Verdachte overlijdens, een voorvluchtige en een gearresteerde arts, drie aangehouden apotekers. Toch blijven vele mensen dieetpillen slikken. “Nog liever sterf ik slank. “

“KOPF HOCH ! ” Het spandoek is van het soort, dat de huisgevel siert van wielrenners die ergens wereldkampioen geworden zijn. Maar in de Behringstrasse van het Duitse Euskirchen zijn geen sportfans aan de slag gegaan. De slogans zijn bedacht door trouwe patiënten van de omstreden vermageringsarts Reinhard Jansen (45). “Wir stehen hinter unserem doktor ! ” en “Wir halten zu Dir” schreeuwen de spandoeken, en daaronder staan steevast een aantal vrouwennamen.

Reinhard Jansen is in Euskirchen een populair man, dat lijdt geen enkele twijfel. De mensen noemen er hem “Doc Holiday”, omdat hij iedereen die een dagje vrijaf, welwillend voorzag van een doktersattest. Ook zou hij verslaafden op eenvoudig verzoek metadon hebben verstrekt. Het meeste sukses boekte Jansen echter bij zwaarlijvigen, die zonder honger of sport wilden afslanken. De dokter schreef hen snelwerkende dieetpillen voor.

Aan zijn drukke praktijk kwam half augustus plotseling een einde, nadat twee patiënten van hem Bettina Hochstädter (29) uit Bonn en Marianne Erben (44) uit Keulen omkwamen tijdens een vermageringskuur. Jansen werd aangehouden, samen met de drie apotekers die zijn pillen draaiden. Ze verblijven momenteel in verschillende gevangenissen om te beletten dat ze onderling afspraken zouden maken.

De pillen die dokter Jansen voorschreef, bestonden vooral uit schildklierhormonen, vochtafdrijvers en hongerstillers. Een “duivelse mix, ” oordeelden Duitse specialisten, en extreem belastend voor de nieren en het hart. “Nooit zou ik zoiets durven voorschrijven, ” zei professor De Leenheer van de Gentse Universiteit nadat hij op aanvraag van het VTM-magazine “Telefacts” gelijkaardige vermageringscocktails had bestudeerd. “Een arts die dit wél doet, overtreedt alle deontologische regels en brengt de gezonheid van de patiënt in gevaar. Hij schendt de eed van Hippocrates. “

Hoewel Jansen de indruk gaf dat hij werkte met magistrale bereidingen die hij voor elke patiënt persoonlijk ontworpen had, werden zijn capsules op grote schaal aangemaakt bij Herbamed in Kuchenheim, een farmaceutisch bedrijf waarvan de drie aangehouden apotekers eigenaars en direkteurs zijn. Wie zijn maandelijkse dosis (tegen een kleine tweeduizend frank) niet kon afhalen in een van de apoteken van het Herbamed-concern, kreeg de vereiste pillen via een postorderverzending thuisgestuurd.

SO. KO. GENT.

Nadat de arrestatie van dokter Jansen bekend raakte, werden de Duitse politiediensten overstelpt met telefoontjes van ongeruste patiënten. “Voortdurend melden zich nieuwe betrokkenen, ” zegt de Keulense prokureur Wolfgang Weber. Zelfs de bekende televisieprezentator Michael Schanze, die met zijn 1m82 en negentig kilo bezwaarlijk te klagen heeft over overgewicht, deelde publiekelijk mee hij de veelbesproken dieetpillen had geslikt. “Het zweet brak me uit, ” vertelde hij daarbij. “Ik voelde me slap. Toen heb ik de capsules door het toilet gespoeld. “

Bij elke nieuwe klacht vallen ook nieuwe namen van dubieuze medici. Nu al staat vast dat het “Todes-Diät” zoals de sensatiekrant Bild aanhoudend titelt , halfweg 1996 tot een mammoetproces zal leiden. In Duitsland is al sprake van zeven Duitse dieetdoden en van twaalf dokters en zeventien apotekers onder verdenking. “Wie nu de politie meldt dat zijn overleden buurvrouw op dieet was, krijgt nog dezelfde dag de justitie over de vloer, ” zegt een pleiter uit Bonn, een van de vele Duitse advokaten die de jongste weken hun klantenkring met enkele dokters zagen uitbreiden.

De inderhaast opgerichte speciale politiecel die het Duitse onderzoek koördineert, koos als kodenaam “So. Ko. Gent”. So. Ko. staat voor “Sonderkommando” en Gent verwijst naar de vroegere woonplaats van dokter Yvan Coessens (61), een man van wie de naam voortdurend in de Duitse dossiers opduikt. Niet alleen zou dokter Reinhard Jansen uit Euskirchen zich gebaseerd hebben op een recept van dokter Coessens, de Belgische vermageringsspecialist zou ook zelf in Duitsland omstreden dieetpillen aan de man gebracht hebben. In Keulen werden bij een 54-jarige doktersassistente tientallen plastic emmers vol afslankcapsules gevonden. Enkele brieven, die bij de huiszoeking in beslag werden genomen, bleken afgestempeld in Gent. Volgens de Duitse politie werkte de vrouw in opdracht van Coessens en verzond ze pillen naar adressen in heel Duitsland, tot ver in de voormalige DDR.

