De kogel lijkt eindelijk door de kerk. Europees commissaris voor Handel Karel De Gucht gelooft dat Rusland klaar is om lid te worden van de Wereldhandelsorganisatie.

Het belang van de aanstaande toetreding van Rusland tot de Wereldhandelsorganisatie (WTO) kan nauwelijks worden onderschat. Het land staat, als enige grootmacht, al achttien jaar buiten het netwerk van de WTO met zijn 153 lidstaten. Dat heeft niet alleen met economie te maken, maar ook met politiek. Een consensus is er overigens tot op vandaag niet. Daarom blijft Europees commissaris voor Handel Karel De Gucht voorzichtig. Maar toch. ‘Er is een doorbraak. De laatste hindernissen zijn uit de weg geruimd. Rusland zal de heffingen op trans-Siberische vluchten naar Japan en het westen van de VS afbouwen. De quota voor hout zijn van de baan, zoals de noordse landen wilden. Voedsel mag weer onbeperkt worden ingevoerd. En belangrijk voor onze land- en tuinbouwers: in juni is een invoer-stop voor groenten opgeheven.’

Er is hard onderhandeld over de manier waarop Moskou probeerde om investeringen in de autosector te lokken.

Karel De Gucht: Moskou lanceerde vorig jaar zijn Nieuwe Industriële Politiek (NIP). Dat is wellicht een ironische verwijzing naar de Nieuwe Economische Politiek (NEP) van Lenin uit de jaren twintig, die het privé-initiatief weer toeliet. Een idee was om autoconstructeurs fiscale voordelen te geven, op voorwaarde dat ze ten minste 300.000 auto’s en 30.000 vrachtwagens in Rusland zouden maken. GM, Ford, Volkswagen, Renault en Fiat waren bereid om vier miljard euro in Rusland te investeren. In ruil zouden ze veel minder invoerrechten moeten betalen op onderdelen. Dat was een manier om onze industrie te lokken, die we niet over onze kant konden laten gaan. We zijn niet blind voor de snelle evolutie in Rusland. De automarkt zal er in de komende tien jaar verdubbelen, tot ruim vier miljoen wagens. Dat is meer dan in Duitsland. Maar we hadden ook argumenten. Driekwart van de buitenlandse investeringen in Rusland komen uit de Unie.

Waarom heeft Europa er baat bij dat Rusland lid wordt van de WTO?

De Gucht: Het zal dan worden verplicht om de internationale standaarden over te nemen. Dat maakt het moeilijker om eigenzinnige heffingen op te leggen en maakt corruptie minder aantrekkelijk. De Russen zullen zich moeten aanpassen aan de regels voor douanetarieven, patenten, intellectueel eigendom, informatietechnologie. Voedselveiligheid moet worden geharmoniseerd. Dat is, alles bijeen, niet gering.

Wanneer gaat de deur open?

De Gucht: Snel. Eigenlijk waren de onderhandelingen in 2004 al vrijwel rond, op het moment dat de oorlog met Georgië roet in het eten gooide. Zolang Rusland Abchazië en Zuid-Ossetië bezet houdt, handhaaft Georgië zijn veto. Minister van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov van Rusland zegt dat hij wel rond de Georgische kwestie kan fietsen, maar dat valt te bezien. Georgië wil controle over al zijn buitengrenzen. Er wordt al een tijd bemiddeld in Zwitserland, maar vorige week liep nog een onderhandelingsronde op de klippen. Als het lukt, gaat de deur open op de decemberzitting van de WTO, maar de tijd dringt.’

Wat commissaris De Gucht niet zegt, is dat spoed ook geboden is om WTO-scepticus Vladimir Poetin voor te blijven. Die wordt in maart vrijwel zeker opnieuw president van Rusland. Tegelijk zet China de organisatie onder druk om de vastgelopen Doharonde, met voordelen voor de armere landen, na tien jaar weer vlot te trekken. Maar het heeft zelf ook boter op het hoofd: internetcensuur druist in tegen alle regels van de WTO. De Amerikaanse minister van Handel Ron Kirk ziet daarom ook meer heil in een Russisch lidmaatschap dan in een geslaagde Doharonde. WTO-baas Pascal Lamy waarschuwt voor te hooggestemde verwachtingen: ‘We zullen ons beperken tot het plukken van laaghangend fruit.’

DOOR LUKAS DE VOS

Reageren op dit artikel kan u door een e-mail te sturen naar lezersbrieven@knack.be. Uw reactie wordt dan mogelijk meegenomen in het volgende nummer.

Partner Content