Zo willen de tien partijen werk maken van de werkzaamheidsgraad en verwachten ze ook meer geld voor politie en justitie. Niet meteen de meest controversiële thema's.

De gesprekspartners bestempelen zijn werkwijze als 'slim'. Wie zich vastpint op een voorstel dat zwart op wit op papier staat, kan moeilijk een stap terugzetten. Magnette wil de partijen in een fuik laten zwemmen waar per definitie geen weg uit is zonder gezichtsverlies te lijden.

Doorheen de opdracht blijft de vraag doorsluimeren die wijlen Jean-Luc Dehaene (CD&V) in 2007 noteerde in zijn beruchte nota: quid N-VA?

Er zijn enkele elementen in Magnettes discours die kunnen wijzen op een entente tussen de twee grootste partijen aan weerszijden van de taalgrens. Zo zijn de aparte thema's rond migratie en justitie en veiligheid zorgvuldig gekozen om tegemoet te komen aan de belangrijkste beleidsissues voor de Vlaams-nationalisten. Daarnaast zet Magnette de deur voor een institutionele hervorming op een kier door de 'modernisering van het land' als apart gespreksonderwerp te behandelen. De PS-voorzitter benadrukte maandag dat hij dat gesprek 'zonder taboes' wil voeren.

Maar binnen N-VA blijft men sceptisch. Zoals Magnette zelf aangaf, geldt dat 'taboeloze gesprek' ook voor het herfederaliseren van beleidsmaterie, zoals Open VLD dat bijvoorbeeld voorstelt. Het overhevelen van Vlaamse bevoegdheden naar het federale niveau is evenwel onbespreekbaar voor de partij van Bart De Wever.

En wat te denken van Magnettes keuze om deze week het gesprek aan te gaan met de sociale partners en bewegingen die actief zijn op het vlak van armoedebestrijding en ecologie? Terwijl N-VA hamert op het 'primaat van de politiek', kijkt Magnette naar het middenveld. De vraag is tegelijk of het meer is dan een vertragingsmanoeuvre van de Waal.

Ons land verdient een regering die de handen uit de mouwen steekt... én uit onze Vlaamse zakken houdt.

Theo Francken (N-VA)

Grand Canyon

Hoe dan ook blijft men binnen de N-VA op twee benen hinken. Enerzijds laken ze de manier waarop de andere partijen hen neerzetten als 'caractériels' die niet in de regering zouden willen stappen. 'Wij zijn nog steeds beschikbaar', klinkt het op de Koningsstraat. Anderzijds zinderen de woorden van Geert Bourgeois voort. De preformateur sprak bij het mislukken van zijn opdracht van een 'Grand Canyon' tussen N-VA en PS. Bourgeois wuifde zelfs met een concreet cijfer. De PS wil volgens de gewezen Vlaamse minister-president 8 miljard euro extra uitgeven. Met het rondbazuinen van dergelijke aantallen wek je allesbehalve vertrouwen op. Ook het feit dat Magnette N-VA een veeg uit de pan gaf voor de camera terwijl De Wever bij de koning zat, is men bij de N-VA niet vergeten. 'Er is nog niets veranderd aan de voorkeur van Magnette voor Paars-Groen', klinkt het vandaag binnen de partij.

En toch was de beëindiging van de opdracht van preformateurs Bourgeois en Rudy Demotte (PS) niet de catharsis die de formatie nodig had om richting Paars-Groen (of andere combinaties zonder de N-VA) te drijven. 'Het is gewoon nog te vroeg voor de andere partijen', luidt de redenering binnen de N-VA.

De vraag is nu wanneer en hoe die catharsis er kan komen. Wordt er op het eindje afgevinkt wie het vaakst 'nee' zei op een voorstel van Magnette? Of komt er een inhoudelijke discussie over een welbepaald punt die de zaken doet escaleren? Een discussie die leidt tot een herhaling van het Marrakesh-debacle waarin de publieke opinie moet beslechten of de N-VA eruit is gezet, dan wel eruit is gestapt.

Een voorproefje van die ontknoping is misschien al te vinden op sociale media. Eerder was er al de nietsontziende promocampagne van de N-VA op Facebook. 'Op welke planeet leeft Paul Magnette eigenlijk?', luidde het.

Daarna volgde nog een campagne, specifiek gericht op de partijen die een resolutie goedkeurden waarin men België vraagt om zich aan te sluiten bij een spreidingsplan voor bootvluchtelingen. 'Dankzij o.a. Ecolo/Groen, PS en CD&V doet België vrijwillig mee aan het spreidingsplan van bootmigranten bovenop de asielcrisis. Waanzin.' Het doet ook de CD&V twee keer nadenken. 'N-VA binnen of buiten de regering: het maakt eigenlijk niet uit', verzuchtte een CD&V'er maandag nog.

Maandag kwam daar een nieuwe schepje bovenop. Open VLD-voorzitter Gwendolyn Rutten drukte op Twitter haar openlijke steun aan de informatie-opdracht van Magnette uit. 'De opdracht is moeilijk, maar informateur Paul Magnette pakt de dingen ernstig aan. Dat is ook nodig. Ons land verdient een regering die de handen uit de mouwen steekt.'

N-VA-kopman Theo Francken nam de tweet van Rutten onder handen. Op zijn Instagram-pagina werd dat het volgende: 'Ons land verdient een regering die de handen uit de mouwen steekt... én uit onze Vlaamse zakken houdt.' Is de knop bij beide partijen al omgedraaid?