Dirk Draulans
Dirk Draulans Redacteur bij Knack

Op doorreis in Centraal-Afrika neemt Karel De Gucht geen blad voor de mond.

Speciaal presidentieel gezant Marcellin Cishambo maakte indruk met zijn betoog in de Oost-Congolese stad Bukavu, die recent nog met zware rellen en zelfs regelrechte oorlog te maken kreeg. De man gaf een heldere analyse van de voornaamste knelpunten in de regio. Helemaal op het einde stelde hij de vraag waarvoor Congo’s president Joseph Kabila hem naar Bukavu had gestuurd: of het waar was dat minister van Buitenlandse Zaken Karel De Gucht (VLD) in de Rwandese hoofdstad Kigali had gezegd dat er in Congo geen behoorlijk bestuur was?

De Gucht herhaalde onverstoorbaar de boodschap die hij overal waar hij in Centraal-Afrika neerstreek, bracht: dat hij hoopte dat de Congolese leiders zich maximaal zouden inspannen om het vredesproces in hun land tot een goed einde te brengen, en dat ze in dat geval op Belgische steun konden blijven rekenen.

Cishambo leek tevreden met dat antwoord, en voorts werd er uit de entourage van Kabila niet veel over het incident vernomen.

Het was natuurlijk nogal ongelukkig dat De Guchts analyse precies in Rwanda werd opgepikt, waar hij op zijn minst de indruk gaf een vergelijking te maken tussen het wanbeleid in Congo en het bestuur van Rwanda’s sterke man Paul Kagame. Kagame, die niet van corruptie wordt verdacht en investeringen in zijn land mogelijk maakt, maar die door sommigen nog altijd als een oorlogsmisdadiger wordt beschouwd.

Dat hij wel van Congo en de Congolese bevolking hield, maar hun leiders niet genegen was, deelde De Gucht al eerder op zijn trip mee, in Congo zelf. Hij ontmoette er president Kabila en drie van zijn vier vice-presidenten, maar was niet onder de indruk. Hij hoorde de verhalen over de vertragingsmanoeuvres van de Congolese bestuurders, die niet allemaal gehaast lijken om verkiezingen te organiseren, en nog minder om een eengemaakt Congolees leger op de been te brengen. Ze houden daarentegen liever hun eigen milities achter de hand. Je weet maar nooit dat ze niet verkozen zouden raken.

De Gucht kreeg ook de klassieke verhalen voorgeschoteld over verregaande corruptie en andere moeilijkheden die bedrijven ondervinden om in Congo behoorlijk te kunnen werken.

Anders dan zijn Waalse voorganger Louis Michel (MR), die zijn visie verpakte in met veel empathie gelardeerde bonhomie en die voor zichzelf in Congo een rol als sterspeler op het veld van de wereldpolitiek reserveerde, stelt De Gucht zonder franjes waar het eigenlijk om draait: geld.

Is dat diplomatisch? Nee. Is dat efficiënt? We zullen zien.

De boodschap is in ieder geval gehoord. En ze omvat impliciet de stelling dat België zich niet verplicht zal voelen zijn financiële engagementen na te komen als blijkt dat het geld in Congo niet gebruikt wordt om het vredesproces op de rails te houden.

Want als het nu weer misloopt, zal dat niet aan het land liggen, ook niet aan het volk, maar wel aan hun leiders.

Dirk Draulans

Het was natuurlijk nogal ongelukkig dat De Guchts analyse precies in Rwanda werd opgepikt.

Reageren op dit artikel kan u door een e-mail te sturen naar lezersbrieven@knack.be. Uw reactie wordt dan mogelijk meegenomen in het volgende nummer.

Partner Content