U zult het zich vast ook nog herinneren, het legendarische tv-fragment uit 1988 dat op YouTube een cultstatus heeft verworven: een scène uit een reportage die toenmalig VRT-reporter Paul Muys in de Antwerpse Seefhoek had gemaakt. Op zoek naar een verklaring voor het groeiende succes van uw partij was hij in Café Bonten Os een van uw kiezers tegen het licht beschonken lijf gelopen: een aandoenlijk openhartige zestiger die ons met veel plezier deelgenoot maakte van zijn doorwrochte visie op de toen nog relatief prille multiculturele samenleving. Het probleem was volgens de brave man eenvoudig: al die ‘bananenvreters’ en ‘bomenklimmers’ bleven maar ‘kweken als konijnen’. De oplossing was al even simpel: ‘Het is te hopen dat hij terugkomt, Hitler. Hij zou nogal gas moeten gebruiken, om de migranten erin te douwen.’

De voorbije decennia hebben zulke zogenaamde voxpops, waarin journalisten de stem van het volk menen te mogen ontwaren, alleen maar aan belang gewonnen. Er gaat geen journaal meer voorbij zonder een Gewone Man (m/v) die ons trakteert op zijn mening over de stand der dingen. Maar het rauwe racisme dat destijds in Café Bonten Os de gewoonste zaak ter wereld was, valt op televisie nergens meer te bespeuren. Sommigen trekken daaruit de conclusie dat het ook in de realiteit niet meer voorkomt, dat men aan de tapkast beschaafder en fatsoenlijker is geworden. Onzin, natuurlijk. Journalisten begeven zich niet meer in de onderbuik van de samenleving, omdat ze liever andere verhaaltjes vertellen. En ook wel omdat media en politiek de hoofden metersdiep in de grond hebben gestoken en sommige problemen niet meer willen zien. En als dat dan nog eens gebeurt, zoals in De Standaard afgelopen weekend, vallen velen omver van verbazing: ‘Wat, racisme bij de Antwerpse politie? Echt? Moeten we dat niet relativeren?’

U weet evengoed als ik, mijnheer Dewinter, dat zo’n verziekt Antwerps politiekorps maar het topje van de punt van het tipje van de ijsberg is. Ik vrees zelfs dat we er tegenwoordig erger aan toe zijn dan vroeger. Dat Paul Muys vandaag een reportage zou kunnen maken waarbij die van 1988 volledig verbleekt – u gelooft het niet, maar terwijl ik deze woorden zit te tikken, hoor ik dat iemand ‘Negers!’ heeft geschreven op de gevel van VRT-reporter Peter Verlinden, die het leven deelt met een zwarte vrouw. Schokkend? Zeker. Verrassend? Allerminst.

De cultivering en ontginning van dat onderhuidse racisme is, ere wie ere toekomt, in hoge mate uw verwezenlijking. U hebt – laten we daar niet onnozel over doen – het maatschappelijk debat in Vlaanderen jarenlang terdege vervuild en vergiftigd. Na uw recente verkiezingsnederlaag valt weleens te lezen dat u, dankzij het cordon sanitaire, nooit echte macht hebt gehad. Het tegendeel is waar: u bent een van de invloedrijkste politici van de voorbije decennia.

U hebt de andere partijen opgejaagd en bang gemaakt. Verschillende van uw ooit zo verketterde zeventig punten zijn omgezet in beleid. Aan de problemen van minderheden durfde geen enkele politicus zich te wagen, omdat ze allemaal uw kiezers wilden behagen. Daarom kennen we nu het als dresscode vermomde hoofddoekenverbod. Daarom noemt men racisme relatief. Daarom is er nooit een vuist gemaakt tegen discriminatie.

Uw partijgenoot Bert Laeremans heeft vorige week een mes in uw rug geplant. U hebt, vindt hij, te scherp campagne gevoerd. Een zachtere toon had volgens hem meer succes gehad. Veel journalisten denken dat ook – dezelfde journalisten, trouwens, die schrikken van zo’n bekladde gevel. Ik niet. Ik geloof daar niets van. Laeremans lijkt op de drummer van een hardrockband die klaagt over het lawaai. Ik denk dat Vlaams Belang dankzij uw decibels de kiesdrempel nog heeft gehaald.

Wat ons bij de toekomst brengt. Iedereen, ook u, vindt dat de partij straks moet worden geleid door een jongere, liefst een vrouw. Vlaams Belang heeft een Vlaamse Marine Le Pen nodig. Gerolf Annemans denkt aan Barbara Pas. U niet, natuurlijk. U denkt vast: eigen volk eerst – uw dochter Karolien heeft ruim 40.000 voorkeurstemmen gescoord als Europees lijstduwer. Als ik u was, deed ik een bevriend journalist binnenkort eens een interviewtip aan de hand.

Met beleefde groet

Joël De Ceulaer

U bent een van de invloedrijkste politici van de voorbije decennia.

Reageren op dit artikel kan u door een e-mail te sturen naar lezersbrieven@knack.be. Uw reactie wordt dan mogelijk meegenomen in het volgende nummer.

Partner Content