FACTCHECKER

Jan Jagers Factchecker, doctor in de politieke en sociale wetenschappen en zelfstandig journalist.

In een groot interview in Humo liet Karel Van Eetvelt optekenen dat hij de houding van de samenleving fundamenteel verkeerd vindt. ‘Een samenleving moet bereid zijn om ondernemers een risicopremie te betalen’, stelde de gedelegeerd bestuurder van Unizo, ‘en die premie moet een stuk hoger liggen dan voor mensen zoals ik, die gewoon werknemer zijn en relatief weinig risico lopen. Iedereen lijkt dat te vergeten, maar als werknemer ben je in dit land gigantisch goed beschermd. De Belgische werknemer heeft het op twee na beste statuut ter wereld, maar de mensen die een risico nemen, vallen in een diep zwart gat zodra het fout loopt.’

Wie staat er dan op de eerste en tweede plaats in Van Eetvelts ranking? ‘Dat op twee na beste statuut is bij wijze van spreken’, zegt hij aan de telefoon. Zijn uitspraak stoelt niet op vergelijkend onderzoek: ‘Er is wel wat cijfermateriaal, maar geen vergelijking die ook rekening houdt met de verloning, de ziekteverzekering, tijdskredietregelingen, het pensioen enzovoort.’ Een boutade dus. ‘Om duidelijk te maken dat werknemers hard werken, maar ook een superstatuut hebben waarover ze niet te veel hoeven te klagen.’

Welke plaats België nu in feite bezet op de wereldranglijst der werknemersvriendelijke landen, en waarom, proberen we te achterhalen bij Raymond Torres, directeur van het Onderzoeksinstituut van de Internationale Arbeidsorganisatie. ‘Een ranking kan ik niet geven,’ zegt hij, ‘maar dat België op een aantal factoren internationaal goed scoort, klopt zeker. Werknemers hebben bijvoorbeeld vaker dan elders een stabiel contract van onbepaalde duur. De lonen zijn ook relatief hoog. Niet zo hoog als in Noorwegen, Zwitserland of Nederland, maar wel vergelijkbaar met Oostenrijk én hoger dan in Frankrijk en Duitsland.’ Doordat ons minimumloon bij de wereldtop behoort, ligt het aandeel slechtbetaalde werknemers veel lager dan elders. Ook de Belgische pensioenen en gezondheidszorg horen volgens Torres bij de beste. Op twee andere punten scoort ons land daarentegen opvallend slecht: ‘Van alle mensen op beroepsactieve leeftijd werken er bij jullie beduidend minder dan in vergelijkbare landen. En het aantal langdurig werklozen ligt hoog.’

‘Een derde van alle werkzoekenden in België is dat al langer dan twee jaar’, benadrukt arbeidsrechtsgeleerde Marc De Vos (UGent/VUB). ‘Als je het geluk hebt om een job te hebben, dan heb je een goed statuut. Een gemiddeld hoge anciënniteit, vakbondsbescherming, noem maar op. Maar als je de pech hebt om je job te verliezen of er een te zoeken, ben je veel minder goed af. Migranten van niet-Europese origine en hun nakomelingen, bijvoorbeeld, hebben in de EU nergens minder kans om werk te vinden dan in België.’

Professor arbeidsrecht Patrick Humblet (UGent) vindt Van Eetvelts stelling onzinnig: ‘Ze is even waar of onwaar als zeggen dat de Belgische werkgevers het op twee na beste statuut hebben. Je kunt daar zo geen uitspraak over doen.’ Humblet roemt onze rechtspraak in arbeidsgeschillen en de taalwetgeving, die werkgevers verplicht om met werknemers te onderhandelen in de lokale taal. ‘Een werknemer wordt bij BASF in België niet afgeblaft in het Duits, bij wijze van spreken.’ De inspraak via de ondernemingsraad noemt Humblet wel ‘een mager beestje’.

Conclusie:

Heeft de Belgische werknemer het op twee na beste statuut ter wereld, zoals Van Eetvelt beweert? België doet het over het algemeen vrij goed en blinkt op sommige punten zelfs uit, waaronder de lonen en het arbeidscontract. Al zijn er ook minpunten. En een eigenlijke ranking van landen bestaat niet, aldus experten. Knack beoordeelt de stelling als grotendeels waar.

GROTENDEELS WAAR

Jan Jagers

‘De Belgische werknemer heeft het op twee na beste statuut ter wereld’ Gedelegeerd bestuurder van Unizo KAREL VAN EETVELT in Humo.

Reageren op dit artikel kan u door een e-mail te sturen naar lezersbrieven@knack.be. Uw reactie wordt dan mogelijk meegenomen in het volgende nummer.

Partner Content