De verslaggever van Het Laatste Nieuws, die op 28 augustus het geluk had Coessens aan de lijn te krijgen, tekende forse ontkenningen op uit de mond van de Gentse arts. Neen, hij kende die aangehouden Duitse dokter niet. En neen, hij wist nog minder iets van pillen die hij zou voorgeschreven hebben. Toen we de dokter daarna ook belden, meldde een telefoonbeantwoorder in het Duits en het Engels dat zijn praktijk gesloten was. “Wij danken u voor uw vertrouwen en zullen u zo snel mogelijk terugbellen, ” besluit de ingesproken boodschap. De volgende dag was de lijn afgesloten. Zijn huis en dokterskabinet waren inmiddels doorzocht en een internationaal aanhoudingsbevel was tegen hem uitgevaardigd. Sommigen menen te weten dat Coessens zich ophoudt op het Griekse eiland Rhodos, waar hij een villa en een jacht bezit. In zijn kennissenkring houdt men vol dat hij met vakantie is, maar de Duitse politie beschouwt hem als voortvluchtig.

NEVENWERKINGEN.

“Ik schik mij in mijn lot, ” zei dokter Coessens tegen Het Laatste Nieuws. “Ik draag nu eenmaal mijn verleden mee. ” Het is inderdaad niet de eerste keer dat hij in opspraak komt. Zijn naam gaat geregeld over de tong, sinds hij in 1978 zijn huisartspraktijk sloot om zich te specializeren in vermageringskuren. Busladingen patiënten reden toen voor in de Gentse Gebroeders Van de Veldestraat. De rijen stonden tot op straat en de omliggende horeca deed gouden zaken. In die tijd kreeg Coessens wel tweehonderd patiënten per dag over de vloer. Natuurlijk kon hij geen tijd uittrekken om die allemaal, één voor één, te onderzoeken. Ze werden door vier verplegers gemeten en gewogen, terwijl Coessens’ inbreng beperkt bleef tot het ondertekenen van de voorschriften. Dit handeltje bracht hem voor de rechtbank, waar ondertussen ook de fiskus en de ziekenfondsen klachten hadden gedeponeerd. Yvan Coessens werd in 1983 in Gent veroordeeld tot achttien maanden gevangenis, waarop de Orde van Geneesheren hem verbood nog langer zijn beroep uit te oefenen. De vermageringsarts verhuisde prompt naar Duitsland, en zette in Keulen en Aken zijn drukke bezigheden voort. Nadat hij ook daar met het gerecht in aanraking kwam, zocht hij opnieuw zijn heil in België. Deze keer in Hauset, vlak bij de Duitse grens, waar hij een bordje met “dokter” tegen de gevel van een landhuis schroefde. Met de zegen van de Luikse Orde van Geneesheren ging hij weer aan de slag. Maar de fiskus en het parket bleven hem op de huid zitten, zodat Coessens in het begin van 1995 besloot naar Luxemburg-stad te verhuizen. Aan de Rue de Marie-Adelaide was het een komen en gaan van Duitse, Belgische en Nederlandse zwaarlijvigen. Nu zijn de rolluiken van het gebouw naar beneden. Sinds zijn naam viel in het dossier van de Duitse dieetdoden, heeft de Luxemburgse artsenkamer hem geschorst.

Bij het begin van het parlementaire jaar maakten enkele politici duidelijk dat zij dit feuilleton tijdens hun vakantie hadden gevolgd in de populaire pers. Minister van Volksgezondheid Marcel Colla (SP) riep stoer uit dat hij zo snel mogelijk een wet wil, die de handel in gevaarlijke afslankcocktails aan banden legt. Op de zogenaamde “consensusvergadering” van 16 september probeerden vertegenwoordigers van de Belgische medische wereld alvast een eensluidend standpunt over dieetprodukten te bereiken (zie ook p. 9).

Hoe zeer dokters en politici ook wijzen op de gevaren van chemische vermageringskuren, toch blijven allerlei dieetpillen over de toonbank schuiven. Voor elke getuige die beweert dat de pillen van dokter Coessens “bloeddrukschommelingen, forse hartkloppingen, een keel die potdicht zit en een schildklier die tilt slaat, ” veroorzaken, daagt een voormalige patiënt op om de omstreden arts door dik en dun te verdedigen. “Behalve een aanhoudende dorst, merkte ik geen enkel lichamelijke ongemak, ” klinkt het dan. Of : “Ik ben dankzij die pillen 38 kilo afgevallen. Zonder vervelende nevenwerkingen. Ik ben ondertussen zelfs moeder geworden van een gezonde baby. ” In het Duitse Bad Homburg toont Monica-Pia Niemeyer zich zelfs vastbesloten om een aktiekomitee op te richten met aanhangers van het Coessens-dieet. Het zijn gelijkgestemden, die aan het hek voor de praktijk van “Doc Holiday” in Euskirchen leuzen als “Freiheit für Dr. Jansen ! ” hebben vastgehecht.

“Ach, ” zegt een 52-jarige dieetpillenslikster cynisch in het weekblad Der Spiegel, “ik mag dan misschien wel enkele jaren minder leven, ik zal in elk geval slank sterven. “

André Grosemans

Rechercheurs halen belastend materiaal weg uit de ambtswoning van dokter Coessens in Luxemburg : emmers vol met capsules.

In deze brief vraagt dokter Coessens aan een vrouw om een afpraak te maken. In afwachting daarvan stuurt hij de check terug.

Reageren op dit artikel kan u door een e-mail te sturen naar lezersbrieven@knack.be. Uw reactie wordt dan mogelijk meegenomen in het volgende nummer.

Partner Content