‘Mijn vader was een idealist, ik was een uitgever, mijn zoon is een manager.’ Toen Piet Piryns en Filip Rogiers in 2002 met Godfried ridder Lannoo gingen praten voor Knack, woonde uitgever Godfried Lannoo nog altijd in het ouderlijke huis in Tielt, pal naast de uitgeverij. Op 74-jarige leeftijd stapte hij toen uit het gelijknamige familiebedrijf en gaf hij de scepter door aan zoon en manager Matthias.
Zelf was Godfried altijd blijven zweren bij de leuze van vader Joris, de idealist die in 1909 als eerste Lannoo-boek Vliegt de Blauwvoet? Storm op zee!, een brochure voor studenten, uitgaf. ‘Den lande en volke getrouw’ stond tot na de Tweede Wereldoorlog als logo in de Lannoo-uitgaven. Idealist Joris wou de lezers met zijn strijdbaar flamin-gantische boeken in de vaart der volkeren opstoten. Zoon Godfried, de tweede generatie, bleef trouw aan die roots. In 1972 bracht Lannoo een nieuwe Encyclopedie van de Vlaamse Beweging uit, die hij altijd als het paradepaardje van zijn uitgeverschap is blijven beschouwen. Maar echt commercieel succes boekte hij in de jaren zeventig met Menslief, ik hou van jou, de populaire ‘vitaminen voor het hart’ van spreukenmaker-pater Phil Bosmans, die tot in de miljoenen exemplaren scoorden.
Maar Godfried Lannoo besefte al in 1945, toen hij als achttienjarige in het ouderlijke bedrijf ging werken, dat een uitbreiding en expansie van de West-Vlaamse boekenfirma dringend nodig waren. Hij bedde de flamingantische overtuiging van zijn vader in een Groot-Nederlandse context in, en werd in 1999 heel toepasselijk president van de Orde van den Prince, een besloten genootschap dat op de eerste plaats het belang van de Nederlandse taal en cultuur verdedigt.
Ondertussen had zoon Godfried het roer van zijn vader, die in 1971 overleed, overgenomen. Hij zou de uitgeverij verder professionaliseren en vooral richting Nederland uitbreiden. De familiestructuur van het bedrijf werd omgebouwd tot een naamloze vennootschap, want Godfried Lannoo was niet voor niets een van de eerste studenten van economieprofessor (en latere minister van Financiën en huisvriend) André Vlerick. Daarnaast was hij vooral bezeten van het mooie boek. Als leerling van het Plantin Genootschap had hij een bibliofiele passie voor vormgeving en typografie.
In 1994 trok Godfried Lannoo zich terug uit de actieve beleidsvoering en ruimde hij baan voor zoon Matthias, de derde Lannoo-generatie. Hij verbreedde en internationaliseerde Lannoo tot een uitgeverij met een ruim assortiment en de broodnodige bestsellers: van kookboeken (SOS Piet) tot kinderliteratuur (Geronimo Stilton). Voortaan is ‘boeken voor het leven’ de baseline van de uitgeverij. Zijn personeel sprak hem steevast aan met ‘meneer Godfried’. Hij droeg zijn haar als een Romeinse keizer met laurierkrans.
Godfried Lannoo, die op 85-jarige leeftijd overleed, leefde voor zijn boeken.
Frank Hellemans
