Arca creëert “Molly Sweeney” van Brian Friel : statisch vertelteater.

Het speelvlak is kaal op een grote tuinbank na. De kleur van de wanden en het grondvlak is zandgeel. Drie personages vertellen het verhaal van Molly Sweeney : Molly zelf (Els Olaerts), haar man Frank (Frans Van der Aa) en dokter Rice (Hans Royaards). Molly, die al veertig jaar blind is, laat zich op aandringen van Frank en Rice opereren. Ze kan weer zien, maar het ontwaken in de nieuwe wereld is bitter. Molly trekt zich terug in een innerlijk bestaan, in een eigen “kultuur” die ze al jaren heeft ontwikkeld en waar ze geen afstand van wil doen. Ze voelt zich door Frank en Rice eerder gemanipuleerd dan bevrijd.

Dit recente stuk van de Ier Brian Friel (1929) is meer een luister- dan een kijkspel. Friel debuteerde trouwens in de jaren zestig als luisterspelauteur bij de BBC. Hij schreef ook romans en leidde een teater in Londonderry. Met “Philadelphia, here I come” (1965) brak hij door als toneelauteur en werd hij vergeleken met illustere Ierse voorgangers als William Butler Yeats, John Millington Synge, Sean O’Casey.

Met “Molly Sweeney” is Friel blijkbaar teruggekeerd naar zijn beginperiode. Bart Verschaeve en Hugo Van Laere, die instaan voor de regie en de dramaturgie, doen geen poging om de drie stemmen een lijf en een ziel te geven. Het blijft bij een sobere mededeling van het verhaal. Een enkele keer tracht Frans Van der Aa er wat humor in te krijgen, en halfweg het stuk wordt de eentonigheid onderbroken door een stuntelig gemaakte film met Molly in de kliniek na de geslaagde operatie.

Het onderwerp mag dan interessant zijn, de auteur en de regisseurs hebben er weinig mee gedaan. De problematiek van het zelfbeslissingsrecht van Molly wordt nauwelijks aangeraakt, laat staan uitgediept. De personages zijn herleid tot symbolen rond het onuitgewerkte tema van “eerbied voor andermans kultuur”.

Vormgeving en vertolking zijn statisch en emotieloos. Voor vertelteater kan dit eventueel een valabel uitgangspunt zijn, maar recente voorstellingen door onder meer De Tijd of Peter De Graef bewijzen dat dit genre een hoogst boeiende evolutie heeft doorgemaakt. Die is blijkbaar aan de makers van “Molly Sweeney” voorbijgegaan.

Roger Arteel

“Molly Sweeney”, nog tot 15/11 in Arca, Sint-Widostraat, Gent. Reservatie : 09/225.18.60.

Hans Royaards, Els Olaerts en Frans Van der Aa in “Molly Sweeney” : stemmen zonder lijf en ziel.

Reageren op dit artikel kan u door een e-mail te sturen naar lezersbrieven@knack.be. Uw reactie wordt dan mogelijk meegenomen in het volgende nummer.

Partner Content